Ամուլսարի շահագործման ռիսկեր․ առաջարկ
БЛОГ
Բաբկեն Հարությունյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
Ամուլսարի հանքի շահագործումը եղել և շարունակում է մնալ հասարակության շրջանում խորը մտահոգություններ հարուցող խնդիր: Մտահոգիչ են հատկապես Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարների ջրերի, դրանց միջոցով Սևանա լճի ջրերի, և, մասնավորապես, Ջերմուկի հանքային ջրերի վրա հնարավոր արհեստածին ազդեցությունները:
Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման (ՇՄԱԳ) փաստաթղթերում «Լիդիան Ինթերնեյշնլ»-ը ներկայացրել է Չեխիայի Հանրապետությունում իրականացրած հետազոտությունների տվյալներ, համաձայն որոնց` Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման հետևանքով Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի մաս կազմող Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարների ջրերի վրա ազդեցություն չի լինի: Միաժամանակ ներկայացվել են Մեծ Բրիտանիայում իրականացված իզոտոպային հետազոտությունների տվյալներ, համաձայն որոնց` Ջերմուկի հանքային աղբյուրները կապված չեն Ամուլսարի վրա առկա ստորգետնյա և մակերևութային ջրերի հետ:
Հաշվի առնելով Ջերմուկի հանքային ջրերի և Սևանա լճի ջրերի վրա ազդեցության բացահայտման կարևորությունը` այս հարցը չի կարող համարվել փակված` հիմնվելով մեկ հետազոտության արդյունքների վրա: Ներկայացված տվյալներն ու եզրակացությունները վերաբերվում են ներկայիս` մինչև հանքավայրի շահագործումը հղումային վիճակին: Մինչև հանքավայրի շահագործումը Ջերմուկի հանքային ջրերի, Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարների ջրերի և Ամուլսարի գոտու մակերևութային ու ստորերկրյա ջրերի միջև կապի բացակայությունը դեռևս միանշանակ չի նշանակում, որ հանքավայրի շահագործումը սկսելուց հետո, երբ տեղի կունենան հողային աշխատանքներ, հարյուրավոր հեկտարներով տարածքների արտաքին բնական ծածկույթների և լանդշաֆտների փոփոխություններ, պայթեցումներ, տարիներ շարունակ հազարավոր տոննաներով քիմիական միացությունների օգտագործում տեղանքում, ջրային մարմինների միջև կապ չի առաջանա կամ Ամուլսարի գոտու ջրային մարմիններից դեպի Ջերմուկի հանքային ջրային մարմին, Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարներ ներթափանցում տեղի չի ունենա:
Պետությունը և հասարակությունը պետք է վստահ լինեն, որ հանքավայրի շահագործման փուլում շրջակա միջավայրի և, հատկապես, Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի ու Ջերմուկի հանքային ջրերի վրա ցանկացած ազդեցություն կբացահայտվի արդեն նախնական փուլերում, երբ ազդեցությունները կլինեն վերահսկելի և դարձելի, իսկ հետազոտությունների տվյալներն անպայման հասանելի կլինեն հասարակությանը, գիտական շրջանակներին և պետական կառույցներին:
«Civil voice» բնապահպանական հասարակական կազմակերպությունը ակտիվորեն մասնակցել է «Լիդիան Ինթերնեյշնլ»-ի ներկայացրած ՇՄԱԳ բազմափուլ քննարկումների երկու հասարակական լսումներին, ներկայացրել է դիտողություններ և առաջարկություններ՝ կապված Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման հետևանքով Ջերմուկի հանքային ջրերի, շրջակա ջրային էկոհամակարգերի վրա հնարավոր ազդեցությունների վերահսկման ծրագրերի հետ։
«Civil voice» բնապահպանական ՀԿ-ն առաջարկում է Ամուլսարի հանքավայրի գործարկման, շահագործման և ռեկուլտիվացիայի ժամանակահատվածներում իրականացնել Ջերմուկի հանքային ջրերի, Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի (Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարներ) ջրերի բաղադրության հատուկ մոնիտորինգային ծրագիր՝ օգտագործելով հետազոտությունների առնվազն երկու մեթոդ՝ իզոտոպային հարաբերությունների (ներառելով առնվազն ջրածնի, ածխածնի, թթվածնի, ազոտի և ծծմբի իզոտոպները) և հազվագյուտ տարրերի հարաբերությունների (ներառելով լանթանոիդների և հազվագյուտ այլ տարրեր) մեթոդները:
«Լիդիան Ինթերնեյշնլ»-ին առաջարկում ենք Հայաստանում ստեղծել իզոտոպային հարաբերությունների մասս-սպեկտրաչափական հետազոտությունների լաբարատորիա, որի հիմնական նպատակը և գործառույթը պետք է լինի Ջերմուկի հանքային ջրերի և Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի ջրերի (Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարների) վրա հանքավայրի շահագործման ցանկացած ազդեցության վերահսկողությունը և բացահայտումը:
Լաբորատորիայի ստեղծման առաջարկն ընկերության կողմից ընդունելու դեպքում պարտադիր պայման ենք համարում մոնիտորինգային և լաբորատոր աշխատանքների իրականացման ժամանակ ապահովել հավասար մասնակցային պայմաններ և՛ պետական պատկան մարմինների, և՛ հասարակական կազմակերպությունների համար:
Ծանոթ լինելով ընկերության պատասխանատուների հավաստիացումներին, թե «Լիդիան Ինթերնեյշնլ»-ը իրականացնելու է առանց բացասական ազդեցության հանքարդյունաբերություն, և որ ընկերությունը նոր որակ է հաղորդելու հայաստանյան հանքարդյունաբերությանը, և այսպես շարունակ՝ ակնկալում ենք ընկերության կողմից գործուն քայլեր՝ լաբորատորիայի ստեղծման միջոցով մոնիտորինգային աշխատանքների իրականացման համար:
«Civil Voice» բնապահպանական ՀԿ
Տեղեկատվության և հասարակայնության
հետ կապերի բաժին
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» с Днем Независимости Армении
Заявление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю второй годовщине сдачи Арцаха и депортации армян
Ральф Йирикян встретился с участниками программы Ucom Fellowship
Юнибанк — титульный спонсор футбольного клуба «Алашкерт»
Колл-центр Юнибанка по будням перешел на круглосуточную работу
Ральф Йирикян обсудил с участниками Школы лидерства вызовы современного
управления
Юнибанк стал главным спонсором AGBU Global Run в поддержку Camp Nairi
По новому адресу открылся переименованный филиал Юнибанка «Туманян» 
Моя задача — чтобы вы трезво оценили ситуацию. Аршак Карапетян
Ucom продолжает масштабную модернизацию сети, расширяя покрытие 5G и повышая качество связи
Ни один исторический документ никогда не останавливала агрессора. Аршак Карапетян
Отношение армянского народа к русскому народу: глубже, чем геополитика
Станьте акционером Юнибанка и приобретите бессрочные облигации с доходностью 13,25%
Оценка действий российского миротворческого контингента в Арцахе. Аршак Карапетян
Полный каталог Armflix вновь доступен на Uplay
Всё, что я говорю, оно опирается на факт. Аршак Карапетян
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой
Что будет если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Арутюн Арутюнян: «Власти не намерены подавать заявку на членство в ЕС, а закон
приняли, чтобы не допустить референдума»
Что если 102-я российская военная база выйдет из Армении?
Алиев наступает, Ереван оправдывается: К чему приведет «мир» по-азербайджански и как это остановить
Присоединяйтесь к Движению "Всеармянский фронт". Вместе мы победим!
Ucom стал технологическим партнером Coca-Cola Fest 2026
Воспитанники «Оррана» начали новый учебный год при поддержке инициативы «Сила одного драма»
Верите вы мне или не верите — это ваше дело, но от этого сказанное мной не перестает быть правдой. Аршак Карапетян
Стипендиаты «Армянских виртуозов» — на сцене IV Международного фестиваля молодежных оркестров мира
Юнибанк запустил акцию «U-Teenager»: главный приз — обучение в зарубежном университете
«Юниспорт» вышел в основной раунд Лиги чемпионов по футзалу
Выпускники курса по кибербезопасности приняли участие в программе Ucom «Junior Academy»
Ucom представляет тарифные планы Green, превращая повседневную связь во вклад в защиту окружающей среды
Кто на самом деле предатель. Раскрытие генерала Карапетян
Ucom представляет специальное предложение «Unity — снова в школу» к новому учебному году
Обновленный Центр продаж и обслуживания Ucom открылся на улице Саят-Нова 7 в Гюмри
Ответье честно на эти вопросы. Аршак Карапетян
«Юниспорт» примет участие в Лиге чемпионов УЕФА по футзалу
Предатель в одном прав: если народу что-то не нравится, пусть делают революцию. Аршак Карапетян
История покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян
Парламентская реформа Казахстана: первые выборы и новый Курултай
Арам Барсегян назначен генеральным директором Team Telecom Armenia, Айк Есаян возглавит группу компаний Team
Поздравительное письмо Его Святейшеству Гарегину II с 75-летием
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Дня принятия Декларации о независимости Армении
Казахстан выбирает новый парламент — Курултай
Придет момент, когда эта власть начнет убеждать, что мы не христиане. Аршак Карапетян
Программа «Бок о бок» для семей из Арцаха, проживающих в общине Севан: IDBank
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю 75-летия со дня рождения Верховного Патриарха и Католикоса Всех армян, Его Святейшества Гарегина II
История покажет, кто друг, а кто враг. Аршак Карапетян
Стартовал финальный этап турнира Junius
Церемония награждения победителей конкурса «100 лучших студентов Армении»: вручение сертификатов
Новый Samsung Galaxy A27 в рамках специального предложения Ucom «Снова в школу 2026»
Миллениалы, Gen Z или Gen Alpha: как разные поколения готовятся к новому учебному году: Idram&IDBank 
