COP29: greenwashing, գերիներ, մարդու իրավունքների աղաղակող խախտումներ
ANALYSISՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Նոյեմբերի 11-ից մինչև նոյեմբերի 22-ը Ադրբեջանը հյուրընկալում է ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության մասին շրջանակային կոնվենցիայի Մասնակիցների կոնֆերանսի 29-րդ նստաշրջանը կամ COP29-ը:
Միջազգային այս կարևոր միջոցառման անցկացումը Բաքվում հնարավոր դարձավ, երբ 2023 թ. դեկտեմբերի 7-ին Հայաստանն իր աջակցությունը հայտնեց Ադրբեջանի թեկնածությանը, իսկ Ադրբեջանն ազատ արձակեց ապօրինի պահվող հայ գերիների մի մասին: Փորձագիտական որոշ գնահատականներով՝ Հայաստանը հնարավորություն ուներ, մինչև իր համաձայնությունը տալը, պահանջել Բաքվում ապօրինի պահվող բոլոր հայ գերիների ու պատանդների, այդ թվում՝ Արցախի գործիչների ազատ արձակումը, և Ադրբեջանը ստիպված կլիներ բաց թողնել նրանց՝ հանուն նման միջազգային խոշոր միջոցառման հյուրընկալման: Սակայն, ցավոք, դա տեղի չունեցավ, և հիմա միջազգային ներկայությամբ գեղեցիկ ելույթներն ու ճառերը հնչելու են այն նույն քաղաքում, որտեղ մի քանի հարյուր մետր այն կողմ պահվում ու խոշտանգվում են հայ գերիներն ու պատանդները:
Ինչո՞ւ է կարևոր COP29-ը Ադրբեջանի համար
Վերջին ամիսներին միջազգային մամուլը հեղեղված է խնդրահարույց ավտորիտար այդ երկրում COP29-ի անցկացման նպատակահարմարության վերաբերյալ հոդվածներով: Անգամ Ադրբեջանի կողմից միջազգային PR-ի վրա ծախսվող հսկայական գումարները չեն փրկում իրավիճակը: Հեղինակներն ու վերլուծաբանները նկատում են, որ հյուրընկալելով այս հեղինակավոր միջոցառումը, Ադրբեջանը փորձում է «մաքրաջրել» (greenwashing) իր իմիջը, լեգիտիմացնել արցախահայության էթնիկ զտումը, մարդու իրավունքների աղաղակող խախտումները և ցույց տալ, թե իբր համապատասխանում է այդ միջոցառումը հյուրընկալող երկրի չափանիշներին: Շատերը հղում են անում Freedom House կազմակերպության «Ազատությունն աշխարհում» տարեկան զեկույցին, որով Ադրբեջանը 100-ից ստացել է ընդամենը 7 միավոր։
Պակաս ուշագրավ չէր OCCRP-ի հետաքննությունը, որը բացահայտում էր Ադրբեջանի նախագահի ընտանիքի մերձավոր շրջապատի և այս գագաթնաժողովի պաշտոնական գործընկերների միջև կապերը: Ընդ որում, պարբերականը Ադրբեջանը համարում է COP-ը երբևէ հյուրընկալած ամենաբռնապետական երկիրը:
Ովքե՞ր չեն մասնակցում
Միջազգային մամուլի բազմաթիվ հրապարակումները, միջազգային իրավապաշտպան կառույցների զեկույցներն անհետևանք չեն մնացել: COP29-ին տարբեր պատճառներով իրենց մասնակցությունը չեն հաստատել աշխարհի խոշոր երկրների առաջնորդները: Կարևորագույն այս միջոցառմանը չեն մասնակցելու G20-ի անդամներ Միացյալ Նահանգների, Չինաստանի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Հնդկաստանի, Ճապոնիայի, Բրազիլիայի, Մեքսիկայի, Ավստրալիայի առաջնորդները, Եվրամիության ղեկավարությունը՝ հանձինս Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի: Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի մասնակցության վերաբերյալ ևս դեռևս որևէ հաստատում չկա:
Փոխարենը՝ այս առաջնորդների մի մասը հայտարարել են հաջորդ տարի Բրազիլիայում կայանալիք COP30-ին պատրաստվելու կարևորության մասին: Այսպիսով, աշխարհի առաջնորդների հավաքը Բաքվում կազմակերպելու Ադրբեջանի ակնկալիքները հեռու են մնում իրականությունից:
Ադրբեջանի ցինիկ հայտարարությունները և COP-ի սկզբունքների խախտումները
Ադրբեջանի կողմից հնչող հայտարարությունները, թե COP29-ը լինելու է «Խաղաղության COP», միջազգային բազմաթիվ փորձագետներ առնվազն ցինիկ են որակում: Նրանց գնահատականներով՝ Ադրբեջանը պարզապես փորձում է միջազգային հանրության մոտ տպավորություն ստեղծել, թե հակված է Հայաստանի հետ խաղաղության պայմանագրի ստորագրման, մինչդեռ շարունակում է սպառնալ Հայաստանին և պայմանագրի ստորագրման համար նոր պայմաններ առաջադրել:
Փորձագետները նաև մատնանշում են ռեժիմի ընդդիմախոսների հետապնդումները, Լեռնային Ղարաբաղի հայերի էթնիկ զտումը, հայ պատանդների ապօրինի կալանքն ու խոշտանգումները, կոռուպցիոն սկանդալները: Նրանք համարում են, որ ՄԱԿ-ի այս միջոցառումը նման երկրում անցկացումը խաթարում է հենց ՄԱԿ-ի հեղինակությունը:
Փորձագետները վստահ են, որ կլիմայի հարցերն ու մարդու իրավունքի խնդիրները փոխկապակցված են, և որքան էլ COP-ը համարվի կլիմայի համաժողով, մարդու իրավունքների հարցերը ևս առաջնային են մնում:
Խախտված է նաև COP-ի համար կարևոր՝ ինկլյուզիվության սկզբունքը, որը նշանակում է, որ գագաթնաժողովը պետք է ամբողջական ներառականություն ապահովի՝ ընդգրկելով թե՛ երկրների առաջնորդների, թե ՛խորհրդարանականների, թե՛ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների, թե՛ գործարարների ու ակտիվիստների: Մինչդեռ Ադրբեջանը արգելել է բազմաթիվ անձանց (օրինակ՝ ԵԽԽՎ պատգամավորների) ու ակտիվիստների մուտքը երկիր:
Հայաստանի մասնակցությունը
Ադրբեջանը մի քանի անգամ պաշտոնական մակարդակով հայտարարել է , թե Հայաստանին հրավիրել է մասնակցելու COP29-ին՝ «մոռանալով», որ այն ՄԱԿ-ի միջոցառումն է, և անդամ երկրներն ու կոնվենցիայի բոլոր կողմերը հրավիրված են:
Հայաստանը մինչ այս պահը չի հստակեցրել իր մասնակցության ձևաչափը: Մամուլում վերջերս տեղեկություն եղավ այն մասին, թե ԱԳ նախարար Միրզոյանը ՔՊ խմբակցության փակ հանդիպման ժամանակ հայտնել է, թե Բաքու կմեկնի մի պայմանով, որ Ադրբեջանը Հայաստանին գերիներ վերադարձնի, սակայն խոսքը ոչ թե Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության մասին է, այլ՝ գերեվարված շարքային քաղաքացիների։
Իրավապաշտպաններն ու փորձագետները հնարավոր են համարում ՀՀ ԱԳ նախարարի մակարդակով մասնակցությունը, ինչը քարոզչական դաշտում շահավետ կարող է լինել առաջին հերթին Ադրբեջանի, հետո՝ Հայաստանի իշխանությունների համար. Բաքուն մի քանի գերի կվերադարձնի՝ աշխարհին ի ցույց դնելով իր «մարդասիրությունը» և փրկելով իր դեմքը, իսկ Հայաստանի իշխանություններն այդպիսով կարդարացնեն իրենց Բաքու գնալը:
Կարինե Ավագյան
Առավել մանրամասն` այստեղ.
https://t.me/armenia24live
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 
Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at Ucom
Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club
Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars Program
Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays
Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants
Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp Nairi
Unibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New Location
Ucom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity
EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriter
Become a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yield
The Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'
All Armflix Content Is Once Again Available on Uplay
Hayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in Katowice
Harutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership
and Adopted the Law to Prevent a Referendum”
Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 
“Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”
It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline
“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the World
Unibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities Abroad
SEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI
"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League
Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” Program
Ucom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact
Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School Year
Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri
"Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions League
Aram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team Group
Letter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday
“Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBank
Arega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European Integration
The Final Round of the Junius Tournament Has Begun
Awards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of Certificates
New Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” Offer
Millennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBank
Financial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBank
Unlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBank
Ucom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program
"The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental Organization
Ucom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF Competition
Customer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” Branch
Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead
Ucom Expands International Roaming Capabilities
"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams
Mher Ananyan joins Unibank's Management Board
Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game
Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive
IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch Campaign
Converse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions 
Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy
