«Մեր ժողովուրդը կարողացավ իր կքած ողնաշարն ուղղել, բայց այս վիճակից դուրս գալու համար պետք է համբերությամբ զինված կարողանանք պայքարել». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

2020 թ. 44-օրյա պատերազմից հետո եղան տարբեր շարժումներ, որոնք ինչ-որ մի փուլում արդյունքներ չգրանցեցին: Մարդիկ հավատով դուրս էին գալիս փողոց, սակայն ձեռնունայն վերադառնում էին տուն: Կար մտավախություն, որ այլևս որևէ ուժ չի «ստիպի» քաղաքացիներին իրենց բողոքի ձայնը բարձրացնել, չնայած դժգոհությունը, մեղմ ասած, գագաթնակետին է հասել: Այդ ուժը եղավ Հայ առաքելական եկեղեցու բարձրաստիճան ներկայացուցիչը: Մարդիկ վերագտան իրենց հավատը: Հոգեբան Կարինե Նալչաջյանն ասում է՝ այո, սպասում էինք այդ ուժին և նույնիսկ մեր այդ սպասումները ժամանակ առ ժամանակ արտահայտել ենք, որ շատ կցանկանայինք՝ Եկեղեցին ու հոգևոր դասը մեզ առաջնորդեր:

«Եկեղեցու հանդեպ մեր զգացմունքները շատ խորն են: Երբեմն հայ ասելու փոխարեն մարդիկ ասում են հայ քրիստոնյա, դրանք հոմանիշներ են: Կան ժողովուրդներ, որոնք շատ կրոնամոլ են, բայց մեր կենցաղում այդ աստիճանի կրոնամոլություն չկա: Սակայն բոլոր դեպքերում հավատը մեզ համար շատ խորն է և միաձուլված է ազգայինի հետ: Հոգևորականի կերպարը շատ առինքնող է: Բագրատ Սրբազանի կերպարը շատ խարիզմատիկ է, մի տեսակ շատ լուսավոր կերպար է: Նա ոչ միայն հույս ներշնչեց, այլ մի տեսակ ծնկի եկած վիճակից մեր ժողովրդի մի ստվար հատվածին ոտքի կանգնեցրեց»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Նալչաջյանը:

Նշում է՝ տարիներ շարունակ մարդիկ հարցնում էին՝ լավ, մեր ժողովրդին այս ի՞նչ պատահեց: «Չենք զգում այս ցավը՝ հայրենիքի կորստի, զոհերի, այս արհամարհանքը, ծաղրը, որ կա մեր բոլորի նկատմամբ դրսից ու ներսից: Մի՞թե մեր արժանապատվությունը կորցրել ենք: Հիմա էլ դա այսպես եմ բացատրում. ամեն ինչ այնպես կազմակերպվեց, այս փորձանքն այնպես բերվեց մեր գլխին, որ մեզ վերածեցին հոգեբանական զոհի: Անկարողության խոր զգացում ներշնչեցին, և այդ զոհի հոգեբանության մեջ էինք վերջին տարիներին, մասնավորաբար, պատերազմից հետո, որովհետև իսկապես այդքան արյուն տեսանք, կորուստ, զոհ, դրսի ու ներսի թուրքերից արհամարհանք: Մի տեսակ կքած վիճակում էինք, այդ զոհի անօգնական վիճակից Սրբազանին հաջողվեց մեզ հանել: Դա հրաշքի պես բան է:

Այսօր, որքան էլ ցանկանան նվազեցնել արժեքը, որքան էլ թշնամական քարոզչությունը ցանկանա վարկաբեկել այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում, հիմա ազգային ոգու և ընդհանրապես արժանապատվության վերելքի առաջ ենք: Մի վիճակում էինք հայտնվել, որ պատերազմ էր հայտարարված հայկական քաղաքակրթությանն առհասարակ, ամեն մի հայկականի գոյությանը: Թշնամին կարողացավ շատ խորամանկ ու նենգ ձևերով մեր երկիրը ներսից գրավել, մի տեսակ անտեսանելի ձևով: Երբ ռազմական բախում է լինում, դա տեսանելի է, գիտես, որ քո դիմաց քո թշնամին է կանգնած, զինված է, ռազմի դաշտի օրենքներն են գործում և այլն: Այն, ինչ կատարվեց մեզ հետ 2018 թ.-ին և արդեն նախապատրաստված էր ավելի վաղ գործակալական ցանցի ստեղծումով և այլն, անտեսանելի թշնամու ձեռքի գործն էր: Նույնիսկ այն մարդիկ, ստորաբաժանումները, երկրի այն կառույցները, որոնք պարտավոր էին դա տեսնել, չգիտեմ՝ տեսե՞լ են, տեսել ու մտածել են, որ մեզ համար դա վտանգ չի՞ ներկայացնում, համագործակցե՞լ են, թե՞ ոչ:

Այնուամենայնիվ, թշնամին կարողացավ մեր երկիրն ամենանենգ ու դավադիր ձևով գրավել, կարծես թիկունքից հարվածեց: Մեր ժողովուրդը մի օր արթնացավ ու հասկացավ, որ իր երկրի ղեկը իր թշնամիների ձեռքին է, որոնք շատ ներդաշնակ ձևով մեր արտաքին ոխերիմ թշնամու հետ մեզ ոչնչացնելով են զբաղված»,-ընդգծում է մեր զրուցակիցը: Մատնանշում է՝ իսկ այսօր համատարած վերելք ենք տեսնում: «Սրբազանն այնքան գրագետ ու ճշգրիտ է աշխատում: Դրա հիմքում տեսնում եմ ազնվությունը: Նա շատ ազնիվ է մարդկանց հետ, ասում է այն, ինչ մտածում է, ուղիղ դեպի ճշմարտությունն է գնում: Շատ կարոտ էինք դրան: Բայց խոստովանենք, որ մեր ժողովրդի մի հատված կա, որ կասկածամիտ է դարձել: Այնքան լկտիաբար են խաբել իրեն, նա այն աստիճանի ոգևորված ու հավատացած է եղել, որ Նիկոլն ու իր մուտանտական ամբողջ շրջապատը երիտասարդ են, ոչինչ, անփորձ են:

Բայց նրանք հազար ու մի սրիկայություններ են անում, իսկ իրենք արդարացնում են: Հիմա արդեն այնպիսի ճշմարտությունների հետ են բախված, որ շատերը հասկանում են, որ ինքնախաբեություն էր այդ ամենը չտեսնելու տալը: Խաբված լինելու, ստորացված լինելու զգացումն այնքան խորն է, որ վախենում են նորից ոգևորվել, չնայած այս անգամ սա լրիվ ուրիշ պատմություն է: Եվ, իհարկե, կա մի շերտ, որն իր ինտելեկտուալ կարողությունների, իր բարոյական կերպարի, կրթական մակարդակի, արժեքային համակարգի բերումով համադրելի է սրանց հետ: Իրենք համարում են, որ սրանք լավն են, և տարբեր ձևերով ծառայում են սրանց: Սա է պատկերը: Բայց մեր ժողովուրդը դրական իմաստով հզոր ցնցում ապրեց ու կարողացավ իր կքած ողնաշարն ուղղել, հավատալ, պայքարել Սրբազանի ազնիվ ու շատ խելամիտ առաջնորդությամբ:

Մեկը՝ ես, այնքան հոգեկան խաղաղություն, հանգստություն ունեմ այն իմաստով, որ գտնվել է ինչ-որ մեկը: Եկեք չչափազանցնենք նաև, որովհետև մեր երկիրն այնպիսի մի վիճակում է, որ Սրբազանն ինչպիսին էլ լինի, երկիրն այս անդունդից հանելու համար շատ տարբեր մասնագետների, հայրենասեր ու ազնիվ մարդկանց աշխատանքի համադրում է պետք: Բայց այս պահին, այդ հոգևոր հսկայական ուժն իր մեջ կրելով, Բագրատ Սրբազանը կարողացավ մարդկանց հավատ ներշնչել: Թշնամական քարոզչությունը, բնականաբար, շարունակվում է, բայց դա բախվում է իրականության հետ և հետ գնում, իր ուժը կորցրել է: Դեռ պայքարելու բան շատ ունենք: Շատ կցանկանայի, որ զինվենք համբերությամբ: Այն, ինչ մեզ հետ պատահել է, այնքան մասշտաբային է, որ դրա դեմ պայքարելու, այս վիճակից դուրս գալու համար պիտի ատամները սեղմած, համբերությամբ զինված կարողանանք պայքարել:

Գնահատում եմ վիճակն այնպիսին, որ թե՛ առաջնորդության տեսակետից, թե՛ ժողովրդական մեր տրամադրությունների տեսակետից, կկարողանանք այս ամոթը, խարանը, թրքահոտը հաղթահարել»,-ասում է հոգեբանը: «Տավուշը՝ հանուն Հայրենիքի» շարժման մասին խոսելիս չենք կարող չմատնանշել նաև հաշտության և համերաշխության օրակարգն առաջ քաշելու կարևորությունը: Սակայն արդարացի լինելով՝ նշենք, որ շատերը նաև ընդդիմանում են սրան՝ ի՞նչ է, անպատի՞ժ են մնալու մեղավորները: Սակայն Բագրատ Սրբազանն ասել է՝ լինելու է արդարադատություն: Հոգեբանը հետևյալ դիտարկումն է անում. «Ոչ մեկս բացարձակ անմեղ չենք, բոլորս մեծ ու փոքր վրիպումներ արել ենք: Բայց այս պահին մեզ համար կարևոր է մեր ընդհանուր նպատակը ձևակերպելը, այն է՝ բոլորս գիտենք, որ առաջնային է մեզ դեպի կործանում տանող, դեպի վերացում տանող իշխանությունից ազատվելը: Կարող ենք ունենալ տարբեր անհամաձայնություններ, կարող ենք արդարացի հարցեր ունենալ, որ այս մարդն այսպես է վարվել, մյուսն այնպես, բայց այս պահին ունենք մեկ ընդհանուր նպատակ, պետք է գնանք դրա հետևից:

Օրինակ՝ շենքը հրդեհվում է, այնտեղ տարբեր մարդիկ են բնակվում, որոնք իրար հետ տարբեր տեսակի հարաբերություններ ունեն և այլն, բայց բոլորով միասին պետք է հանգցնեն այդ հրդեհը: Դա գերնպատակ է, հետո արդեն կորոշեն, թե ում հետ ինչպես վարվեն, գուցե կհաշտվեն, գուցե չեն հաշտվի, գուցե արդարադատության առաջ կկանգնեն: Այս պահին հարկավոր է փրկել հայկական ամեն ինչ, Հայոց պետությունը, հատկապես նման կորուստներ ունենալուց հետո՝ Արցախը, կյանքերը, հայրենիքն է կտրտվում ու բաժանվում:

Պետք է կարողանանք ընդհանուր նպատակի շուրջ հաշտեցում ունենալ, հետո թող քաղաքական պայքար սկսվի: Այդպես էլ Սրբազանն է ասում: Նա այնքան ինքնահաստատված մարդ է, ամեն ինչ տեսած, արժեքներն իմացող, ուժեղ կամք ունեցող, նույնիսկ ծիծաղելի է ենթադրել, որ նա աթոռի է ձգտում: Նա այսօր հսկայական պատասխանատվություն է վերցրել իր վրա, հսկայական զոհողությունների է գնացել և ասում է՝ պետք է միավորվել: Իսկապես պետք է միավորվել, հետո արդեն մեր տներում ամեն ինչ կդասավորենք, իրենց տեղը կդնենք: Եթե ինչ-որ մարդիկ ինչ-որ պահի վրիպումներ են թույլ տվել, չեմ խոսում մեծ մեղքերի մասին, բայց այս պայքարում իրենց ճիշտ են դրսևորել, նրանց կարելի է ներել: Բայց, իհարկե, երկիրն այս վիճակին հասցնողները, որոնք մինչ օրս միտումնավոր, թշնամու հետ ձեռք ձեռքի տված սա բերեցին մեր երկրի, հայրենիքի գլխին, պետք է անպայման կանգնեն արդարադատության առաջ: Անարդար է, եթե իրենք չկանգնեն արդարադատության առաջ»,-եզրափակում է Կարինե Նալչաջյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում