Yerevan, 08.February.2026,
00
:
00
BREAKING


Եկեղեցին թուրք-ադրբեջանական շահերի ստվերում

POLITICS

Հայաստանում Հայ Առաքելական Եկեղեցու շուրջ զարգացող իրադարձությունները այլևս չեն կարող դիտարկվել որպես իշխանության և եկեղեցու միջև սովորական հակասություններ։ Մասնագետների գնահատմամբ՝ եկեղեցու նկատմամբ գործադրվող ճնշումները զուտ ներքաղաքական բնույթ չեն կրում և տեղավորվում են ավելի լայն աշխարհաքաղաքական պայմանավորվածությունների շրջանակում։ Խոսքը գործընթացի մասին է, որի առանցքում Անկարայի և Բաքվի երկարաժամկետ շահերն են։

Համակարգային ճնշումը կենտրոնացել է Հայաստանի հոգևոր սրտի շուրջ։ Այն, ինչ սկզբում ներկայացվում էր որպես հռետորական բախում կառավարության և Հայ Առաքելական Եկեղեցու միջև, այսօր վերածվել է քրեական գործերի, ձերբակալությունների և հոգևորականության դեմ ուղղված գործողությունների շարունակական շղթայի։ Սակայն փորձագիտական շրջանակներում տարածված է համոզմունքը, որ նպատակը պարզապես ընդդիմադիր դիրքորոշում ունեցող շրջանակներին լռեցնելը չէ։
Խոսքը հայ ազգային ինքնության հիմնասյուներից մեկի՝ Հայ Առաքելական Եկեղեցու համակարգված թուլացման մասին է։ Եկեղեցին դարեր շարունակ եղել է ոչ միայն հոգևոր կառույց, այլև ազգային հիշողության, ինքնության և դիմադրության հենասյուն։ Դրա ազդեցության նվազեցումը պատմականորեն համընկնում է Թուրքիայի և Ադրբեջանի ռազմավարական նպատակների հետ։ Այդ պատճառով ներկայիս զարգացումները շատերի կողմից դիտարկվում են ոչ թե մեկուսացված քայլերի, այլ համաձայնեցված քաղաքականության շրջանակում։

Կաթողիկոսի դեմ ընթացող արշավը տեղավորվում է վերջին տարիներին ձևավորված ընդհանուր շղթայի մեջ։ Արցախի հարցի օրակարգից դուրս մղումը, պատմական տրավմաներից հրաժարվելու մասին քննարկումները և սահմանադրական փոփոխությունների նախապատրաստումը նույն գործընթացի տարբեր փուլերն են։ Մասնագետները նշում են, որ կաթողիկոսին տապալելու ներկայիս փորձերը կապված են այն պայմանավորվածությունների հետ, որոնք Նիկոլ Փաշինյանը պարտավորվել է իրականացնել մինչև տարեվերջ։

Գործադրվում է համակցված ճնշման մեխանիզմ։ Մի կողմից կիրառվում է ուղղակի ուժը՝ շինծու քրեական գործերի և ձերբակալությունների միջոցով։ Մյուս կողմից ակտիվացվում է ներքին ճնշումը՝ այն քահանաների մասնակցությամբ, որոնք նախկինում հեռացվել են եկեղեցու հոգևոր խորհրդից և կապվում են իշխանությունների հետ։ Միաժամանակ պետությունը փորձում է ձևականորեն պահպանել հեռավորություն՝ Էջմիածնում տեղի ունեցողը ներկայացնելով որպես եկեղեցու ներսում իբր բնական պառակտում։

Ինչո՞ւ հենց հիմա։ Շատերի կարծիքով՝ պատասխանը պետք է փնտրել արտաքին քաղաքականության մեջ։ Հայության հիմնական հոգևոր և խորհրդանշական կենտրոնի թուլացումը բացում է ճանապարհ ազգային ինքնության վերանայման և հասարակության արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ առավել խոցելի դարձնելու համար։ Զրկված հոգևոր միջուկից և պատմական հիշողությունից՝ ազգը շատ ավելի հեշտ է ենթարկվում մանիպուլյացիաների։

Հայ Առաքելական Եկեղեցու շուրջ ստեղծված իրավիճակը չի անտեսվել նաև միջազգային հարթակներում։

«Թուրքերը հայերին վտարեցին Արցախից, իսկ ներկայիս հայ վարչապետը դավաճանի պես է վարվում». The Telegraph փոդքասթ

Հայ առաքելական եկեղեցու շուրջ ստեղծված իրավիճակին անդրադարձ է կատարվել բրիտանական The Telegraph թերթի The Daily T փոդքասթի ժամանակ։

Փոդքասթի հաղորդավար Թիմ Սթենլին նշել է, որ հազարավոր հայեր ստիպված են եղել լքել իրենց տարածքները Ադրբեջանի հետ հակամարտության ժամանակ, իսկ այժմ իշխանությունները մեծացնում են ճնշումը Հայ առաքելական եկեղեցու վրա։

«Ադրբեջանցիները թյուրքական ժողովուրդ են։ Ադրբեջանը, ըստ էության, «Մեծ Թուրանի» մաս է կազմում։ Մենք պետք է հիշենք, որ թուրքերը սպանել են, իրական կոտորածներ են իրականացրել։ Թուրքերը երբեք չեն ճանաչել 1.5-2 միլիոն հայերի, ասորի քրիստոնյաների և ուղղափառ հույների ցեղասպանությունը։ Նրանք հայերին վտարել են Արցախից, իսկ ներկայիս հայ վարչապետը դավաճանի պես է վարվում՝ համագործակցելով ադրբեջանցիների հետ, հանձնելով տարածքներ և ձերբակալելով իրեն հակառակվող եպիսկոպոսներին։ Նա, ըստ էության, բռնապետ է», - նշել է փոդքասթի հյուր Հայր Բենեդիկտ Քիլին։

Վերջին շրջանում Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում աճում է վրդովմունքն ու ապշանքը Հայաստանի իշխանությունների գործողությունների նկատմամբ։ Հայ Առաքելական Եկեղեցու նկատմամբ նման վերաբերմունքը միջազգային բազմաթիվ շրջանակների կողմից գնահատվում է որպես ամոթալի երևույթ։ Եկեղեցու դեմ ընթացող հալածանքները վերածվում են ոչ միայն ներքաղաքական ճգնաժամի, այլ հարցականի տակ են դնում Հայաստանի արժեքային և քաղաքակրթական ընտրությունը։

On the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center ArchiveWelcome to the ID booth: Big Christmas MarketWidest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025 Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon Unibank Became a Member of BAFTThe December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in ArmeniaHeading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live