Yerevan, 05.February.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Երկրագունդը վերջին 20 տարում թեքվել է 80 սանտիմետրով․ ի՞նչն է պատճառը

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Կիսվել

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

Վերջին 20 տարիների ընթացքում Երկիր մոլորակը թեքվել է 80 սանտիմետրով՝ ստորերկրյա ջրերի ինտենսիվ արտամղման պատճառով: Այս մեծության միջամտությունը հանգեցրել է 2150 գիգատոն ջրի վերաբաշխմանը 1993-ից 2010 թվականներին: Սա ոչ միայն փոխել է մեր մոլորակի պտտման առանցքը, այլև ծովի մակարդակը բարձրացրել է 6,1 միլիմետրով, ասվում է Geophysical Research Letters-ում հրապարակված հետազոտությունում։

Նոր ուսումնասիրությունում համոզիչ ապացույցներ են բերվում մարդածին գործոնների ազդեցության մասին մեր մոլորակի թեքության և պտույտի փոփոխության վրա: Հետազոտության գլխավոր հեղինակ և Սեուլի ազգային համալսարանի երկրաֆիզիկայի պրոֆեսոր Կի-Վեոն Սեոն ասել է.

«Երկրի պտտման բևեռն իրականում շատ է փոխվում: Մեր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ կլիմայի հետ կապված պատճառներից ստորերկրյա ջրերի վերաբաշխումն ամենամեծ ազդեցությունն ունի Երկրի պտտման բևեռի տեղաշարժի վրա»: Գիտնականները մտահոգություն են հայտնել, որ նման ազդեցությունները երկար ժամանակ թերագնահատված են եղել:

Ջրային զանգվածների վերաբաշխումն ազդում է Երկրի պտույտի առանցքի վրա, որը նման է պտտվող գագաթին քաշ ավելացնելուն. նույնիսկ զանգվածի փոքր փոփոխությունը կարող է էապես ազդել շարժման հետագծի վրա: 2016-ին ՆԱՍԱ-ի ուսումնասիրությունն առաջին անգամ պարզել է, որ ջրի շարժումը ցամաքի և օվկիանոսների միջև ազդում է մոլորակի պտույտի վրա: Այնուամենայնիվ, միայն նոր ուսումնասիրությունն է տվել քանակական ճշգրիտ տվյալներ:

«Ես շատ ուրախ եմ, որ մենք կարողացանք բացատրել պտտվող բևեռների տեղաշարժի նախկինում չպարզված պատճառը։ Մյուս կողմից, որպես Երկրի բնակիչ և հայր, ես անհանգստացած և զարմացած եմ, որ ստորերկրյա ջրերի արտամղումը ծովի մակարդակի բարձրացման ևս մեկ աղբյուր է», - ասել է Սեոն:

Վարկածը ստուգելու համար հետազոտողներն օգտագործել են համակարգչային մոդելավորում՝ համեմատելով մոլորակի վրա ջրի զանգվածի վերաբաշխման մի քանի սցենար: Միակ տարբերակը, որը ճշգրիտ համընկել է դիտարկված բևեռների տեղաշարժի տվյալներին, եղել է այն մոդելը, որը հաշվի էր առնում 2150 գիգատոն ստորերկրյա ջրերի վերաբաշխումը:

«Նրանք քանակական կողմից են գնահատել ստորերկրյա ջրերի արտամղման ազդեցությունը բևեռային հատվածի շարժման վրա, և պարզվեց, որ դա բավականին նշանակալի է»,- ասել է ՆԱՍԱ-ի Ռեակտիվ Շարժման Լաբորատորիայի (JPL) գիտնական Սուրենդրա Ադհիկարին։

Որոշ շրջաններից ջրի շարժումն առանցքային դեր է խաղում Երկրի պտույտի առանցքի փոփոխության հարցում: Ամենամեծ ազդեցությունը գալիս է միջին լայնություններից ջրի զանգվածների վերաբաշխումից, ինչպիսիք են Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան հատվածը ​​և հյուսիսարևմտյան Հնդկաստանը, որտեղ ոռոգման և կենցաղային կարիքների համար ստորերկրյա ջրերի ինտենսիվ օգտագործումը հանգեցրել է մոլորակի զանգվածային հավասարակշռության զգալի փոփոխությունների, քանի որ ստորերկրյա ջրերը ի վերջո թափվում են օվկիանոսներ։

Թեև նման շարժումների ազդեցությունները միայն վերջերս են ուսումնասիրվել, պատմական տվյալների վերլուծությունը կարող է բացահայտել երկարաժամկետ միտումները և ավելի լավ պատկերացում ապահովել գլոբալ գործընթացների վրա ստորերկրյա ջրերի ազդեցության վերաբերյալ: Սա կարող է օգնել էկոլոգներին և բնապահպաններին մշակել ավելի արդյունավետ ռազմավարություններ՝ դանդաղեցնելու ծովի մակարդակի հետագա բարձրացումը և լուծելու կլիմայական այլ մարտահրավերները: Կարևոր է, որ հետագայում անհրաժեշտ փոփոխությունները իրականացվեն հետևողականորեն և ճիշտ։

Սա կարող է օգնել էկոլոգներին և բնապահպաններին մշակել ավելի արդյունավետ ռազմավարություններ՝ դանդաղեցնելու ծովի մակարդակի հետագա բարձրացումը և լուծելու կլիմայական այլ մարտահրավերները:

Առավել մանրամասն` այստեղ. 

https://t.me/+l9xjL01DqrowZjUy

Կիսվել
Timeline
On the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise Vahe Hakobyan Is Being Politically PersecutedIdram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care CenterAraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan CanalUnibank Launches Gift Cards New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan FoundationTech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” FoundationUcom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 Secret Santa at idplus: Anonymous Gift CardsWe condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube InvestUnibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual BondsScholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center ArchiveWelcome to the ID booth: Big Christmas MarketWidest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025 Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon Unibank Became a Member of BAFTThe December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in ArmeniaHeading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live
All Timeline »
Most Popular
1 Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close 2 When CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan 3 The Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been Announced 4 Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in Armenia 5 On the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the ...
Poll