Ամուլսարի շահագործման ռիսկեր․ առաջարկ
БЛОГ
Բաբկեն Հարությունյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է.
Ամուլսարի հանքի շահագործումը եղել և շարունակում է մնալ հասարակության շրջանում խորը մտահոգություններ հարուցող խնդիր: Մտահոգիչ են հատկապես Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարների ջրերի, դրանց միջոցով Սևանա լճի ջրերի, և, մասնավորապես, Ջերմուկի հանքային ջրերի վրա հնարավոր արհեստածին ազդեցությունները:
Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման (ՇՄԱԳ) փաստաթղթերում «Լիդիան Ինթերնեյշնլ»-ը ներկայացրել է Չեխիայի Հանրապետությունում իրականացրած հետազոտությունների տվյալներ, համաձայն որոնց` Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման հետևանքով Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի մաս կազմող Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարների ջրերի վրա ազդեցություն չի լինի: Միաժամանակ ներկայացվել են Մեծ Բրիտանիայում իրականացված իզոտոպային հետազոտությունների տվյալներ, համաձայն որոնց` Ջերմուկի հանքային աղբյուրները կապված չեն Ամուլսարի վրա առկա ստորգետնյա և մակերևութային ջրերի հետ:
Հաշվի առնելով Ջերմուկի հանքային ջրերի և Սևանա լճի ջրերի վրա ազդեցության բացահայտման կարևորությունը` այս հարցը չի կարող համարվել փակված` հիմնվելով մեկ հետազոտության արդյունքների վրա: Ներկայացված տվյալներն ու եզրակացությունները վերաբերվում են ներկայիս` մինչև հանքավայրի շահագործումը հղումային վիճակին: Մինչև հանքավայրի շահագործումը Ջերմուկի հանքային ջրերի, Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարների ջրերի և Ամուլսարի գոտու մակերևութային ու ստորերկրյա ջրերի միջև կապի բացակայությունը դեռևս միանշանակ չի նշանակում, որ հանքավայրի շահագործումը սկսելուց հետո, երբ տեղի կունենան հողային աշխատանքներ, հարյուրավոր հեկտարներով տարածքների արտաքին բնական ծածկույթների և լանդշաֆտների փոփոխություններ, պայթեցումներ, տարիներ շարունակ հազարավոր տոննաներով քիմիական միացությունների օգտագործում տեղանքում, ջրային մարմինների միջև կապ չի առաջանա կամ Ամուլսարի գոտու ջրային մարմիններից դեպի Ջերմուկի հանքային ջրային մարմին, Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարներ ներթափանցում տեղի չի ունենա:
Պետությունը և հասարակությունը պետք է վստահ լինեն, որ հանքավայրի շահագործման փուլում շրջակա միջավայրի և, հատկապես, Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի ու Ջերմուկի հանքային ջրերի վրա ցանկացած ազդեցություն կբացահայտվի արդեն նախնական փուլերում, երբ ազդեցությունները կլինեն վերահսկելի և դարձելի, իսկ հետազոտությունների տվյալներն անպայման հասանելի կլինեն հասարակությանը, գիտական շրջանակներին և պետական կառույցներին:
«Civil voice» բնապահպանական հասարակական կազմակերպությունը ակտիվորեն մասնակցել է «Լիդիան Ինթերնեյշնլ»-ի ներկայացրած ՇՄԱԳ բազմափուլ քննարկումների երկու հասարակական լսումներին, ներկայացրել է դիտողություններ և առաջարկություններ՝ կապված Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման հետևանքով Ջերմուկի հանքային ջրերի, շրջակա ջրային էկոհամակարգերի վրա հնարավոր ազդեցությունների վերահսկման ծրագրերի հետ։
«Civil voice» բնապահպանական ՀԿ-ն առաջարկում է Ամուլսարի հանքավայրի գործարկման, շահագործման և ռեկուլտիվացիայի ժամանակահատվածներում իրականացնել Ջերմուկի հանքային ջրերի, Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի (Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարներ) ջրերի բաղադրության հատուկ մոնիտորինգային ծրագիր՝ օգտագործելով հետազոտությունների առնվազն երկու մեթոդ՝ իզոտոպային հարաբերությունների (ներառելով առնվազն ջրածնի, ածխածնի, թթվածնի, ազոտի և ծծմբի իզոտոպները) և հազվագյուտ տարրերի հարաբերությունների (ներառելով լանթանոիդների և հազվագյուտ այլ տարրեր) մեթոդները:
«Լիդիան Ինթերնեյշնլ»-ին առաջարկում ենք Հայաստանում ստեղծել իզոտոպային հարաբերությունների մասս-սպեկտրաչափական հետազոտությունների լաբարատորիա, որի հիմնական նպատակը և գործառույթը պետք է լինի Ջերմուկի հանքային ջրերի և Սևանա լճի ջրհավաք ավազանի ջրերի (Կեչուտի և Սպանդարյանի ջրամբարների) վրա հանքավայրի շահագործման ցանկացած ազդեցության վերահսկողությունը և բացահայտումը:
Լաբորատորիայի ստեղծման առաջարկն ընկերության կողմից ընդունելու դեպքում պարտադիր պայման ենք համարում մոնիտորինգային և լաբորատոր աշխատանքների իրականացման ժամանակ ապահովել հավասար մասնակցային պայմաններ և՛ պետական պատկան մարմինների, և՛ հասարակական կազմակերպությունների համար:
Ծանոթ լինելով ընկերության պատասխանատուների հավաստիացումներին, թե «Լիդիան Ինթերնեյշնլ»-ը իրականացնելու է առանց բացասական ազդեցության հանքարդյունաբերություն, և որ ընկերությունը նոր որակ է հաղորդելու հայաստանյան հանքարդյունաբերությանը, և այսպես շարունակ՝ ակնկալում ենք ընկերության կողմից գործուն քայլեր՝ լաբորատորիայի ստեղծման միջոցով մոնիտորինգային աշխատանքների իրականացման համար:
«Civil Voice» բնապահպանական ՀԿ
Տեղեկատվության և հասարակայնության
հետ կապերի բաժին
За два месяца девять лет восполнится? «Паст»
Освещения мероприятия блока «Армения» набрали около 15 миллионов просмотров: «Паст»
Только стыд и позор из-за властей: «Паст»
Кто такой Марио Науфал, которому дал интервью Нарек Карапетян? «Паст»
Движение «Нет “Западному Азербайджану”» обратилось к еврокомиссару Марте Кос: вопрос суверенитета Армении поставлен ребром
Наапетян: выборы превращаются в референдум — за «кандидата Азербайджана» или против
В Иране заявили, что нанесли удар по израильским топливозаправщикам
Возвращение или экспансия: что стоит за вопросом азербайджанских переселенцев?
Татоян - Пашиняну: Соберите свои «сердечки» и «смайлики» и готовьтесь стать бывшим
Иранский удар по базе Али аль‑Салем: 3 кувейтских Eurofighter уничтожены, 2 итальянских повреждены
Гроссмейстер Айк Мартиросян стартовал с двух побед на международном турнире в Ташкенте
Библиотека Русской Общины Армении
В КСИР отметили, что страна даже во время войны с США и Израилем продолжает производство боеприпасов
WSJ: Трамп намерен пересмотреть иммиграционную политику страны
Госдеп: более 70 тыс. американцев покинули Ближний Восток после ударов по Ирану
Сила одного драма присоединяется к заключительному этапу проекта «Симфонический лес»
Специальное предложение от Idram&IDBank в Далма Гарден Молле
Сюник под угрозой: от стратегических уступок к демографическим последствиям
Руководство Ucom отмечает Международный день клиентов вместе с абонентами
Какие «инструменты» используют власти? «Паст»
Потеря памяти или преднамеренность? «Паст»
«Лакмусовая бумажка» для оппозиционного поля и избирателей: «Паст»
«Такие люди сами у себя в шахматы выигрывают»: Захарова раскритиковала выступление Пашиняна в Европарламенте
Сюникцы обеспокоены: ситуацией вокруг Ирана могут воспользоваться враждебные силы, создавая риски через проникновение этнически опасных элементов
Иран пригрозил «сжечь дотла» всю энергоинфраструктуру врага
Цены на нефть выросли после ударов по нефтегазовым объектам Ирана
IDBank и Idram продолжают сотрудничество с образовательным фондом Зарк
В небе над США взорвался семитонный метеор
Фонд развития «Керон» и фонд «Музыка во имя будущего» сотрудничают во имя молодых талантов
НАТО размещает дополнительную систему Patriot в Турции
Чужой пазл: как Армению встраивают в чужие геополитические проекты, превращая в Западный Азербайджан
Азербайджан на грани втягивания в региональную войну: геополитический сценарий и риски
Татоян: Мир возможен только тогда, когда ты силен и можешь защитить себя
Израиль разбомбил Ливан: есть погибшие, разрушено здание в центре Бейрута
На мир обрушатся беспрецедентно высокие температуры
Президент Кубы ответил на угрозы США: Любой внешний агрессор столкнется с непреодолимым сопротивлением
Айвазян: западные покровители могут подтолкнуть Баку к действиям против Ирана
IDBank выпустил второй и третий транш облигаций 2026 года
Ucom предупреждает о новой волне телефонного мошенничества
IDBank запускает специальную кампанию для SWIFT-переводов
«Проблема не только в том, чтобы сменить Никола, проблема в том, чтобы после этого у нас была четкая концепция управления государством»։ «Паст»
Почему знак «Серых волков» ассоциируется с жестами ГД-вских? «Паст»
Региональные «экскурсии» Пашиняна проходят на полупустых улицах: «Паст»
Когда дети становятся частью пропаганды: «невинный разговор» или?... «Паст»
Звуки бомбежек слышны, но в армянской общине паники нет: Сомунджян
Глава МИД Индии поблагодарил Армению за помощь в эвакуации индийских граждан из Ирана
The New York Times рекомендует попробовать женгялов хац в Лос-Анджелесе
Армянский борец Сурен Агаджанян завоевал золото чемпионата Европы U23
«Если у вас ничего не болит - проверьте, может, вы умерли»: Ирина Оганесян о пути балерины на стыке боли и любови
Семья незаконно удерживаемого в Баку Рубена Варданяна выступила с вызывающим тревогу заявлением 
