Իրանում պատերազմի տնտեսական հետևանքները կարող են ավելի երկար տևել, քան բուն հակամարտությունը. Axios

ECONOMICS 23 March, 2026 0:49

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Իրանում պատերազմի տնտեսական հետևանքները կարող են ավելի երկար տևել, քան բուն հակամարտությունը, գրում է Axios-ը:

Հրադադարի կամ Հորմուզի նեղուցով անվտանգ անցումն ապահովող որևէ արագ համաձայնություն չի վերացնի մատակարարումների ցնցումները, որոնք կարող են ձգվել ամիսներ, իսկ որոշ դեպքերում՝ տարիներ:

«Նավթային շուկաներն առայժմ բախվել են լոգիստիկ խափանումների, այլ ոչ թե մատակարարումների իրական կրճատման», - ուրբաթ օրը հաճախորդի համար պատրաստված նշումում գրել է Ned Davis Research-ի հումքային ապրանքների գծով ռազմավար Մեթ Բաուերը: - «Սակայն Հարավային Փարսի վրա հարձակումներն ու Իրանի պատասխան գործողությունները մեծացնում են ռիսկը, որ հակամարտությունը կվերածվի արտադրական կարողությունների ֆիզիկական վնասման»:

Իր հերթին Capital.com առևտրային հարթակի ֆինանսական շուկայի ավագ վերլուծաբան Քայլ Ռոդան նշում է, որ էներգետիկ ենթակառուցվածքների վրա ուղղակի հարձակումները վկայում են պատերազմի երկարաժամկետ հետևանքների մասին:

Ըստ նրա, արտադրական կարողությունները կանջատվեն անորոշ ժամանակով, ինչը նշանակում է, որ էներգակիրների գները, ամենայն հավանականությամբ, շատ ավելի դանդաղ կնվազեն, քան աճել են:

Ինչպես ընդգծում է լրատվամիջոցը, Հորմուզի նեղուցի փակումն արդեն խաթարել է ապրանքների համաշխարհային հոսքը: Պարսից ծոցում էներգետիկ օբյեկտներին այս շաբաթ հասցված վնասը կարող է խորացնել այդ խաթարումը: Արդյունքում ոչնչացվել է երկրի բնական գազի արտահանման կարողությունների 17%-ը, Reuters-ին հայտնել է Կատարի էներգետիկայի նախարար Սաադ ալ Քաաբին:

Ըստ Քաաբիի, վնասը, թերևս, նշանակում է տարածաշրջանից բնական գազի մատակարարումների կրճատում երկարաժամկետ հեռանկարում. հինգ տարվա ընթացքում տարեկան մոտ 13 միլիոն տոննա հեղուկացված բնական գազ չի մատակարարվի:

Ահա նավագնացության շրջափակման և ենթակառուցվածքների ավերման համակցության որոշ հետևանքներ.
Պարարտանյութ. Բնական գազը պարարտանյութերի հիմնական բաղադրիչն է, և ծովային ճանապարհով պարարտանյութերի համաշխարհային մատակարարումների մոտ մեկ երրորդը և կարբամիդի համաշխարհային ծավալի գրեթե կեսը տեղափոխվում է Հորմուզի նեղուցով: Ջրի մեջ գտնվող որևէ պարարտանյութ չի կարող հասնել այլ ջրեր: ԱՄՆ ֆերմերները, որոնք նախապես պարարտանյութ չեն պատվիրել, կարող են չհասցնել գարնանային ցանքին, այս շաբաթ Associated Press-ին հայտնել են Ամերիկյան ֆերմերային բյուրոյում:

Սա կարող է հանգեցնել բերքատվության նվազման, ինչը կմեծացնի ճնշումը սննդամթերքի գների վրա հաջորդ տարի: Գյուղատնտեսական տեխնիկայի համար օգտագործվող դիզելային վառելիքի գների բարձրացումն արդեն իսկ կարող է հանգեցնել պարենային գնաճի:

Կատարի բնական գազի արդյունահանման օբյեկտներին հասցված վնասը կկրճատի նաև կարևոր կողմնակի արտադրանքի՝ հելիումի արտադրությունը, որն անհրաժեշտ հումք է կիսահաղորդիչների արտադրողների համար, որոնք ձգտում են բավարարել արհեստական բանականության հետ կապված պահանջարկը: Կատարը հելիումի երկրորդ խոշորագույն արտադրողն է աշխարհում ԱՄՆ-ից հետո:

«Հելիումի սահմանափակ մատակարարումները կազդեն Թայվանի՝ կիսահաղորդիչներ արտադրելու ունակության վրա, ինչը, ինչպես բոլորս տեսանք դեռ 2021 թվականին, կարող է ազդել գրեթե բոլոր ապրանքների մատակարարման վրա՝ ավտոմեքենաներից մինչև սպասք լվացող մեքենաներ», - նշում է ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի նախկին տնտեսական խորհրդական Սամիրա Ֆազիլին:

Ուշագրավ է այն, որ Ուոլ սթրիթի, ինչպես նաև Դաշնային պահուստային համակարգի տնտեսագետներն այս տարվա համար գնաճի ավելի բարձր կանխատեսումներ են անում: Այլ փորձագետներ նույնպես նվազեցրել են ՀՆԱ-ի և սպառողական ծախսերի վերաբերյալ սպասումները: Սա հետևանք է այն բանի, որ նրանք ակնկալում են Իրանում պատերազմի ձգձգում ամիսներ շարունակ՝ առաջացնելով համաշխարհային ցնցում, որի հետևանքներից ԱՄՆ-ն չի խուսափի:

Հետևեք մեզ՝ այստեղ