Ընտրական օրենսգրքում ներդրվել են ընտրությունների նկատմամբ վստահությունը բարձրացնող մեխանիզմներ

POLITICS 22 April, 2016 14:06

ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար Դավիթ Հարությունյանը նկատում է, որ Հայաստանում ընտրական գործընթացների նկատմամբ վստահությունը բարձրացնելու անհրաժեշտություն կա: Ազգային ժողովի պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստում, պատգամավորների քննարկմանը ներկայացնելով ՀՀ Ընտրական օրենսգրքի նախագիծը, Դավիթ Հարությունյանն ընդգծեց, որ նախագծում ներառվ ել են մեխանիզմներ, որոնք թույլ կտան էապես բարձրացնել հանրության վստահությունը ընտրական գործընթացների նկատմամբ: «Ելնելով երկրում ընտրական գործընթացների նկատմամբ վստահությունը բարձրացնելու անհրաժեշտությունից՝ մենք Ընտրական օրենսգրքի նախագծում ներառել ենք մեխանիզմներ, որոնք մեզ թույլ կտան էապես բարձրացնել վստահությունը, հայտնաբերել բոլոր խախտումները, որոնք կարող են տեղի ունենալ ընտրությունների ժամանակ»,- «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ նշեց Հարությունյան ը:

Հարությունյանը հավելեց, որ Ընտրական օրենսգրքի նախագծում տեղ գտած կարևոր փոփոխություններից է սահմանադրական այն դրույթը, որ Ազգային ժողովի ընտրություններն անցկացվում են 100-տոկոսանոց համամասնական եղանակով:«Երբ մենք խոսում ենք համամասնական ընտրակարգի մասին, միշտ նշում ենք, որ համամասնական ընտրական համակարգը մի լուրջ խնդիր ունի… Այդ ընտրակարգի հիմնական թերությունն այն է, որ քաղաքականությունը կենտրոնանում է մայրաքաղաքներում: Դրանով պայմանավորված՝ մենք առաջարկել ենք մեկ այլ մոդել, որը լայն տարածում ունի 20-ից ավելի եվրոպակաÕ ¶ երկրներում: Խոսքը բաց քվեակարգով համամասնական մոդելի և տարածքային սկզբունքով մոդելի մասին է: Հայաստանի Հանրապետությունը բաժանվում է որոշակի տարածքների, որոնք ունեն ընդհանրություններ: Տվյալ դեպքում մենք առաջարկում ենք մարզային սկզբունքը: Գաղափարը հետևյալն է, որ յուրաքանչյուր տարածքում ևս իրականացվում է համամասնական ընտրություն՝ տեղի ցուցակներով: Այստեղ կա երկու ընտրություն: Մենք լուծում ենք կարևորագույն հարց՝ տարածքներում ևս կուսակցության առանձին ցուցակներ են լինում, և ընտրողը պետք է իր ձայնը տա այս կամ այն կուսակցությանը: ՓաստÕ �րեն, մենք ստանալու ենք պատկեր, թե որ կուսակցությունը ինչպիսի հեղինակություն է վայելում այս կամ այն տարածքում»,- մանրամասնեց Հարությունյանը:

Նրա խոսքով՝ այս դեպքում ևս մի թերի պահ կա, որը շատ հաճախ համարվում է սահմանափակվող ժողովրդավարություն, երբ թեկնածուների ցանկը ձևավորում է հենց կուսակցությունը: «Շատ երկրներում այս թերությունը փորձում են շրջանցել տարբեր եղանակներով: Մի դեպքում դա ռեյտինգային քվեարկությունն է, երբ ընտրողն ասում է, եթե ոչ այս անձը, ապա այս անձը թող լինի: Այսինքն, ընտրողն իրավունք ունի ընտրել թեկնածուների այն հերթականությունը, որը ցանկանում է: Սրա տարբեր տեսակները կան, երբ ընտրողը իրավունք ունի ձայն տալ մի քանի թեկնածուների, որոշ երկրներում դա անսÕ �հմանափակ է՝ նա կարող է ձայն տալ ողջ ցուցակին կամ ցուցակից մի քանի թեկնածուի: Կա նաև երրորդ մոդելը, երբ ընտրողը իրավունք ունի սահմանափակված մեկ իրավունք՝ նա իր ձայնը տալիս է թեկնածուներից ընդամենը մեկին: Սրա տարատեսակները տարբեր անուններ ունեն: Մի դեպքում դա կոչվում է ռեյտինգային, մյուս դեպքում՝ բաց ցուցակների համակարգ: Բաց ցուցակների համակարգում, ինչպես արդեն ասել եմ, կա երեք խոշոր ենթախումբ: Մենք ընտրել ենք այն տարբերակը, որ ընտրողը կարող է իր ձայնը տալ ցուցակում առկա մեկ թեկնածուի»,- բացատրեց Հարությունյանը:

Հարությունյանը ներկայացրեց նաև կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի ձևավորման կարգը, որը ևս ամրագրված է բարեփոխված Սահմանադրության մեջ: Նա նշեց, որ ԿԸՀ-ն ձևավորում է Ազգային ժողովը՝ պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների 3/5-ով: «Ավելին, հանձնաժողովի անդամը չի կարող ավելի քան երկու անգամ ընտրվել Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի կազմի մեջ»,- ասաց Դավիթ Հարությունյանը:

Կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարարն անդրադարձավ նաև խորհրդարանում կայուն մեծամասնություն ապահովելու սահմանադրական դրույթին, որը ևս տեղ է գտել Ընտրական օրենսգրքի նախագծում: Հարությունյանը նշեց, որ որպես կայուն մեծամասնության թիվ ընտրվել է 54 տոկոսը, որը կիրառվում է նաև Իտալիայում: «Մեր կարծիքով 54 տոկոսն է ապահովում կայուն մեծամասնությունը»,- ասաց Դավիթ Հարությունյանը:

Կառավարությունն Ազգային ժողով է ներկայացրել Ընտրական օրենսգրքի նախագծի լրամշակված տարբերակը: Ազգային ժողովի պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովում քննարկվելուց հետո նախագիծը կընդգրկվի խորհրդարանի լիագումար նիստի օրակարգում: Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության՝ Ընտրական օրենսգիրքը պետք է ընդունվի մինչև հունիսի 1-ը: