Yerevan, 16.May.2026,
00
:
00
BREAKING


Ինչո՞ւ են տղամարդիկ և կանայք տարբեր կերպ կոճկում հագուստը. «Փաստ»

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Վերնագրում նշված հարցը կարող է աննշան թվալ, բայց դրա հետևում թաքնված է հետաքրքրաշարժ պատմություն, որը լի է գործնական նկատառումներով, սոցիալական նորմերով և նույնիսկ ռազմական հնարքներով։ Տղամարդկանց և կանանց հագուստների վրա կոճակների տեղադրման (աջ և ձախ կողմերում) տարբերությունը ոչ միայն նորաձևության քմահաճույք է, այլև դարավոր ավանդույթների արդյունք, որոնք դեռևս ազդում են մեր զգեստապահարանի վրա։

Սկսենք տղամարդկանց հագուստից։ Ինչո՞ւ են տղամարդկանց վերնաշապիկները, բաճկոնները և վերարկուները կոճկվում ձախից աջ։ Պարզվում է, որ դա կապված է պատմության հետ, որտեղ գլխավոր դեր էին խաղում գործնականությունն ու գոյատևումը, այլ ոչ թե նորաձևությունը։ Վերածննդի դարաշրջանում, երբ տղամարդկանց հագուստը սկսեց ձեռք բերել այն հատկանիշները, որոնց մենք սովոր ենք, տղամարդիկ հաճախ կրում էին դաշույններ, իսկ ավելի ուշ՝ ատրճանակներ։ Շեղբը կամ հրազենն արագ հանելու համար անհրաժեշտ էր, որ աջ ձեռքը (մարդկանց մեծամասնության համար դա «հիմնական» ձեռքն է) կարողանար արագ բացել հագուստի կոճակները և հանել զենքը: Ի դեպ, այսօր էլ, ինչպես դարեր առաջ, հենց հագուստի՝ ձախից աջ կոճկումն է աջլիկներին թույլ տալիս արագորեն հանել ատրճանակը բաճկոնի տակի պատյանից։ Բացի այդ, այնպիսի վերնազգեստները, ինչպիսիք են կաֆտանները և ֆրակները, նույնպես նախագծվել էին այդ առանձնահատկությունը հաշվի առնելով։ Պատկերացրեք մի սուսերամարտիկի, որը փորձում է հանել սուսերը, բայց թևքը կամ պաշտպանիչը բռնվում են հագուստի եզրին՝ գրպանին։ Նման անհարմար պահերից խուսափելու համար էլ տղամարդկանց հագուստները սկսել են կարել ձախից աջ կոճկումով։

Կանանց հագուստի հետ կապված ամեն ինչ մի քիչ այլ է։ Կոճակները կոճկվում են աջից ձախ, և դա ունի իր բացատրությունը։ Անցյալում միայն հարուստ կանայք կարող էին իրենց թույլ տալ կոճակներով հագուստ, այն ժամանակներում դա համարվում էր շքեղություն։ Բնականաբար, այդ տիկնայք ինքնուրույն չէին հագնվում, նրանք ունեին աղախին, որը օգնում էր նրանց հագնվել։ Հաշվի առնելով այն, որ մարդկանց մեծ մասը աջլիկ է, կանանց հագուստի կոճակները տեղադրվել են այնպես, որ աղախնին հարմար լիներ դրանք կոճկել։ Այսպիսով, այն ժամանակ կոճակների տեղադրությունը ցույց էր տալիս դրանց տիրոջ կարգավիճակն ու հարստությունը: Այսօր, իհարկե, կանայք այլևս աղախինների օգնության կարիքը չունեն, բայց ավանդույթը պահպանվել է։ Չնայած, եթե մտածեք այդ մասին, դրանում կա որոշակի հեգնանք. ժամանակակից կանայք, ովքեր ինքնուրույն են կոճկում իրենց հագուստի կոճակները, կրում են ուրիշների հարմարության համար նախատեսված հագուստ։

Իհարկե, ինչպես ցանկացած կանոն, կան նաև բացառություններ։ Օրինակ՝ ռուս տղամարդկանց «կոսովորոտկա» վերնաշապիկը կոճակներով կոճկվում է աջից ձախ։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ աշխատանքի ընթացքում աջլիկների ձախ ձեռքը հաճախ ավելի մաքուր է մնում, քան աջը։ Ահա թե ինչու ավելի հարմար է կոճակները բացել ձախ ձեռքով և ծոցից ինչ-որ բան հանել, օրինակ՝ հացի կտոր։ Սա ևս մեկ օրինակ է այն բանի, թե ինչպես են գործնական նկատառումները ձևավորում ավանդույթները։

Մյուս կողմից՝ ժամանակակից նորաձևությունն ու բարքերը հանգեցրել են մի վիճակի, որ շատ հագուստներ, այսպես կոչված, «unisex» են, ու հաճախ նույնիսկ էական չէ՝ դրանք որ կողմից են կոճկվում: Այնպես որ, հիմա հաճախ կարելի է հանդիպել ձախից աջ կոճկումով հագուստներ, որոնք կրում են նաև կանայք:

ԿԱՄՈ ԽԱՉԻԿՅԱՆ 

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Unibank Offers 50% Discount on Cards During WeekendsPlanning your trip from a scratch: tips from IDBankIDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia