ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (4 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ).Գործարկվել է աշխարհում առաջին էլեկտրակայանը, առաջին անգամ հանրությանը ցուցադրվել է Մորզեի գյուտը. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Թեքվանդոյի միջազգային օր, Արգենտինա՝ Ներգաղթյալի օր, Հայաստան՝ Փրկարարի օր, Իրան՝ Կոոպերացիայի օր, Մոլդովա՝ Մաքսային աշխատողի օր, Ռուսաստան՝ Միջուկային ապահովման մասնագետների օր:

ՀԱՅ–ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1829– վախճանվել է ռուսական բանակի հայազգի գեներալ, իշխան Վալերիան Մադաթովը:

1928 –ծնվել է տեխնիկական կիբերնետիկայի գծով խորհրդահայ գիտնական Կարլեն Աբգարյանը:

1947 – ծնվել է բանաստեղծ և արձակագիր Վիկտոր Հովսեփյանը:

1946 – վախճանվել է ռեժիսոր, դերասան Արշակ Բուրջալ յանը։

1987 – գյումրեցի հեռացատկորդ Ռոբերտ Էմմիյանը դարձել է Եվրոպայի ռեկորդակիր՝ թռչելով 8 մետր 86 սանտիմետր. ռեկորդն անգերազանցելի է մնացել 30 տարի:

1991 – Հայաստանում պետականացվել է ՀԿԿ-ի ունեցվածքը:

1992 – Ղարաբաղյան պատերազմում հայերը ПЗРК-ով խփել են ադրբեջանական МиГ–21 ինքնաթիռ, օդաչուն գերի է ընկել:

2006 – ԱՄՆ-ի բաց առաջնության երրորդ փուլում թենիսիստ Անդրե Աղասին, պարտություն կրելով գերմանացի Բենիամին Բեքերից, ավարտել է իր մարզական կարիերան: Նա թենիսի պատմության մեջ մեկն է այն հինգ մարզիկներից, որոնց հաջողվել է նույն տարվա ընթացքում հաղթել «Մեծ սաղավարտի» բոլոր չորս մեծ մրցաշարերում:

2013 – ստեղծվել է Սահմանադրական բարեփոխումների հանձնաժողով:

2018 – Հատուկ քննչական ծառայությունը որոշում է կայացրել երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ ընտրել «ստորագրություն չհեռանալու մասին» խափանման միջոցը:

2019 – «Սանիթեքը» վերջնականապես բոյկոտել է Երևան քաղաքի աղբահանությունը, երբ քաղաքապետարանը որոշել է 200 միլիոնով կրճատել ընկերության ֆինանսավորումը: Երևանի աղբի պատասխանատուն այդ որոշմանը հակադրվել է՝ հրաժարվելով աղբահանությունից։

2020 – կորոնավիրուսային համաճարակի հետ կապված Հայաստանում մտցված արտակարգ դրությունը փոխարինվել է կարանտինով։

ԱՇԽԱՐՀ

476 – բարբարոսների առաջնորդ Օդոակրը գահընկեց է արել հռոմեական թագավոր Ավգուստուլին՝ վերջ դնելով Արևմտյան Հռոմեական կայսրությանը:

1715 – վախճանվել է ֆրանսիացի քանդակագործ Ֆրանսուա Ժիրարդոնը:

1742 – Գալսինգֆորսի շրջանում շվեդ ռուսական պատերազմի ընթացքում շրջափակման մեջ ընկած շվեդական բանակը կապիտուլ յացիայի է ենթարկվել:

1768 – ծնվել է ֆրանսիացի դասական գրող, դիվանագետ, ֆրանսիական գրականության մեջ ռոմանտիզմի նախահայր Ֆրանսուա–Ռընե դը Շատոբրիանը:

1781 – ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգում իսպանացի 44 վերաբնակիչ հիմնադրել է Լոս Անջելես քաղաքը։

1802 – գերմանացի լեզվաբան Գեորգ Գրոտեֆենդը աշխարհում առաջին անգամ վերծանել է բաբելոնական սեպագիրը:

1810 – Աբխազիայի կոմս Գեորգի Շավարշիձեն հավատարմության երդում է տվել ռուսական ցարին: 1824 – ծնվել է ավստրիացի կոմպոզիտոր Անտոն Բրուքները:

1837 – Նյու Յորքի համալսարանում Սեմյուել Մորզեն առաջին անգամ ցուցադրել է իր հայտնագործությունը՝ հեռագիրը:

1842 – 284 տարվա ընդմիջումից հետո վերսկսվել է Քյոլնի տաճարի շինարարությունը:

1870 – Ֆրանսիայում գահընկեց է արվել Նապոլեոն 3–րդը, և ստեղծվել է Ֆրանսիայի Երրորդ Հանրապետությունը:

1882 – Նյու Յորքում Թոմաս Էդիսոնը գործարկել է աշխարհում առաջին էլեկտրակայանը և 85 հաճախորդների համար միացրել վճարովի էլեկտրական լուսավորություն:

1885 – Նյու Յորքում բացվել է ԱՄՆ-ում առաջին ինքնասպասարկմամբ սրճարանը

1888 – ամերիկացի բիզնեսմեն և գյուտարար Ջորջ Իսթմենը ստեղծել է Kodak ընկերությունը և նույն օրը ստացել փաթեթային ֆոտոժապավենի արտոնագիր։

1907– վախճանվել է նորվեգացի նշանավոր երգահան, երաժշտական գործիչ և խմբավար Էդվարդ Գրիգը։

1909 – Անգլիայում կայացել է բոյսկաուտների առաջին շքերթը:

1938 – Երկրորդ համաշխարհային պատերազի ժամանակ խորհրդային բանակի «Կարմիր Աստղ» թերթում առաջին անգամ օգտագործվել է «Եթե ես մեռնեմ, ինձ համարեք կոմունիստ» արտահայտությունը:

1944 – Ֆինլանդիան դադարեցրել է Խորհրդային Միության հետ սկսված պատերազմը:

1975– առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել «Ի՞նչ, որտե՞ղ, ե՞րբ» ինտելեկտուալ հաղորդումը։

1985 – Իսրայելում շրջանառության մեջ է մտցվել նոր դրամական միավոր շեքելը:

1989– վախճանվել է բելգիացի գրող, դետեկտիվ–հոգեբանական ժանրի նշանավոր ստեղծագործող Ժորժ Սիմենոնը։

1991– Կիևի Գերագույն ռադայի շենքի վրա առաջին անգամ բարձրացվել է կապույտ– դեղին դրոշը:

1997–վախճանվել է անգլիացի գիտնական–հոգեբան Հանս Յուրգեն Այզենկը՝ ինտելեկտի որոշման IQ թեսթի ստեղծողը:

1998 – Սթենֆորդի համալսարանի ուսանողներ Լարրի Փեյջն ու Սերգեյ Բրինը հիմնել են Google–ը:

1999– Դաղստանի Բույնակսկ քաղաքում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողության՝ պայթյունի հետևանքով զոհվել է 64 մարդ, վիրավորվել՝ 165–ը։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում