Yerevan, 14.April.2026,
00
:
00
BREAKING


Քաղցկեղը սկսվում է նախաճաշից. 3 սնունդ, որոնցից պետք է խուսափել

LIFE

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Առավոտյան քաղցը հաճախ հաղթում է ինքնապահպանման բնազդին։ Մենք սովոր ենք մտածել, թե նախաճաշի հիմնական խնդիրը ավելորդ կալորիաներն են կամ ստամոքսի ծանրությունը։ Սակայն իրականությունն ավելի լուրջ է․ օրվա առաջին կերակուրը կարող է նաև ազդել առողջության վրա՝ որոշ դեպքերում մեծացնելով քաղցկեղի զարգացման ռիսկը։

Քաղցկեղի ռիսկը կարող է սկսվել նախաճաշից․ ի՞նչ մթերքներից է պետք զգուշանալ

Վերջին ուսումնասիրությունները, այդ թվում՝ Քաղցկեղի հետազոտությունների միջազգային գործակալության (IARC) զեկույցները, ցույց են տալիս, որ քաղցկեղի դեպքերի զգալի մասը կապված է սննդակարգի հետ։ Առավոտյան նյութափոխանակությունը ակտիվ է, և օրգանիզմը արագ կլանում է ընդունվող սնունդը։ Եթե այն հարուստ է վնասակար միացություններով, դա կարող է նպաստել առողջական խնդիրների առաջացմանը։

Դիտարկենք մի քանի սննդային խմբեր, որոնց օգտագործումը ցանկալի է սահմանափակել։

Տապակած սնունդ և ակրիլամիդի վտանգը

Կարտոֆիլի կամ հացի վրա առաջացող ոսկեգույն կեղևը ձևավորվում է Մայարի ռեակցիայի արդյունքում։ Բարձր ջերմաստիճանում (120°C-ից բարձր) այս գործընթացի ընթացքում առաջանում է ակրիլամիդ՝ նյութ, որը համարվում է հավանական քաղցկեղածին։

Հատկապես վտանգավոր է օսլայով հարուստ մթերքների տապակումը բարձր ջերմաստիճանում կամ բազմակի օգտագործված յուղի մեջ։ Այդ դեպքում կարող են առաջանալ նաև պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածիններ, որոնք կապված են վնասակար ազդեցությունների հետ։

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս հնարավորինս խուսափել չափազանց տապակված սննդից և նախընտրել եփած կամ թխած տարբերակներ։

Թթու մթերքներ և նիտրոզամինների առաջացում

Թթու վարունգը կամ թթու բանջարեղենը շատերի սեղանի մշտական բաղադրիչն է։ Սակայն խնդիրը ոչ թե հենց բանջարեղենն է, այլ դրանց պատրաստման եղանակը և օրգանիզմում տեղի ունեցող քիմիական գործընթացները։

Որոշ պայմաններում նիտրատները կարող են վերածվել նիտրոզամինների՝ միացությունների, որոնք համարվում են քաղցկեղածին։ Ռիսկը կարող է մեծանալ, եթե թթու մթերքները համադրվում են վերամշակված մսի հետ։

Եթե չեք ցանկանում հրաժարվել նման մթերքներից, ավելի անվտանգ ընտրություն կարող են լինել բնական խմորմամբ պատրաստված տարբերակները՝ առանց ավելորդ քացախի։

Վերամշակված միս՝ բարձր ռիսկի խմբում

Երշիկեղենը, բեկոնը, խոզապուխտը և այլ վերամշակված մսամթերքներ դասակարգվել են որպես բարձր ռիսկի (1-ին խմբի) քաղցկեղածիններ։ Դրանց մեջ պարունակվող որոշ նյութեր, օրինակ՝ նատրիումի նիտրիտը, կարող են վնասել աղիքների լորձաթաղանթը։

Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ նման մթերքների հաճախակի օգտագործումը կարող է բարձրացնել հատկապես հաստ աղիքի քաղցկեղի ռիսկը։ Այդ պատճառով մասնագետները խորհուրդ են տալիս սահմանափակել դրանց օգտագործումը։

Ինչ ընտրել փոխարենը

Առողջ նախաճաշը պետք է լինի հավասարակշռված և սննդարար։ Օրինակ՝

  • ամբողջական հատիկներից պատրաստված վարսակը՝ հարուստ մանրաթելով,
  • փափուկ եփած ձուն՝ որպես սպիտակուցի աղբյուր,
  • ընկույզները՝ օգտակար ճարպերի և միկրոտարրերի համար։

Այսպիսի սնունդը նպաստում է օրգանիզմի բնական պաշտպանական մեխանիզմների աշխատանքին։

Կարևոր է նաև սնվելու ժամանակը

Մասնագետները խորհուրդ են տալիս պահպանել առնվազն 12 ժամ ընդմիջում ընթրիքի և նախաճաշի միջև։ Այս ընթացքում օրգանիզմում ակտիվանում են բջջային վերականգնման գործընթացները։

Բացի այդ, խորհուրդ է տրվում սուրճ կամ թեյ օգտագործել ոչ թե անմիջապես սնվելուց հետո, այլ որոշ ժամանակ անց, որպեսզի սննդանյութերի յուրացումը չխանգարվի։

Առողջությունը մեծապես կախված է ամենօրյա փոքր ընտրություններից։ Արժե՞ արդյոք նախընտրել արագ և ոչ միշտ օգտակար նախաճաշը, թե՞ ձևավորել ավելի առողջ սննդային սովորություններ՝ երկարաժամկետ բարեկեցության համար։

Թարգմանությունը՝ Past.am-ի

Հետևեք մեզ՝ այստեղ

Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one anotherIDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in YerevanUcom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBankOlympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of Development