Լույսային աղտոտվածությունը Երկրի վրա 2014 թվականից ի վեր աճել է 16%-ով
ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Երկիրը գիշերները դառնում է ավելի ու ավելի պայծառ։ Արբանյակային դիտարկումների վրա հիմնված նոր միջազգային հետազոտությունը ցույց է տվել, որ արհեստական լուսավորությունը մեր մոլորակը 16%-ով ավելի պայծառ է դարձրել 2014-2022 թվականների ընթացքում։ Ընդ որում, որոշ տարածաշրջաններում նկատվում է հակառակ միտումը, հայտնում է Space.com-ը։
Գլոբալ լուսավորում և տեղային մթնեցում
Գիտնականները տվյալները վերլուծել են NASA-ի Black Marble գործիքի օգնությամբ, որը մշակում է Suomi NPP և NOAA-20 արբանյակների վրա տեղադրված VIIRS ռադիոմետրի չափումները։ Արդյունքները հակասական են ստացվել։
Ընդհանուր առմամբ, Երկիրը շարունակում է գիշերները ավելի պայծառ փայլել, հատկապես զարգացող երկրներում՝ Հնդկաստանում, Չինաստանում և Աֆրիկայի մի շարք պետություններում։ Սակայն միաժամանակ աճում է նաև այն տարածքների մակերեսը, որտեղ գիշերային լուսավորությունը, ընդհակառակը, նվազում է։
«Մենք պարզել ենք, որ Երկիրը ոչ թե աստիճանաբար է պայծառանում, այլ թարթում է,- բացատրել է հետազոտության առաջատար հեղինակ, Քոնեկտիկուտի համալսարանի հեռահար զոնդավորման ամբիոնի դոցենտ Չժե Չժուն։- Պայծառությունը հիմնականում աճում է զարգացող երկրների հաշվին։ Բայց մենք նաև տեսնում ենք, որ մթնեցման գոտիներն ամեն տարի ընդլայնվում են»։
Վառ օրինակ է գիշերային լուսավորության կտրուկ անկումը Ուկրաինայում՝ 2022 թվականի փետրվարին Ռուսաստանի լայնամասշտաբ ներխուժումից հետո։ Ֆրանսիայում, որտեղ ակտիվորեն ներդրվում են էներգախնայողության միջոցառումներ, գիշերային լուսավորությունը նվազել է տպավորիչ 33%-ով։
Ի՞նչ են թաքցնում արբանյակային տվյալները
Գիտնականները նշում են մի կարևոր նրբություն. VIIRS արբանյակային տվիչները թույլ զգայունություն ունեն կապույտ լույսի նկատմամբ, որն արձակում են ժամանակակից լուսադիոդային (LED) լամպերը։ Հետևաբար, գիշերային երկնքի պայծառության իրական աճը կարող է նույնիսկ ավելի բարձր լինել, քան ցույց են տալիս արբանյակները։ Սրա հաստատումը ստացվել է 2023 թվականի մեկ այլ հետազոտությունից. աշխարհի ավելի քան 50 հազար դիտորդների տվյալների համաձայն՝ բնակեցված վայրերում գիշերային երկնքի տեսանելի պայծառությունն աճում է տարեկան գրեթե 10%-ով։
Լույսային աղտոտվածության հետևանքները
Մշտական արհեստական լուսավորությունն արդեն իսկ լուրջ ազդեցություն է թողնում մարդկանց, կենդանիների և բույսերի առողջության վրա։ Այն խախտում է ցիրկադային ռիթմերը, վատթարացնում քնի որակը, խանգարում չվող թռչունների և միջատների կողմնորոշմանը։ Աստղագետների և աստղային երկնքի սիրահարների համար սա նշանակում է աստղերի աստիճանական անհետացում նույնիսկ համեմատաբար մութ վայրերում։
Միևնույն ժամանակ, Չժե Չժուն ընդգծում է, որ Աֆրիկայի և Ասիայի աղքատ տարածաշրջաններում լուսավորվածության աճը հաճախ դրական իմաստ ունի. «Տնտեսական տեսանկյունից պայծառությունը կարող է լավ նշան լինել։ Դա նշանակում է ավելի մեծ ակտիվություն, մարդիկ հասանելիություն են ստանում էլեկտրականությանն այնտեղ, որտեղ այն նախկինում չկար»։
Կարճ ասած
Ութ տարվա ընթացքում՝ 2014-ից 2022 թվականներին, արհեստական լուսավորությունը Երկիրը գիշերները 16%-ով ավելի պայծառ է դարձրել, ցույց են տվել NASA-ի արբանյակային տվյալները։ Լուսավորվածության աճը հատկապես նկատելի է զարգացող երկրներում, սակայն պատերազմներից և բնական աղետներից տուժած տարածաշրջաններում, ինչպես նաև էներգախնայողության արդյունավետ քաղաքականություն վարող պետություններում (օրինակ՝ Ֆրանսիայում), գիշերային լուսավորությունը, ընդհակառակը, նվազում է։ Արբանյակային չափումները կարող են թերագնահատել պայծառության իրական աճը LED լամպերի նկատմամբ ցածր զգայունության պատճառով։ Հետազոտությունը հրապարակվել է Nature ամսագրում։
Հետևեք մեզ՝ այստեղ
IDBank to Showcase Environmental and Innovative Initiatives at COP17
New AI-Powered Wildlife Monitoring Camera Installed in Paruyr Sevak with the Support of Ucom
35 Years of Trust: IDBank Celebrates with Its Customers
Business and mining leader Mark Cutifani to deliver keynote speech at the 3rd Mining Armenia Forum
“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia
Afeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program
Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership
“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attack
Nelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference 
BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor 
Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2%
Ucom Measures the Environmental Impact of Its Operations
Unibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6%
Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026
Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation
Unibank Joins the Armenian Solar Energy Association
The Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of Yerevan
Ameriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking Awards
Unibank and Picsart Academy Host Kids Day for Children
Unibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%
Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria
A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old Yerevan
Converse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference
Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference
You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a Reality
Rate.Trading: Currency Exchange on a New Digital Platform
Idram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects
Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation
From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show
IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh
Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 
Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at Ucom
Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club
Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars Program
Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays
Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants
Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp Nairi
Unibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New Location
Ucom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity
EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriter
Become a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yield
The Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'
All Armflix Content Is Once Again Available on Uplay
Hayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in Katowice
Harutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership
and Adopted the Law to Prevent a Referendum”
Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 
“Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”
It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline
“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the World 
