Yerevan, 24.September.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Հռոմի ստատուտի վավերացման խութերը. «Փաստ»

POLITICS
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Անցած տարվա վերջից ՀՀ կառավարությունը նախաձեռնել է Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրության վավերացման գործընթացը։ Հարցի հրատապությունը ՀՀ իշխանությունները պայմանավորում են Ադրբեջանի ԶՈւ–ի՝ ՀՀ ինքնիշխան տարածքի նկատմամբ իրականացրած լայնածավալ ռազմական ագրեսիայի ու տարածքների օկուպացման փաստերով։ Նիկոլ Փաշինյանն էլ հատուկ ընդգծում է, թե կանոնադրության վավերացումը միանշանակ բխում է Հայաստանի շահերից, քանի որ դրանով Հայաստանը հիմքեր է ստեղծում Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործությունները Հաագայի դատարանում քննության առարկա դարձնելու համար: Բայց Հռոմի կանոնադրության վավերացումը նախ իրավական առումով է խնդրահարույց։

Խնդիրն այն է, որ Հայաստանը Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը ստորագրել է դեռ 1999 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, իսկ վավերացման գործընթացը ընդհատվել է 2004 թվականի օգոստոսի 13-ին, երբ Սահմանադրական դատարանը փաստաթուղթը ճանաչել էր որպես ՀՀ Սահմանադրությանը հակասող։ Դատարանն արձանագրել էր, որ Միջազգային քրեական դատարանի կանոնադրության մասին համաձայնագրում ամրագրված այն պարտավորությունը, ըստ որի՝ Միջազգային քրեական դատարանը լրացնում է ՀՀ ներպետական քրեական իրավազորության մարմինները, չի համապատասխանում ՀՀ Սահմանադրության այն հոդվածներին, որոնցով սահմանվում է, որ Հայաստանում արդարադատությունն իրականացնում են միայն դատարանները՝ Սահմանադրությանը և օրենքներին համապատասխան։ Քանի որ Սահմանադրական դատարանի որոշումները վերջնական են և վերանայման ենթակա չեն, ապա իրավական առումով Հռոմի կանոնադրությունը վավերացնելու խնդրի վերանայումը հնարավոր է միայն Սահմանադրության մեջ համապատասխան փոփոխություն կատարելուց հետո:

Եվ մասնագետները նկատում են, որ Միջազգային քրեական դատարանի Հռոմի կանոնադրությունը վավերացնելու համար պետք է նախ փոխել Սահմանադրությունը և նրա մեջ համապատասխան դրույթներ ներառել։ Բայց առանց դրա էլ այս տարվա մարտի 24-ին ՀՀ Սահմանադրական դատարանը քնեց, արթնացավ ու կառավարության դիմումի հիման վրա ընդունեց որոշում, ըստ որի՝ Հռոմի կանոնադրությունում ամրագրված պարտավորությունները համապատասխանում են ՀՀ Սահմանադրությանը: Մյուս խնդիրն այն է, որ Հռոմի կանոնադրության վավերացումը դեռ չի նշանակում, թե Միջազգային քրեական դատարանի որոշումներն իրագործվելու են։ Բազմաթիվ երկրներ, այդ թվում ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի անդամներ Ռուսաստանը, Չինաստանը և ԱՄՆ-ը, չեն վավերացրել Հռոմի կանոնադրությունը և դատարանի անդամ չեն։ Միջազգային քրեական դատարանին չեն անդամակցում նաև Թուրքիան ու Ադրբեջանը։

Այսինքն, այս երկրները պարտավոր չեն հետևել դատարանի որոշումներին։ Դրան գումարած՝ բազմաթիվ են այն դեպքերը, երբ դատարանի որոշումները կոնկրետ պատերազմական հանցագործների մասով այդպես էլ չեն իրագործվել և մնացել են թղթի վրա։ Ամբողջ աշխարհի աչքի առաջ Ադրբեջանը 9 ամիս Արցախը շրջափակման մեջ պահեց՝ բնակչությանը մատնելով սովի, որից հետո տարբեր կողմերից հարձակվեց՝ պայմաններ ստեղծելով խաղաղ բնակչության բռնագաղթի համար, միջազգային հանրությունն անգամ աչքը չթարթեց Ալիևի նկատմամբ պատժամիջոցներ սահմանելու հարցում։ Եվ եթե նույնիսկ հիպոթետիկ ձևով ենթադրենք, որ դատարանը որոշում ընդունի Ադրբեջանի նախագահի դեմ, որ նա պատերազմական հանցագործություններ է իրագործել Հայաստանում և Արցախում, ապա հարց է, թե ինչպե՞ս է իրագործվելու այդ որոշումը։ Ալիևն ընդամենը չի այցելի այն երկրներ, որոնք դատարանի անդամ են։

Ի՞նչ է, մեզ միայն պետք է, որ ուղղակի մամուլում գրվի, թե դատարանը այսպիսի որոշում է ընդունել և ամեն ինչ անցնի, գնա՞։ Մյուս կողմից էլ Փաշինյանը շատ դեպքերում իր՝ մեր պետական շահերին հակասող հայտարարությունները հիմնավորում է Հայաստանի համար անվտանգային սպառնալիք չստեղծելու հանգամանքով։ Այս դեպքում նա մտահոգություն չունի՞, որ Միջազգային քրեական դատարանում գործընթաց նախաձեռնելու արդյունքում կարող է ավելի շատ գրգռել Թուրքիային ու Ադրբեջանին՝ նոր ագրեսիա նախաձեռնելու հարցում։ Երբ հակառակորդը խորանա ՀՀ տարածքում ու կտրի երկրի համար հաղորդակցության կարևորագույն ուղիները, Միջազգային քրեական դատարանը կարողանալո՞ւ է մեզ պաշտպանել ագրեսիայից։ Մասնագետների, ինչու չէ նաև ընդդիմության մյուս մտահոգությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ Հռոմի կանոնադրության վավերացման արդյունքում կարող են ավելի բարդանալ առանց այն էլ մեր լարված հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ։

Մոսկվայի համար Հայաստանի կողմից կանոնադրության ստատուտի վավերացումն անընդունելի է, առավել ևս, որ այդ կառույցը «ձերբակալման օրդեր» է ներկայացրել Ռուսաստանի բարձրագույն ղեկավարությանը։ ՌԴ ԱԳՆ-ից նկատել էին, որ Հայաստանի կողմից Հռոմի ստատուտի վավերացումը ամենաբացասական հետևանքները կունենա հայ-ռուսական հարաբերությունների վրա։ Իսկ ՀՀ կառավարության այն պնդումները, որ Հռոմի կանոնադրության 96րդ հոդվածի 2-րդ մասը իբր հնարավորություն է տալիս որոշակի երաշխիքներ ստեղծել ՌԴ նախագահի` ՀՀ մուտք գործելու պարագայում նրան չձերբակալելու համար, ամբողջովին զուրկ են իրավական հիմքից: Նկատենք, որ այս տարվա օգոստոսին տեղի ունեցած BRICS-ի գագաթաժողովին ՌԴ նախագահ Պուտինը մասնակցեց առցանց ձևաչափով՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը Միջազգային քրեական դատարանի անդամ է՝ չնայած այն հանգամանքին, որ այդ երկրի նախագահ Սիրիլ Ռամաֆոսան Միջազգային քրեական դատարանից խնդրել էր թույլ տալ չձերբակալել Պուտինին, եթե վերջինս այցելի Յոհանեսբուրգ:

Այսինքն, եթե ՀՀ իշխանությունները վճռականորեն գնում են Հռոմի կանոնադրությունը վավերացնելու ճանապարհով, ապա պետք է նկատի ունենան, որ Ռուսաստանի համապատասխան վերաբերմունքի պարագայում ծայրաստիճան վատ պայմաններ կարող են ստեղծվել Հայաստանի համար։ Իսկ դա ոչ մի լավ բանի չի հանգեցնելու: Ռուսաստանը գուցե լավ գործընկեր չէ, գուցե նաև վատ գործընկեր է, բայց նման թշնամի ձեռք բերելը հաստատ որևէ մեկին ձեռնտու չէ, մեզ՝ առավել ևս...

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game
All Timeline »
Most Popular
1 Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 2 IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh 3 Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at Ucom 4 Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation 5 From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and S...
Poll