Արտահանողների համար լոգիստիկան այսօր կենսական նշանակություն ունի. Հրայր Կամենդատյան

BLOG 13 July, 2026 9:44

ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարություն, արեք ձեզ ենք հիշել։ Քանի որ դուք ապիկարներ եք և ձեր պատճառով երկիրը մլրդ Ամն դոլարի վնասներ է կրում, հիմա ձեզ մի լավ առաջարկ ենք անում։ Խոսքը արտահանողների լոգիստիկայի մասին է։

ԵՎ Լիովին հասկանալի է մեր մտահոգությունը։ Արտահանողների համար լոգիստիկան այսօր կենսական նշանակություն ունի, և հաճախ բյուրոկրատական ապարատը (այդ թվում՝ Էկոնոմիկայի նախարարությունը) չունի այն ճկունությունն ու արագությունը, որոնք անհրաժեշտ են միջազգային բեռնափոխադրումների ճգնաժամային խնդիրները լուծելու համար։ Նախարարության գործառույթը քաղաքականություն մշակելն է, այլ ոչ թե օպերատիվ լոգիստիկ կապեր կառավարելը։

Մեր առաջարկած գաղափարի հիման վրա՝ ստորև ներկայացված է Բեռնափոխադրումների ազգային օպերատորի (ԲԱՕ) ստեղծման հայեցակարգի նախագիծը։

ՀԱՅԵՑԱԿԱՐԳ․ Բեռնափոխադրումների ազգային օպերատորի (ԲԱՕ) ստեղծում

1. Նպատակը և հիմնավորումը

Արտահանման լոգիստիկ շղթաների կառավարումը դուրս է բերվում Էկոնոմիկայի նախարարության ենթակայությունից և փոխանցվում է անկախ, մասնագիտացված կառույցի։

Խնդիրը: Նախարարությունը չի կարող գործել որպես բիզնես գործընկեր, չունի օպերատիվ արձագանքման գործիքներ (օրինակ՝ Լարսի խցանումների, լաստանավային խնդիրների ժամանակ)։

Լուծումը: Ստեղծել անկախ ազգային օպերատոր (օրինակ՝ Բաժնետիրական ընկերություն՝ պետություն-մասնավոր հատված ձևաչափով), որը կզբաղվի բացառապես հայկական բեռների անխափան տեղաշարժով։

2. ԲԱՕ-ի Կառուցվածքը և Կարգավիճակը

Որպեսզի կառույցը չվերածվի հերթական դանդաղաշարժ պետական հիմնարկի, առաջարկվում է հետևյալ մոդելը.

Մոդելը: Պետություն-Մասնավոր գործընկերություն (PPP)։ Պետությունը կարող է ունենալ բաժնեմաս (օրինակ՝ ռազմավարական վերահսկողության համար), բայց կառավարումը պետք է հանձնվի միջազգային փորձ ունեցող լոգիստիկ մենեջերների։

Համակարգումը: Կառույցը պետք է ֆունկցիոնալ կապ ունենա Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության (որը զբաղվում է ճանապարհներով ու տրանսպորտով) և ՊԵԿ-ի հետ, բայց լինի ինքնավար մարմին։

3. Ազգային Օպերատորի Հիմնական Գործառույթները

Ա. Ռազմավարական միջանցքների և սեփական շարժակազմի կառավարում

Ունենալ կամ վարձակալել սեփական բեռնատարների պարկ, սառնարանային վագոններ և կոնտեյներներ։

Կնքել ուղիղ, երկարաժամկետ պայմանագրեր ծովային և երկաթուղային օպերատորների հետ (օրինակ՝ վրացական և ռուսական նավահանգիստներում առաջնահերթություն ստանալու համար)։

Բ. «Մեկ պատուհան» արտահանողների համար

Հայ արտահանողը գործ է ունենում միայն ԲԱՕ-ի հետ։ Օպերատորն իր վրա է վերցնում բեռի ընդունումը, փաստաթղթավորումը, մաքսային ձևակերպումների աջակցությունը և տեղ հասցնելը։

Գ. Ճգնաժամային լոգիստիկա և այլընտրանքային ուղիներ

Վերին Լարսի փակման դեպքում Օպերատորն ավտոմատ միացնում է այլընտրանքային սխեմաները (մուլտիմոդալ փոխադրումներ՝ լաստանավ, երկաթգիծ, օդային բեռնափոխադրումներ թանկարժեք/շուտ փչացող ապրանքների համար)։

4. Ակնկալվող Արդյունքները։

Նամակագրության կրճատումը, աշխարհագրության ընդլայնումը։

5. Հաջորդ քայլերը (Ճանապարհային քարտեզ)

1. Օրենսդրական փոփոխություններ: Էկոնոմիկայի նախարարության կանոնադրությունից հանել լոգիստիկ օպերացիաների կառավարման գործառույթը։

2. Աշխատանքային խմբի ստեղծում: Ներգրավել խոշոր արտահանողներին և լոգիստիկ մասնավոր ընկերություններին՝ ԲԱՕ-ի կանոնադրությունը գրելու համար։

3. Կապիտալիզացիա: Պետական բյուջեից կամ միջազգային դոնորներից ռեսուրսներ ներգրավելը։

և այլ բազմաթիվ հանգույց կետեր։

Եկեք աշխատենք, ընտրական ձայն կեղծելու բացի այլ կյանք էլ կա։