Արցախում թողել ենք պատմամշակութային մեծ ժառանգություն. ինչպե՞ս փրկել
INTERVIEWՍեղմեք ԱՅՍՏԵՂ, լրացրեք օնլայն հայտը և մոռացեք հոսանքի վարձի մասին
Արցախյան տասնամյակների չդադարող հակամարտության, պատերազմների և հետպատերազմյան իրողությունների հետևանքով մեծապես տուժել են պատմամշակութային արժեք ներկայացնող հոգևոր-մշակութային կոթողները, ճարտարապետական հուշարձանները, աղոթատեղիները։
Ադրբեջանի վերահսկողության տակ անցած տարածքներում հայկական պատմամշակութային ժառանգությանը վերաբերող հրատապ հարցերով MediaHub-ը զրուցել է «Արցախի պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն Արմինե Հայրապետյանի հետ։
Նա նշեց, որ պատմամշակութային ժառանգության շարունակական թիրախավորման քաղաքականությունն այն էական բաղադրիչներից է, առանց որի հնարավոր չէ լիարժեք բնորոշել Արցախը։
Արցախի գրավյալ տարածքների հայկական մշակութային ու կրոնական ժառանգությունն Ադրբեջանի պետական քաղաքականության թիրախում է։ Արմինե Հայրապետյանն ահազանգում է․
«Արցախում թողել ենք պատմամշակութային մեծ ժառանգություն, պատմական անժխտելի արժեք ներկայացնող հարստոթյուն, որը մեր պատմական հիշողության կրիչն է, Արցախում մեր եղելության ու լինելության հավաստիքը։ Հին պատմական պապենական գերեզմանոցներ, որոնք ժամանակագրության առումով հստակ արձանագրություններ են, հոգևոր ու աշխարհիկ նշանավոր կենտրոններ, այդ թվում՝ Դադիվանքի, Գանձասարի, Ամարասի, Ծմակահողի Սուրբ Հակոբավանքի վանական համալիրներ, Ղազանչեցոց տաճար, Տիգրանակերտ ամրոց, ու էլի շատ ու շատ բերդեր ու ամրոցներ։ Այսպես 6000-ից ավելի հաշվառված հուշարձան՝ էթնոցիդի վտանգի տակ է»,- թվարկում է նա։
44-օրյա պատերազմից հետո թշնամու վերահսկողության տակ անցած շրջաններում հոգևոր-մշակութային արժեքներն Ադրբեջանն աշխարհին ներկայացրեց իբրև աղվանական ծագման։ Ոչնչացվեցին խաչքարային հուշարձաններ, վանդալիզմի ենթարկվեցին և կամ հիմնահատակ քանդվեցին եկեղեցիներ ու մատուռներ։
«Արցախի պատմական միջավայրի պահպանության պետական ծառայություն» ՊՈԱԿ-ի տնօրենը մեջբերում է ամենացցուն օրինակը․
«Հիմնահատակ ավերվել է Մեխակավանի Սուրբ Զորավոր եկեղեցին։ Իսկ Շուշիի Ղազանչեցոց և Սուրբ Հովհաննես եկեղեցիներում վերանորոգման շղարշի տակ, վերացրել են ներքին ու արտաքին խաչաքանդակներն ու արձանագրությունները»։
Արմինե Հայրապետյանը դժվարանում է պատասխանել թե ինչպե՞ս ու ի՞նչ միջոցներով պետք է փրկել Արցախը մշակութային ցեղասպանությունից.
«Գործ ունենք մի երկրի հետ, որը քաղաքակրթության թշնամի է։ Համախմբված ու համակարգված աշխատանք պիտի տանենք, ճիշտ այնպես, ինչպես Ադրբեջանը»։
Ակնհայտ է, որ պատերազմի արդյունքներն օգտագործելով և տիրանալով ամբողջ Արցախին, Բաքուն ձգտում է վերջնականապես ավարտին հասցնել դեռևս խորհրդային ժամանակներից սկիզբ առած հայկական պատմական ներկայության յուրացման և ոչնչացման քաղաքականությունը։
Հունան Թադևոսյան
Afeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program
Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership
“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attack
Nelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference 
BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor 
Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2%
Ucom Measures the Environmental Impact of Its Operations
Unibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6%
Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026
Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation
Unibank Joins the Armenian Solar Energy Association
The Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of Yerevan
Ameriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking Awards
Unibank and Picsart Academy Host Kids Day for Children
Unibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%
Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria
A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old Yerevan
Converse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference
Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference
You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a Reality
Rate.Trading: Currency Exchange on a New Digital Platform
Idram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects
Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation
From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show
IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh
Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 
Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at Ucom
Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club
Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars Program
Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays
Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants
Unibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp Nairi
Unibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New Location
Ucom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity
EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriter
Become a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yield
The Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'
All Armflix Content Is Once Again Available on Uplay
Hayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in Katowice
Harutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership
and Adopted the Law to Prevent a Referendum”
Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 
“Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”
It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline
“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the World
Unibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities Abroad
SEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI
"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League
Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” Program
Ucom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact
