Հայկական քիթ. հպարտությու՞ն, թե՞ կոմպլեքսավորման առիթ

Wnews.am-ը գրում է.

Հայերն իրենց արտաքինով միշտ տարբերվել են օտարերկրացիներից։ Նրանք տարբերվում են մաշկի, վարսերի գույնով, աչքի կառուցվածքով եւ անգամ քայլվածքով, սակայն  հայերի արտաքինի գլխավոր առանձնահատկությունը քիթն է։

Հայերից շատերը, որպես կանոն, ունեն մեծ քիթ։ Մեծ քիթ ունեն ոչ միայն հայերը, այլ նաեւ ֆրանսիացիները, իտալացիները, հույները եւ մի քանի այլ օտարազգիներ։Սակայն ընդունված է համարել, որ մեծ քիթ ունեցող մարդիկ հենց Կովկասի տարածաշրջանից են։

Նկատենք, որ հայի քիթն ունի իր յուրահատկությունը. այն, որպես կանոն, սապատավոր է, այդ պատճառով էլ անվանում են արծվաքիթ։

Հայ գրող Հմայակ Աբրահամյանցը հայկական քթի մասին գրել է.

«Իրականում իսկական հայկական քիթը հազվադեպ է հանդիպում անգամ հենց հայերի մոտ, սակայն հենց դա է այն քիթը, որը չես հանդիպի վրացու, հույնի կամ արաբի մոտ. այն մեծ է։ Այն ունիկալ է, ինչպես ասենք մարալներն Ալթայում կամ ցելլոկանտ ձուկը։ Այն ազգային ժառանգություն է. պատմական Ուրարտուի ուղիղ ժառանգությունը. վահանաձեւ, լայն,  աստիճանավոր սապատով։ Այն կրում են հպարտորեն եւ կարեւոր, ինչպես փոքր ազգերն իրենց ազգային դրոշը։ Հաճախ այն հարեւան է հաստ հոնքերի եւ սեւ տխուր աչքերի, որոնցում Ցեղասպանության ցավն է, կորցրած Արարատի կարոտը եւ չլուծված պատմական աշխարհագրական փակուղին…»։

Իսկ ահա հայտնի լրագրող Էմիլ Բաբայանը Сalvert journal ամսագրում  անդրադառնալով հայկական քթին՝ գրել է.

«Եվ ո՞րն է յուրաքանչյուր հայի այցեքարտը։ Նշանավոր հայկական կոնյա՞կը, որն այդքան սիրել է Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլը, որը սակայն վերցրել են ֆրանսիացիներից։ Հայկական մշակույթի մեկ այլ կարևոր բաղադրիչ դուդու՞կը, որը նմանակներ ունի ողջ Կովկասում, Մերձավոր Արևելքում ու Բալկաններում։ Եվ այսպես` վերը նշվածներից ոչ մեկը, անգամ Արարատ լեռն ու ծիրանն անհնար է համարել միայն Հայաստանի խորհրդանիշ։
Ինչպե՞ս է ստացվել, որ մի ժողովրդի, որն ավելի քան 2000 տարվա պատմություն ունի, բնությունը չի պարգևել այցեքարտ։ Իհարկե, պարգևել է։ Հայերին քիթ են տվել։ Հայկական քիթը յուրահատուկ ֆենոմեն է։ Մարդաբանները հաշվել են, որ հայերի քթի երկարությունը միջինը 58 մմ է։ Դա աշխարհում մեծությամբ երկրորդն է քրդերից հետո»։

Չնայած դրան, դարեր շարունակ շատ հայեր հպարտացել են իրենց քթով, իսկ ահա ժամանակակից աշխարհում պատկերն այլ է. շատերը կոմպլեքսավորվում են իրենց մեծ քթից ու դիմում պլաստիկ վիրահատության։

Հայկական քթին նվիրված անգամ հուշարձան կա Լվովի կենտրոնում.

Իսկ վրացի արտիստ Վախթանգ Կիկաբիձեի տան մոտ իր ընկեր Ֆրունզիկ Մկրտչյանի  պատվին կանգնած է նրա քթի փայտե արձանը։

Կիկաբիձեն պատմել է, որ այն Երեւանից լրագրողներն են բերել։ Բնօրինակի չափերը համապատասխանում են օրիգինալին։

«Ֆրունզիկը չէր սիրում խոսել իր քթի մասին։ Մի անգամ ես  նրա դերակատարմամբ «Սիրանո դե Բերժերակ» ներկայացմանն էի։ Ըստ բեմադրության, նա պետք է երկար մենախոսություն ունենար քթի մասին։ Ես անհամբերությամբ էի սպասում ներկայացման այդ մասին, սակայն Մկրտչյանի դերակատարմամբ մենախոսությունը տեւեց ընդամենը երեսուն վայրկյան, ոչ ավել։ Ներկայացումից հետո իրեն հարցրի՝ ինչու՞ ես կրճատել դասականը, ինչին նա պատասխանեց. «Բուբա ջան, որ հային է հաճելի, որ երկար խոսեն իր մեծ քթի մասին»»,- պատմել է Կիկաբիձեն։

Հայերից շատերը կատակում են, որ եթե կտրեն քիթը, մեջքի վրա կընկնեն, որովհետեւ կկորցնեն հավասարակշռությունը։

Եթե հարցին մոտենանք գիտական տեսանկյունից, ապա մեծ քիթը պայմանավորված է եղանակային առանձնահատկություններով։ Ծովի մակերեւույթից ավելի քան  3000 մետր բարձրության վրա մեծ քիթ ունեցող մարդկանց շնչառական ֆունկցիաներն ավելի զարգացած են, ինչը չի կարելի ասել մյուսների մասին։