«Մպեմբայի էֆեկտ». երևույթ, որի պատասխանի վրա գիտնականներն առ այսօր գլուխ են կոտրում և նույնիսկ դրամական պարգև են նախատեսել` այն գտնողի համար
LIFE
1963 թ.–ին Տանզանիայում Էռնեստո Մպեմբա անունով մի դպրոցական իր ուսուցչին առաջին հայացքից հիմար թվացող հարց տվեց.
–Ինչո՞ւ է սառցարանում տաք պաղպաղակն ավելի շուտ սառչում, քան սառը։
Ուսուցիչն ուղղակի ծիծաղեց Էռնեստոյի ասածի վրա և առանձնապես լուրջ չընդունեց հարցը։
Մի քանի տարի անց Մպեմբան նմանատիպ մի հարց տվեց ֆիզիկոս Դենիս Օսբորնին։ Նա նրան առաջարկեց փորձարկում կատարել. սառցարանում 2 միանման տարաներով ջուր դնել։ Մի տարայում ջրի ջերմաստիճանը պետք է լինի 35 աստիճան, մյուսում` 100։ Էռնեստոն ֆիզիկոսին վստահեցնում էր, որ եռացրած ջրով տարան ավելի շուտ կսառչի։
Օսբորնը ստուգեց Մպեմբիի խոսքերը և սեփական փորձով համոզվեց, որ եռացրած ջուրն ավելի արագ է սառչում։ Ավելի ուշ նա այդ թեմայով Էռնեստոյի հետ գիտական հետազոտություն հրապարակեց։ Եռացրած ջրի` անհամեմատ արագ սառեցումը ստացավ «Մպեմբայի էֆեկտ» անվանումը։
Այնուամենայնիվ, ի՞նչն է ստիպում եռացրած ջրին ավելի արագ սառչել։ Գիտնականները մինչ օրս գլուխ են կոտրում այս հանելուկի շուրջ։ Վարկածներից մեկի համաձայն` եռացրած ջրի արագ սառեցումը կատարվում է արագացված գոլորշիացման արդյունքում։ Մեկ այլ վարկածի համեմատ` ջրածնային մոլեկուլների ձգվելու արդյունքն է։ Բայց Մպեմբայի հանելուկին միանշանակ պատասխան առ այսօր չկա։ Անցած տարի գիտնականները նույնիսկ դրամական պարգև էին խոստացել այն մարդուն, ով կլուծեր այդ հանելուկը։
Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in Armenia
Unibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan
Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet
AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders
Business registration is now available at Unibank
Up to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa Cards
AI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers
Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run.
Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlook
Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street
Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams
Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement
AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing Impairments
Ucom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026
Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in Barcelona
Top Travel Destinations of 2026: IDBank
Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia
Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook
''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes
Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBank
Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure
IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026
Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBank
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service
ZCMC Joins the United Nations Global Compact
Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6
Junius is back — with a new tournament and valuable prizes
Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia
International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan
Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction
0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading Platform
Customer Appreciation Day in Gyumri: IDBank
Solis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains
Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026
Idram Becomes a Partner of “Little Mher”
Unibank has launched instant transfers by phone number
Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League Champion
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian champion
With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6
An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank
Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders
IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026
Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference 
