Ереван, 20.Март.2026,
00
:
00
ВАЖНО


Հայկական դիվանագիտության խնդիրը զինադադարի նման խախտումները պատժամիջոցների հանգեցնելն է. «Փաստ»

ИНТЕРВЬЮ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Մեր հյուրն է Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի փորձագետ Ռուբեն Մեհրաբյանը

– Շփման գծում այս օրերի սրացումը ինչո՞վ էր պայմանավորված: Վերջին ամիսներին պարբերական դարձած լարվածության տրամաբանական շարունակությո՞ւնն էր:

– Իհարկե: Դա տրամաբանական շարունակությունն էր այն ամենի, ինչին մենք ականատես էինք դեռ անցած տարվա ապրիլին, դրան նախորդած լարվածության աճին, երբ ամեն մի միջադեպ արդեն իսկ աննախադեպ էր իր նախորդների համեմատությամբ: Դա հանգեցրեց ապրիլյան պատերազմի, որից հետո եղավ դեկտեմբերյան սրացումը Տավուշում, ապա հարձակման փորձը` արդեն փետրվարի 25–ին:
Այս ամենը այն քաղաքական իրողությունների փոփոխության արդյունքն է, որոնք ստանում են այսպիսի նոր բռնի ձևեր: Ի վերջո, պատերազմը քաղաքականության շարունակությունն է: Այս ամենն սկսվեց դեռ 2010–ին, երբ Ռուսաստանն սկսեց Ադրբեջանին աննախադեպ քանակով զենք վաճառել` որոշ տվյալների համաձայն` վերջին 10 տարում Մոսկվան Բաքվին վաճառել է 22 մլրդ դոլարի զենք: Հայաստանը ուղղակի պարտավոր է հաշվի առնել այս իրավիճակի բաղկացուցիչները և պատճառահետևանքային կապերը, ինչից պետք է բխեն շատ կոնկրետ գործողություններ:

– Վերջին ամիսներին իրական բանակցություններ չկան: Ընդ որում, հիմնականում կարելի է ասել, հայկական կողմի, այսպես ասեմ, կոշտ դիրքորոշման պատճառով: Գուցե սա փորձ էր ազդելո՞ւ հայկական կողմի մարտավարության վրա` այս համատեքստում:

– Ես համաձայն չեմ: Ի վերջո, Վիեննայում տեղի ունեցավ շատ կարևոր հանդիպում և ձեռք բերվեցին շատ կարևոր հաջողություններ` ուղղված կոնֆլիկտի խաղաղ կարգավորմանը: Սակայն Հայաստանի թողտվությամբ և ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ Ադրբեջանը ուղղակի խուսափեց այդ պարտավորությունից: Եվ հիմա մենք առերեսվում ենք այն նույն իրողությանը, ինչն ունեինք ապրիլին, որն էլ ծնեց ապրիլյան պատերազմը:

– Բայց վերջին մի քանի անգամները հայկական կողմը հրաժարվել է բանակցություններից` նշելով, որ քանի դեռ Ադրբեջանը չի կատարել Վիեննայի պայմանավորվածությունները, բանակցելն անիմաստ է:

– Իր փաստարկներն ավելի հիմնավոր դարձնելու համար հայկական կողմը պետք է նաև համապատասխան քայլեր անի: Երկրորդ` ես կարևորում եմ այն, ինչ տեղի չունեցավ Մյունխենում և տեղի չունեցավ Մոսկվայում: Խոսքը եռակողմ` Լավրով, Մամեդյարով, Նալբանդյան հանդիպման մասին է, ինչի մասին անթաքույց հայտարարում էին և Մոսկվան և Բաքուն: Ու հայկական կողմն էր, որ մերժեց այդ հանդիպումը: Բայց մյուս կողմից, կարծում եմ` եկել է ժամանակը Ադրբեջանի նկատմամբ գնալու որոշակի կոշտացումների: Ի վերջո, պետք է հասնենք նրան, որ Ադրբեջանը հասկանա` զինադադարի նման խախտումները կարող են բերել պատժամիջոցների: Հայկական դիվանագիտության խնդիրը սա է:

– Մինսկի խմբի համանախագահները կրկին հայտարարություն տարածեցին վերջին դեպքերի վերաբերյալ` երկու կողմին էլ կոչ անելով հրաժարվել ուժի կիրառումից այն դեպքում, երբ հայկական կողմը տեսագրություններ և ձայնագրություններ հրապարակեց` փաստացի ապացուցելով Ադրբեջանի ագրեսոր լինելը:

– Այդ ամենը որոշվում է մանդատով: Մինսկի խումբը մանդատ չունի որոշելու, թե որ կողմն է մեղավոր: Բացի այդ, դժվար է պատկերացնել, որ ադրբեջանական կողմին կոչ անեին զերծ մնալ բռնություններից, իսկ հայկական կողմին` ոչ: Տեսեք` նույն Լապշինի պատմությունը, Ալիևի` իր կնոջը փոխնախագահ դնելու պատմությունը: Հայկական կողմը այս ամենի հետ կապված պետք է ուղղակի միջազգային մեկուսացման ենթարկի Ադրբեջանին:
Այսօր Հայաստանին օդի, ջրի պես պետք է դեմոկրատական ռեսուրս: Սա մեծապես պայմանավորված է լինելու առաջիկա ընտրությունների որակով: Ներքին քաղաքականությունը պետք է հանգեցնի համապատասխպան արտաքին քաղաքականության: Այո, հայկական կողմը պետք է ոչ ռուսական ստանդարտներով կառուցի իր ներքին կյանքը: Պետք է սովորի ոչ ասել ռուսներին: Պետք է անի քայլեր, որոնք բխում են իր շահերից, ոչ թե սպասարկում են Ռուսաստանի կայսերապաշտական նկրտումները: Այս ամենը, իհարկե, չի կարող չանդրադառնալ խաղաղ կարգավորման ակտիվության և ուղղվածության վրա: Եթե Ալիևը ինքնապահպանման հարց է լուծում և հանուն դրա կարող է դիմել ցանկացած քայլի, այդ թվում` պատերազմի, ապա մենք հաստատ գիտենք, որ մեզ պատերազմ պետք չէ:

– Այս ամենը նորից կհետաձգի՞ բանակցությունների վերսկսումը:

– Տեսնենք, թե համանախագահների այցը տարածաշրջան ինչ շեշտադրումներ կբերի: Կարող է հակառակը լինել` տեղի ունեցածը խթան հանդիսանա արդեն լուրջ բանակցությունների համար: Մյուս կողմից էլ, գուցե մենք գնում ենք կարճաժամկետ հեռանկարում լայնամասշտաբ պատերազմի:

Շարունակությունը` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

Наапетян: выборы превращаются в референдум — за «кандидата Азербайджана» или против В Иране заявили, что нанесли удар по израильским топливозаправщикамВозвращение или экспансия: что стоит за вопросом азербайджанских переселенцев? Татоян - Пашиняну: Соберите свои «сердечки» и «смайлики» и готовьтесь стать бывшимИранский удар по базе Али аль‑Салем: 3 кувейтских Eurofighter уничтожены, 2 итальянских поврежденыГроссмейстер Айк Мартиросян стартовал с двух побед на международном турнире в ТашкентеБиблиотека Русской Общины АрменииВ КСИР отметили, что страна даже во время войны с США и Израилем продолжает производство боеприпасов WSJ: Трамп намерен пересмотреть иммиграционную политику страныГосдеп: более 70 тыс. американцев покинули Ближний Восток после ударов по ИрануСила одного драма присоединяется к заключительному этапу проекта «Симфонический лес»Специальное предложение от Idram&IDBank в Далма Гарден МоллеСюник под угрозой: от стратегических уступок к демографическим последствиям Руководство Ucom отмечает Международный день клиентов вместе с абонентами Какие «инструменты» используют власти? «Паст»Потеря памяти или преднамеренность? «Паст»«Лакмусовая бумажка» для оппозиционного поля и избирателей: «Паст»«Такие люди сами у себя в шахматы выигрывают»: Захарова раскритиковала выступление Пашиняна в ЕвропарламентеСюникцы обеспокоены: ситуацией вокруг Ирана могут воспользоваться враждебные силы, создавая риски через проникновение этнически опасных элементов Иран пригрозил «сжечь дотла» всю энергоинфраструктуру врагаЦены на нефть выросли после ударов по нефтегазовым объектам ИранаIDBank и Idram продолжают сотрудничество с образовательным фондом ЗаркВ небе над США взорвался семитонный метеорФонд развития «Керон» и фонд «Музыка во имя будущего» сотрудничают во имя молодых талантовНАТО размещает дополнительную систему Patriot в ТурцииЧужой пазл: как Армению встраивают в чужие геополитические проекты, превращая в Западный Азербайджан Азербайджан на грани втягивания в региональную войну: геополитический сценарий и риски Татоян: Мир возможен только тогда, когда ты силен и можешь защитить себяИзраиль разбомбил Ливан: есть погибшие, разрушено здание в центре БейрутаНа мир обрушатся беспрецедентно высокие температурыПрезидент Кубы ответил на угрозы США: Любой внешний агрессор столкнется с непреодолимым сопротивлениемАйвазян: западные покровители могут подтолкнуть Баку к действиям против Ирана IDBank выпустил второй и третий транш облигаций 2026 годаUcom предупреждает о новой волне телефонного мошенничестваIDBank запускает специальную кампанию для SWIFT-переводов «Проблема не только в том, чтобы сменить Никола, проблема в том, чтобы после этого у нас была четкая концепция управления государством»։ «Паст»Почему знак «Серых волков» ассоциируется с жестами ГД-вских? «Паст»Региональные «экскурсии» Пашиняна проходят на полупустых улицах: «Паст»Когда дети становятся частью пропаганды: «невинный разговор» или?... «Паст»Звуки бомбежек слышны, но в армянской общине паники нет: СомунджянГлава МИД Индии поблагодарил Армению за помощь в эвакуации индийских граждан из ИранаThe New York Times рекомендует попробовать женгялов хац в Лос-АнджелесеАрмянский борец Сурен Агаджанян завоевал золото чемпионата Европы U23«Если у вас ничего не болит - проверьте, может, вы умерли»: Ирина Оганесян о пути балерины на стыке боли и любовиСемья незаконно удерживаемого в Баку Рубена Варданяна выступила с вызывающим тревогу заявлениемСША заключили соглашения по энергоносителям с партнерами в Азии на $57 млрдКогда сёла пустеют. Эксперты предупреждают о риске заселения Сюника азербайджанскими переселенцами (видео) Министр юстиции РА: Текст нового проекта Конституции Армении уже готовЗавершилась международная туристическая выставка «MITT 2026»: Были обсуждены имеющиеся возможностиЦена реформы: закрытие школ может опустошить 27 сёл Сюникской области (видео)