Yerevan, 13.June.2026,
00
:
00
BREAKING


Քաղցկեղը սկսվում է նախաճաշից. 3 սնունդ, որոնցից պետք է խուսափել

LIFE

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Առավոտյան քաղցը հաճախ հաղթում է ինքնապահպանման բնազդին։ Մենք սովոր ենք մտածել, թե նախաճաշի հիմնական խնդիրը ավելորդ կալորիաներն են կամ ստամոքսի ծանրությունը։ Սակայն իրականությունն ավելի լուրջ է․ օրվա առաջին կերակուրը կարող է նաև ազդել առողջության վրա՝ որոշ դեպքերում մեծացնելով քաղցկեղի զարգացման ռիսկը։

Քաղցկեղի ռիսկը կարող է սկսվել նախաճաշից․ ի՞նչ մթերքներից է պետք զգուշանալ

Վերջին ուսումնասիրությունները, այդ թվում՝ Քաղցկեղի հետազոտությունների միջազգային գործակալության (IARC) զեկույցները, ցույց են տալիս, որ քաղցկեղի դեպքերի զգալի մասը կապված է սննդակարգի հետ։ Առավոտյան նյութափոխանակությունը ակտիվ է, և օրգանիզմը արագ կլանում է ընդունվող սնունդը։ Եթե այն հարուստ է վնասակար միացություններով, դա կարող է նպաստել առողջական խնդիրների առաջացմանը։

Դիտարկենք մի քանի սննդային խմբեր, որոնց օգտագործումը ցանկալի է սահմանափակել։

Տապակած սնունդ և ակրիլամիդի վտանգը

Կարտոֆիլի կամ հացի վրա առաջացող ոսկեգույն կեղևը ձևավորվում է Մայարի ռեակցիայի արդյունքում։ Բարձր ջերմաստիճանում (120°C-ից բարձր) այս գործընթացի ընթացքում առաջանում է ակրիլամիդ՝ նյութ, որը համարվում է հավանական քաղցկեղածին։

Հատկապես վտանգավոր է օսլայով հարուստ մթերքների տապակումը բարձր ջերմաստիճանում կամ բազմակի օգտագործված յուղի մեջ։ Այդ դեպքում կարող են առաջանալ նաև պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածիններ, որոնք կապված են վնասակար ազդեցությունների հետ։

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս հնարավորինս խուսափել չափազանց տապակված սննդից և նախընտրել եփած կամ թխած տարբերակներ։

Թթու մթերքներ և նիտրոզամինների առաջացում

Թթու վարունգը կամ թթու բանջարեղենը շատերի սեղանի մշտական բաղադրիչն է։ Սակայն խնդիրը ոչ թե հենց բանջարեղենն է, այլ դրանց պատրաստման եղանակը և օրգանիզմում տեղի ունեցող քիմիական գործընթացները։

Որոշ պայմաններում նիտրատները կարող են վերածվել նիտրոզամինների՝ միացությունների, որոնք համարվում են քաղցկեղածին։ Ռիսկը կարող է մեծանալ, եթե թթու մթերքները համադրվում են վերամշակված մսի հետ։

Եթե չեք ցանկանում հրաժարվել նման մթերքներից, ավելի անվտանգ ընտրություն կարող են լինել բնական խմորմամբ պատրաստված տարբերակները՝ առանց ավելորդ քացախի։

Վերամշակված միս՝ բարձր ռիսկի խմբում

Երշիկեղենը, բեկոնը, խոզապուխտը և այլ վերամշակված մսամթերքներ դասակարգվել են որպես բարձր ռիսկի (1-ին խմբի) քաղցկեղածիններ։ Դրանց մեջ պարունակվող որոշ նյութեր, օրինակ՝ նատրիումի նիտրիտը, կարող են վնասել աղիքների լորձաթաղանթը։

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ նման մթերքների հաճախակի օգտագործումը կարող է բարձրացնել հատկապես հաստ աղիքի քաղցկեղի ռիսկը։ Այդ պատճառով մասնագետները խորհուրդ են տալիս սահմանափակել դրանց օգտագործումը։

Ինչ ընտրել փոխարենը

Առողջ նախաճաշը պետք է լինի հավասարակշռված և սննդարար։ Օրինակ՝

  • ամբողջական հատիկներից պատրաստված վարսակը՝ հարուստ մանրաթելով,
  • փափուկ եփած ձուն՝ որպես սպիտակուցի աղբյուր,
  • ընկույզները՝ օգտակար ճարպերի և միկրոտարրերի համար։

Այսպիսի սնունդը նպաստում է օրգանիզմի բնական պաշտպանական մեխանիզմների աշխատանքին։

Կարևոր է նաև սնվելու ժամանակը

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս պահպանել առնվազն 12 ժամ ընդմիջում ընթրիքի և նախաճաշի միջև։ Այս ընթացքում օրգանիզմում ակտիվանում են բջջային վերականգնման գործընթացները։

Բացի այդ, խորհուրդ է տրվում սուրճ կամ թեյ օգտագործել ոչ թե անմիջապես սնվելուց հետո, այլ որոշ ժամանակ անց, որպեսզի սննդանյութերի յուրացումը չխանգարվի։

Առողջությունը մեծապես կախված է ամենօրյա փոքր ընտրություններից։ Արժե՞ արդյոք նախընտրել արագ և ոչ միշտ օգտակար նախաճաշը, թե՞ ձևավորել ավելի առողջ սննդային սովորություններ՝ երկարաժամկետ բարեկեցության համար։

Թարգմանությունը՝ Past.am-ի

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity EducationUnisport – Armenian Futsal Cup holderSummer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customersTeam Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card IssuanceUcom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBankUnibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future