ՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (30 ՀՈՒՆՎԱՐԻ). Հայաստանն անդամակցել է ԵԱՀԿ-ին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

ՏՈՆԵՐ ԵՎ ՀԻՇԱՐԺԱՆ ՕՐԵՐ

Հնդկաստան՝ Անկախության համար կռվածների հիշատակի օր, Ռուսաստան՝ Ձմեռ պապի և Ձյունանուշի օր:

ՀԱՅ-ՀԱՅԱՍՏԱՆ

1896– Համիդյան ջարդերի ժամանակ Զեյթունի ապստամբությունում հայերի տարած հաղթանակից հետո անգլիական, ֆրանսիական, ռուսական և իտալական հյուպատոսների միջնորդությամբ Հալեպում կնքվել է հաշտության պայմանագիր, ըստ որի, թուրքերը զորքերը հետ են քաշել Զեյթուն գավառից:

1901 –ծնվել է խորհրդային կուսակցական, պետական գործիչ, Հայաստանի կոմկուսի կենտկոմի առաջին քարտուղար Աղասի Խանջյանը:

1927- Երևանի մշակույթի տանը տեղի է ունեցել Երևանի պետական համալսարանի առաջին շրջանավարտներին դիպլոմների հանձնման հանդիսավոր նիստը:

1933 - ծնվել է հասարակական գործիչ, «Նոր սերունդ» մշակութային միության հիմնադիր Գաբրիել Մոլոյանը:

1953 - ծնվել է ամերիկյան սցենարիստ, կինոռեժիսոր Սթիվեն Զաիլյանը։

1975 - Երևանում բացվել է Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանը:

1992- Հայաստանը անդամակցել է Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության խորհրդին (ԵԱՀԿ): -Հայաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել Նիդերլանդների հետ:

2001-Ֆրանսիայի նախագահ Ժակ Շիրակը ստորագրել է Սենատի և Ազգային ժողովի՝ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող ավելի վաղ ընդունած բանաձևը՝ փաստացի դրան հաղորդելով օրենքի ուժ:

2018-Թեղուտի հանքավայրն ու 2014 թվականի վերջին գործարկված լեռնահարստացուցիչ կոմբինատը դադարեցրել են աշխատանքը՝ աշխատողների համար անհայտ պատճառներով։

2021-սկսել է գործել ռուս-թուրքական համատեղ մոնիտորինգային կենտրոնը Լեռնային Ղարաբաղի Աղդամի տարածքում:

ԱՇԽԱՐՀ

մ.թ.ա. 9 -օծվել է Հռոմի Խաղաղության զոհասեղանը, որը հռոմեական խաղաղության աստվածուհուն նվիրված կոթող է և կառուցվել է Հռոմի Սենատի կողմից՝ ի պատիվ մ.թ.ա. 13 թվականին Իսպանիայից և Գալիայից հաղթանակով վերադարձած Օգոստոս կայսրի: Զոհասեղանը կանխանշել է «Հռոմեական խաղաղության» դարաշրջանի սկիզբը:

1649 –հեղափոխության ժամանակ պարտություն կրելուց հետո Լոնդոնում գլխատվել է Անգլիայի թագավոր Չարլզ 1-ին Ստյուարտը:

1667– Ռուս - լեհական պատերազմի ժամանակ կնքվել է Անդրուսովյան համաձայնագիրը, որով Կիևը ժամանակավորապես մտել է ցարական Ռուսաստանի կազմի մեջ:

1730 - վախճանվել է Ռուսաստանի ցար Պետրոս 2-րդը:

1736 -ծնվել է շոտլանդացի ինժեներ-մեխանիկ, շոգեմեքենայի ստեղծող Ջեյմս Ուատտը:

1790 -Անգլիայում աշխարհում առաջին անգամ փորձարկվել է փրկանավակը:

1801 -Ռուսաստանի ցար Պավել 1-ինի հրամանագրով Վրաստանը (Քարթլի-Կախեթիա) միացվել է Ռուսաստանին:

1882 – ծնվել է ԱՄՆ-ի նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտը, որը 4 անգամ ընտրվել է այդ պաշտոնում:

1889 - ինքնասպան է եղել Ավստրիայի կրոնպրինց Ռուդոլֆ Հաբսբուրգը:

1894 -Չարլզ Կինգը արտոնագրել է իր ստեղծած հարվածող մուրճը (отбойный молоток):

1900 - ծնվել է ռուս խորհրդային կոմպոզիտոր Իսահակ Դունաևսկին:

1915 -Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, գրոհելով ֆրանսիական նավահանգիստ Հավրի վրա, գերմանացիները առաջին անգամ օգտագործել են սուզանավեր:

1930 -խորհրդային օդերևութաբան Պավել Մոլչանովի կողմից մթնոլորտի հետազոտման նպատակով օդ է բարձրացվել առաջին օդերևութաբանական ռադիո-զոնդը:

1933 – գեներալ-ֆելդմարշալ Պաուլ ֆոն Հինդենբուրգը Ադոլֆ Հիտլերին նշանակել է կանցլեր և փաստացի Գերմանիայի իշխանությունը հանձնել ֆաշիստներին:

1935 -ամերիկացի սեյսմոլոգ Չարլզ Ռիխտերն առաջարկել է երկրաշարժերի մագնիտուդի չափման հատուկ սանդղակ, որը ներկայումս կոչվում է Ռիխտերի սանդղակ:

1937– ծնվել է ռուս նշանավոր շախմատիստ, շախմատի աշխարհի 10-րդ չեմպիոն Բորիս Սպասկին:

1943 -Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ստալինգրադի տակ կապիտուլյացիայի է ենթարկվել 6-րդ գերմանական բանակը:

1945 -Ալեքսանդր Մարինեսկոյի հրամանատարության տակ գտնվող С-13 սուզանավը Դանցինգի ծոցի մոտ խորտակել է գերմանական ուղևորատար «Վիլհելմ Գուստլոֆֆ» նավը, որի արդյունքում, տարբեր հաշվարկներով, զոհվել է 5 300-ից մինչև 9 500 ուղևոր:

1948- վախճանվել է հնդիկների ապստամբության առաջնորդ Մահաթմա Գանդին:

1948-վախճանվել է ամերիկացի օդագնացության առաջնեկ Օրվիլ Ռայթը:

1963 - վախճանվել է ֆրանսիացի կոմպոզիտոր Ֆրանսիս Պուլենկը:

1969– «Բիթլզ» բրիտանական աշխարհահռչակ ռոք-խումբը տվել է իր վերջին համերգը:

1993 -վախճանվել է ռուս նկարիչ, հասարակական գործիչ Սվյատոսլավ Ռերիխը:

2000-ռումինա-ավստրալիական «Աուրուլ» ընկերության գործարանից տեղի է ունեցել ավելի քան 100 000 խորանարդ մետր ծանր մետաղներ պարունակող թափոնների արտահոսք Դանուբ գետ, որի արդյունքում մոտ 100 տոննա ձուկ է սատկել, իսկ վթարը անվանվել է «երկրորդ Չեռնոբիլ»:

2003 -Բելգիայում օրինականացվել են միասեռ ամուսնությունները:

2007 -վաճառքում հայտնվել են Windows Vista օպերացիոն համակարգեր:

2009 - Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեում բացվել է Մայր Թերեզայի թանգարանը:

2022- վախճանվել է ռուս դերասան Լեոնիդ Կուրավլ յովը:

2023- մահապարտ ահաբեկչի կողմից պայթյուն է տեղի ունեցել Պակիստանի Փեշևարի շիիթական մզկիթում, զոհվել է 84 և վիրավորվել ավելի քան 200 մարդ:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում