Yerevan, 28.February.2026,
00
:
00
BREAKING


Դեպի ժողովուրդը գնալը

ANALYSIS

Սեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին

«Հայը պիտի փոխվի, ուրիշ ճանապարհ չկա։ Սկզբում պետք է փոխվեն որոշումներ կայացնողները, մթնոլորտ ձեւավորողները, հանրային օրակարգը, բարքերը, հետո՝ լայն հասարակությունը»։ Իր հերթական հոդվածում այսպիսի հետեւության է հանգում ԱԺ նախկին պատգամավոր, «Այլընտրանքային նախագծեր խմբի» համահիմնադիր, քաղաքական վերլուծաբան Վահե Հովհաննիսյանը: Ասեմ, որ վերջին տարիներին անընդհատ հետեւում եմ նրա հոդվածներին, բայց որոշեցի առաջին անգամ արձագանքել անհատական կարգով: Որովհետեւ մեջբերված տեքստում ներկայացված է նորմալ պետություն կառուցելու բանաձեւը, սակայն... Դժբախտաբար, ողջ խնդիրն այդ  «սակայն»-ի մեջ է: Որովհետեւ ինչպե՞ս պետք է փոխվեն որոշումներ կայացնողները, եթե հասարակության գրագետ հատվածն ի վիճակի չէ այսօր նրանց փոխելու: Իսկ եթե նրանք չփոխվեն, ապա, ներկայացված սխեմայի համաձայն, ամեն ինչ կմնա նույնը:

Դա՝ մեկ, եւ երկրորդ․ իր բազմաթիվ հոդվածներում հեղինակն անընդհատ կոչ էր անում, փոխաբերական ասված՝ գնալ դեպի ժողովուրդը: Այսինքն՝ զրուցել շարքային քաղաքացիների հետ, լսել նրանց, ներկայացնել սեփական տեսակետները: Եվ այդ երկխոսության շնորհիվ «բացել նրանց աչքերը»՝ խորհրդահայ արձակագիր Արտաշես Քալանթարյանի գրքի (1979 թ.) վերնագրի ոգով: Իսկ արդյունքը պետք է լիներ ժողովրդական լայն զանգվածներին ոտքի հանելն ու իշխանության փոփոխությունը: Բայց, ինչպես երեւում է, դեպի ժողովուրդը գնալն արդյունք չի տալիս: Ի դեպ, իմ տարիքի (65+) անձինք կամ ավելի երիտասարդները, որոնք ծանոթ են Ռուսաստանի պատմությանը, կհիշեն 19-րդ դարավերջին ծավալված «նարոդնիկության» շարժումը: Եվ հենց ցարիզմը տապալելու առումով այդ շարժման արդյունքները. այսինքն՝ զրոյական: 

Փաստորեն, իր նախկին հոդվածների եւ այս մեկի միջեւ առկա է տրամաբանական հակասություն. եթե լայն հասարակությունը պետք է վերափոխվի ամենավերջում, ապա ինչպե՞ս է հնարավոր երկխոսություն վարել չվերափոխված լայն հասարակության հետ: Իսկ նույն այդ ժողովրդին զրույցների միջոցով վերափոխելու տարբերակին ես այնքան էլ չեմ հավատում: Ասվածը, մեծ հաշվով, նշանակում է, որ իշխանափոխության եղանակը պետք է տարբերվի նրանից, ինչ տեղի ունեցավ 2018-ի գարնանը: Ասեմ, որ մի ժամանակ ես եւս ենթադրում էի, որ հանուն իշխանափոխության պետք է կատարվեն այն նույն գործողությունները, որոնք կատարվել են երբեմնի «դուխով» Նիկոլի առաջնորդությամբ: Հաշվի չեմ առել ակնհայտը՝ այն, որ շատ բան է փոխվել մեր կյանքում, եւ մարդիկ արդեն ուրիշ են, սարսափելիորեն ուրիշ: Իսկ հին հունական փիլիսոփաներից Հերակլիտոսն (6-5-րդ դարեր մ. թ. ա., Եփեսոս) էր իրավամբ ասում, որ «նույն գետը հնարավոր չէ մտնել երկրորդ անգամ»:  

Ասեմ, որ դեպի ժողովուրդը գնալու գաղափարն այսօր ամենատարածվածն է ընդդիմության շրջանում: Դրա պատճառն իրականում ոչ թե բողոքավոր զանգվածի քչությունն է, այլ գործողությունների վճռականության բացակայությունը: Ինչը, բնականաբար, բողոքավոր ժողովրդին առաջնորդողի (առաջնորդողների) մեղքն է: Երբ 2018-ի գարնանը Նիկոլը հատուկ պահպանվող տարածքի կարգավիճակ ունեցող Ռադիոտան շենքի դուռն էր ջարդում, նրան հետեւում էին ոչ թե հազարներ, այլ երկու-երեք տասնյակ անձ: Հենց այդ գործողությունն էլ, ի դեպ, հանգեցրեց հազարների փողոց դուրս գալուն: Այնպես որ, պետք է կողմնորոշվենք՝ գնում ենք դեպի ժողովո՞ւրդը, թե՞ ժողովրդին ենք տանում մեր հետեւից: «Մեր» ասելով՝ նկատի ունեմ այն անձին, ով համարձակություն կունենա առաջնորդել այդ ժողովրդին՝ աչքի առաջ ունենալով իշխանության հակազդեցությունը:

 

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement