Հանուն ժողովրդի, նրանից` անկախ

АНАЛИТИКА 16 Ноябрь, 2016 19:08

Վտանգին ընդառաջ միավորվելը խիստ մարդկային է: Նույն հաջողությամբ այս սկզբունքը գործում է նաև քաղաքական դաշտում: Ապրիլին խորհրդարանական ընտրություններ են: Ու քաղաքական, ավելի կոնկրետ ընդդիմադիր դաշտում նորից ու նորից վեր է բարձրանում «հրամայականը» միավորվելու, համախմբվելու: «Հրամայական», որն արդեն 20–25 տարի նախընտրական շրջանների գլխավոր թեման է, բայց որն այդ ընթացքում հասցրել է դառնալ կեղծ կատեգորիա` արժեզրկելով թե բուն գաղափարը, թե իրագործման հնարավոր մեխանիզմները:

Ինչպես մնացած բոլոր ընտրություններից առաջ, այս անգամ ևս քաղաքական գրեթե բոլոր ուժերն սկսել են խոսել միավորվելու, քաղաքական միասնական բևեռ ձևավորելու անհրաժեշտության մասին: Այս մասին հայտարարեց նաև Վարդան Օսկանյանը: Այս մասին բարձրաձայնել են ՀԱԿ–ը, «Հայկական վերածնունդը», ԲՀԿ–ն, մանր ու մեծ այլ ուժեր ևս: Նույնիսկ ՀՀԿ–ն է հայտարարել, որ բաց է համագործակցության համար: Քանի որ առաջիկա ընտրությունները խորհրդարանական են, իսկ երկրի կառավարման համակարգն էլ փոխվում և դառնում է խորհրդարանական, կուսակցությունների կշիռն ինքնաբերաբար մեծանում է, ուստիև` միավորվելու քաղաքական բովանդակությունը դառնում է ավելի հիմնավոր: Բայց դա չի խանգարում, որ գործեն հին օրենքները, խաղի հին կանոնները:

Մեզանում նախընտրական բոլոր դաշինքները տապալվել են կամ մինչև բուն ընտրությունները, կամ էլ եթե հաղթահարել են ընտրությունների փորձությունը` դրանցից հետո: Պատճառները մի քանիսն են: Թեպետ դաշինք կազմելուց առաջ գրեթե բոլորը հայտարարում են, որ հանուն իշխանափոխության կամ երկրի լուսավոր ապագայի` կհամագործակցեն միայն այն ուժերի հետ, որոնց հետ գաղափարական հենք ունեն, կուսակցական իդեոլոգիաները քիչ թե շատ համընկնում են, բայց իրականում դրանց համագործակցության հատման կետը միշտ հանգում է մեկ գաղափարի` դառնալ հնարավորինս մեծ ուժ, որպեսզի իշխանությունը չկարողանա «կուլ» տալ: Մեզանում կուսակցական գաղափարախոսություն կամ ընդհանրապես գաղափարախոսություն ասածը գոյություն չունի: Լավագույն տարբերակում` գոյություն ունի թղթի վրա, երբ գրվում է կուսակցական ծրագիրը: 70–ից ավելի գաղափարախոսություն իրականում չի կարող լինել: Կուսակցություններն ստեղծվում են անձանց ամբիցիաները բավարարելու և այսրոպեական քաղաքական խնդիրներ լուծելու համար: Ընդամենը: Ուստիև դաշինքներ ձևավորվում են պահի քաղաքական թելադրանքով, շահով: Իսկ դա երկարաժամկետ հեռանկար ունենալ չի կարող: Հիշենք ՀԱԿ–ԲՀԿ–Ժառանգություն տանդեմն ու դրա ճակատագիրը, նույն ՀԱԿ–ի ձևավորումն ու անկումը և այլն: Իսկ հետընտրական դաշինքի վառ օրինակ էր վերջերս Վանաձորում ՏԻՄ ընտրությունների արդյունքում ձևավորված ԲՀԿ–«Լուսավոր Հայաստան»–«Հայկական վերածնունդ» եռյակը, երբ դեռ չձևավորված` քանդվեց, երբ գործեց նրանցից մեկի քաղաքական շահը, ավելի կոնկրետ` գցելու սովորությունը:

Ու հիմա նորից խոսում են համագործակցելու, դաշինքներ կազմելու մասին: Բոլորը բաց են, պատրաստակամ են, որ իրենց շուրջ միավորվեն ու առաջ գնան: Ի դեպ, դաշինք կազմելու պարագայում գործում են ոչ միայն քաղաքական, այլև անձնական ամբիցիաները: Մեր մարդ–կուսակցությունները խիստ անհատապաշտ են: Հենց իրենք են ամենաընդդիմադիրը, իսկական ընդդիմադիրը, ուստի իրենք էլ պետք է դառնան առանցքը միասնության: Գուցե մեր քաղաքական դաշտում կան իսկապես ընդդիմադիր ուժեր, որոնց խնդիրը միայն իշխանության մաս կազմելը կամ դրա բարիքներից օգտվելը չէ: Բայց ընդհանուր պատկերն այլ բանի մասին է խոսում: Իշխանությունն այնքան հմտորեն ու գեղեցիկ է կործանել ու ձեռնասուն դարձրել գրեթե ողջ քաղաքական դաշտը, որ հատուկենտ շողարձակումները չեն կարող փոխել ընդհանուր գորշ պատկերը: Ուստի նախընտրական դաշինքներ կազմելը մի կողմից ուղղված է իշխանության համար` դաշտը ավելի վերահսկելի և կառավարելի դարձնելուն, մյուս կողմից` դաշինք կազմողներին թույլ է տալիս ավելի մեծ հավակնություն դրսևորել` ապագա բարիքներից մաս ստանալիս:

Հ.Գ. Իսկ զավեշտալին այն է, որ այդ ամենը արվում է ժողովրդի հրամայականով և հանուն նրա ապագայի: Խեղճ ժողովուրդ: Թե ասա` դու ո՜ւր, նրանք ո՜ւր:

Արփի Սահակյան