Կառավարությունը ճիշտ չի գնահատում դպրոցական ինժեներական լաբորատորիաների ներուժը

Մեր հյուրն է ՏՏ ձեռնարկությունների միության նախագահ Կարեն Վարդանյանը

– ՏՏ ոլորտի զարգացման հիմնական պայման Դուք համարում եք ինժեներական կրթությունը`սկսած դպրոցից: Այս ուղղությամբ ի՞նչ քայլեր են արվել, կա՞ն որոշակի արդյունքներ:

– Արդեն ունենք մոտ 190 խմբակներ, որտեղ սովորում են 10–18 տարեկան երեխաներ: Ընդ որում, խմբակների մեծ մասը գործում է սահմանամերձ բնակավայրերում և գյուղական համայնքներում: Երևանյան խմբակները շատ քիչ տոկոս են կազմում: Մեր հիմնական նպատակներից մեկն այն է, որ արդեն 16–ի տարեկանին մոտ երեխաները կարողանան իրենց գիտելիքներով գումար վաստակել: Ծրագիրը ներդրվել է 2013–ից: Արդյունքները գոհացնող են:

– Վարչապետի հետ հանդիպման ժամանակ Դուք հարց եք բարձրացրել, որպեսզի ինժեներական կրթությունը լինի համատարած, դասավանդվի բոլոր դպրոցներում: Ի՞նչ արձագանք է եղել:

– Ինժեներական լաբորատորիաների վերաբերյալ որևէ արձագանք չկա: Ես կարծում եմ, որ մենք գործ ունենք կառավարության կողմից թյուրըմբռնման հետ: Թերևս ճիշտ չի գնահատվում այն պոտենցիալը, որը կարող են տալ դպրոցներում տեղակայվելիք ինժեներական լաբորատորիաները: Վարչապետն ասում էր` հեղափոխական ծրագրեր ներկայացրեք: Ավելի հեղափոխական ծրագիր, քան սա, չի լինում: Չնչին գումարներ ծախսելով` մենք կարող ենք Հայաստանը դարձնել առաջին երկիրը, որը ինժեներական նախնական կրթությունն ամբողջությամբ տեղափոխել է դպրոց: Իսկ դա մեծ հզորություն է: Դա մեզ հնարավորություն է տալիս մի քանի տարին մեկ աշխատուժի ծավալը կրկնապատկել: Երկրորդ` համալսարանական կրթությունն սկսել շատ ավելի բարձր մակարդակից: Նաև` որպես բարձր տեխնոլոգիական երկիր` փոխել մեր դիրքը աշխարհում:

Ես մտածում եմ` գուցե պատճառները քաղաքական են` նախընտրական այս շրջանում բոլորն ուզում են կարճաժամկետ լուծումներ: Բայցևայնպես հուսով եմ, որ կհասկանան` դա է ճանապարհը: Այդ ճանապարհն ընտրելուց առաջ մենք էլ ենք երկար քննարկել, ընդ որում քննարկել ենք հայաստանյան ամենալուրջ մասնագետների, նաև այս կոնցեպտի հեղինակների` Մասաչուսեթսի համալսարանի մասնագետների հետ, ովքեր աներկբա ընդունում են, որ այո, այդ կոնցեպցիան իրենք են ընդունել, բայց կիրառման առումով մենք շատ ավելի առաջ ենք գնացել:

– Գուցե ֆինանսակա՞ն դժվարություններ կան:

– Ոչ, դա ծիծաղելի կլիներ: Ամբողջ Հայաստանն այդ ցանցով ծածկելը պահանջում է ընդամենը մոտ 9 մլն դոլար և լրացուցիչ մի քանի միլիոն` ուսուցիչների աշխատավարձը: Եթե ցանցն ամբողջությամբ գործի, խմբակներում կուսանի մոտ 60000 երեխա: Ամեն տարի դասընթացը կավարտի նրանցից 10000–ը: Սովորելուց հետո յուրաքանչյուր երեխա կարող է ստանալ մոտ 150000 դրամ աշխատավարձ և դրանից մոտ 30000 դրամ հարկ վճարել: Սա շատ ավելի շահավետ է, քան ամենաշահավետ բիզնեսի շահութաբերությունը:

Մենք պրոբլեմ չենք ունենում նաև երիտասարդների աշխատանքի առումով: Այսօր միայն ԱՄՆ–ում և Եվրոպայում այդ մասնագիտություններով մոտ 2 մլն թափուր աշխատատեղ կա: 2018–ին այդ թիվը կդառնա 3 մլն, իսկ 2021–ին` 5 մլն: Բացի այդ, ամենաբարձր վարձատրվող, մոդայիկ դարձած big data` մեծ թվերի ոլորտում, որտեղ ծրագրավորողը պետք է ունենա նաև մաթեմատիկական լուրջ գիտելիքներ, տարեկան 400000 մասնագետի կարիք կա: Այսինքն, եթե կարողանանք ծրագրավորմանը զուգահեռ տալ նաև մաթեմատիկական լուրջ գիտելիքներ, ապա կարող ենք շատ ավելի բարձր վարձատրվող աշխատատեղերի հավակնել:

– Ինժեներական կրթության համատարած ներդրումը կարո՞ղ է որակապես փոխել մեր հասարակությունը: Մենք ինչպիսի՞ հասարակություն կստանանք:

– Նախ, ինժեներական կրթությունից զատ մենք երեխաներին հասանելի ենք դարձնում ազգային պարը, գիտելիքներ ենք տալիս ազգային ճարտարապետության, հայրենաճանաչության վերաբերյալ, տալիս ենք նախնական ռազմական գիտելիքներ` կրակել, մագլցել: Մենք ցանկանում ենք, որ երիտասարդն ստանա համակողմանի գիտելիքներ և պատկերացում ունենա իր հայրենիքի մասին, ինչը գրավական կլինի, որ նա չի օգտագործի իր ստացած գիտելիքներն արտագաղթելու համար և կշարունակի աշխատել հայրենիքում: Ու բնական է, որ դա կփոխի ընդհանուր միջավայրը: Սա գիտակցված ճանապարհ է:

Արփի Սահակյան