Նոր, բարդ ու նուրբ առաջադրանք ընտրակեղծարարներին

Մեր հյուրն է քաղտեխնոլոգ Կարեն Քոչարյանը.

– Պարոն Քոչարյան, առաջիկա խորհրդարանական ընտրություններն ինչո՞վ կտարբերվեն նախագահական ընտրություններից:

– Միշտ Ազգային ժողովի ընտրությունները նախագահական ընտրություններից տարբերվել են նրանով, որ նախագահականի ժամանակ հաղթողին հասնում է ամեն ինչ, պարտվողին` ոչինչ: Իսկ խորհրդարանական ընտրությունների պարագայում այդպես չէ: Առկա է նկարչի ներկապնակը` իր տարբեր գույներով: Մեկը` մի փոքր քիչ, մեկը` մի փոքր շատ, մեկը կստանա հինգ տոկոս, մեկը` տասը տոկոս: Բայց բոլորն էլ շանս ունեն անցնելու խորհրդարան: Եվ ամեն մեկի կողմից պայքարն ընթանալու է իր տոկոսի համար: Չի լինելու սև ու սպիտակի, կյանքի ու մահու կռիվ:

– Կեղծ և ոչ կեղծ ընդդիմություն. այս թեզն ո՞վ է շրջանառել, ո՞ւմ կողմից է մեջտեղ բերվել:

– Դա շատ բնական թեզ է: Որովհետև տարիների ընթացքում մարդիկ այնքան են տեսել, թե ոնց են այս կուսակցությունից այն կուսակցություն թռնում, սկզբից հայհոյում են իշխանությանը, բայց մեկ էլ պարզվում է, որ իշխանության կողքին են: Կամ` իշխանության մեջ են, մեկ էլ գործից հանում են, դառնում են ընդդիմություն: Այնպես չէ, որ մեկը հատուկ շրջանառում է այդ արտահայտությունը:

– Իսկ այդ հանգամանքից` ընդդիմադիր դաշտի կռիվ–ղալմաղալից իշխանությունը չի՞ օգտվում, ձեռքերը չի՞ տաքացնում կրակի վրա:

– Իհարկե, օգտվում է: Դա էլ է բնական: Ինչ ուժ էլ լինի, կօգտվի:

– Իսկ ի՞նչ եք կարծում` մեր ընդդիմությունը կմիավորվի՞ կամ` միավորվում է գաղափարակա՞ն հենքով:

– Չկա գաղափարական հենք, ընդհանրապես: Մոռացեք’:

– Նրանց կանոնադրությունների մեջ դա գրված է:

– Է, որ գրված է` ի՞նչ: Գնացեք իրենց հարցրեք. իրենք գիտե՞ն իրենց կանոնադրությունը: Կամ` ո՞րն է իրենց գաղափարական հենքը: Մի բան կա, որը կարող են մատնանշել, և որը կրկին գաղափար չէ` իշխանափոխությունը:

– Այսինքն` մարտավարական խնդիր լուծելու համար:

– Այո: Միա՛յն: Ռազմավարական խնդիրների համար գաղափարական հենք գոյություն չունի ոչ իշխանական դաշտում և ոչ ընդդիմադիր դաշտում: Հայաստանում քաղաքական դաշտը գաղափարական առումով փոշիացած և զրոյացած է:

– Իսկ ընդդիմադիր դաշտի նոր կուսակցությունները և հները ինչպե՞ս կհարաբերվեն ընտրությունների ժամանակ: Խանդ և այլն…

– Անշուշտ դա կլինի: Արդեն իսկ կա: Ամեն մեկը պայքարելու է իր ձայնի համար: Ի տարբերություն նախագահական ընտրությունների, խորհրդարանական ընտրությունների սկզբունքն է` եղունգ ունես` գլուխդ քորի:

– Իսկ Ընտրական օրենսգրքի շուրջ ընդդիմադիր և իշխանական ուժերի միջև ձեռք բերված կոնսենսուսը կբարելավի՞ ընտրությունների որակը:

– Կապրենք` կտեսնենք: Ես, լինելով շատ օպտիմիստ մարդ, նաև մեր հասարակության շատ անդամներից տարբերվելով նաև նրանով, որ այնուամենայնիվ իմ հույսը չի մեռնում երբեք, անգամ` վերջում, այդ հարցում մի քիչ ավելի ռեալիստ եմ: Ընդգծենք` ոչ թե պեսիմիստ եմ, այլ` ռեալիստ եմ:

Բանն այն է, որ այս հարցում ընդամենը փոխվում են տեխնոլոգիաները: Պարզ է, որ վաղուց արդեն չկա քվեատուփ գողանալը, լույսեր հանգցնելը, լցոնումներ անելը: Այս տեխնոլոգիաները մնացել են անցյալում: Այժմվա մեթոդներն այլ են: Պարզապես շատ ավելի վաղ, ընտրատեղամասերից շատ ավելի հեռու գնվում է ընտրողի ձայնը, որն էլ ֆիքսել փաստացի հնարավոր չէ:

– Այսինքն նոր առաջադրանք, նուրբ ու բարդ առաջադրանք է տրվելու մեր ընտրակեղծիքներ անողներին:

– Տեսեք, թե ինչ տեղի ունեցավ Վանաձորում, երբ արդեն ընտրությունը եղել–վերջացել էր: Պարզ էր, որ ինչ–որ կերպ գնվեցին ավագանու ձայները, երբ քաղաքապետ դարձավ ՀՀԿ–ի թեկնածուն: Բայց ահա դրանից հետո չեն կարողանում ավագանու նիստեր անել: Բանն այն է, որ քաղաքապետն ընտրվեց փակ–գաղտնի քվեարկությամբ, իսկ եթե գան–նստեն սեղանի շուրջ, որպեսզի ավագանու նիստ գումարվի, արդեն հայտնի կդառնա, թե ովքեր էին ծախվող անդամները: