Աշխարհի 10 ամենաազդեցիկ հայ գործարարները (լուսանկարներ)
LIFE
Աշխարհում դժվար է գտնել մի երկիր, որտեղ չկան հաջողակ հայ գործարարներ: Աշխարհի տարբեր երկրների կառավարություններ պատմական տարբեր ժամանակահատվածներում հայերին են վստահել պատասխանատու պաշտոններ և ֆինանսական գործեր: Շատ երկրների կառավարություններ են վստահել հայերին ֆինանսական տարբեր ոլորտներում: Այս պատմական գործընթացը շարունակվում է նաև այսօր:
Ստորև ներկայացնում ենք աշխարհի 10 խոշորագույն հայ գործարարների ցանկը: Այս ցանկը կազմվել է` ինչպես գործարարության հայտնի չափորոշիչների, այնպես և գործարարների` Հայաստանում, Արցախում և սփյուռքում ծավալած բարեգործական գործունեության հիման վրա:
Քըրք Քըրքորյան: Ըստ ցուցակի` առաջին հորիզոնականում է ամերիկյան հզորագույն կորպորացիաների «Tracinda Corporation»-ի հիմնադիր և նախագահ Քըրք Քըրքորյանը: 1978 թվականին Time ամսագիրը Քըրք Քրքորյանին ընդգրկեց ամենահաջողակ ձեռնարկատերերի ցուցակի առաջին հորիզոնականում:
2005 թվականին Washigton Post հեղինակավոր թերթը Քըրքորյանին դասել է ԱՄՆ-ի պատմության մեջ առավել հաջողված բիզնես ցանկի երկրորդ հորիզոնականում' Բենջամին Զիգելբաումից հետո:
Քըրքորյանը հիմնադիրն է «Միացյալ հայկական հիմնադրամի» և «Լինսի» հիմնադրամի: Հայկական խորհրդի համագործակցության տվյալներով` 1988-2011 թթ. Քըրքորյանն ավելի քան 5 մլրդ դոլար է տրամադրել Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի տարբեր հայկական կազմակերպություններին: Արժանացել է Հայաստանի ազգային հերոս բարձրագույն պարգևին:
Հիշեցնենք, որ այս տարի` 98 տարեկան հասակում մահացել է հայտնի բարերար Քրք Քրքորյանը: Նա մահացել է Լոս Անջելեսում:
Սթիվեն Կանդարյան: Ցանկի երկրորդ տեղում է «MetLife» ապահովագրական և ֆինանսական կառավարման միջազգային կորպորացիայի նախագահ Սթիվեն Կանդարյանը, ում ունեցվածքը հեղինակավոր «Business Pundit» ամսագիրը գնահատել է 25 մլրդ դոլար:
«MetLife»-ն այսօր էլ աշխարհի 500 խոշորագույն ընկերությունների ցուցակում զբաղեցնում է 31-րդ տեղը: Սթիվեն Կանդարյանը մեկն է այն խոշորագույն հայ բարերարներից, ով նախընտրում է չհրապարակել իր բարեգործական գործունեությունը:
Նա յուրաքանչյուր տարի միլիոնավոր դոլարներ է ներդնում ամերիկահայության հիմնադրամներում և հովանավորում Միացյալ Նահանգների առաջատար լոբբիստական խմբերին:
Էդուարդո Էռնեկյան: Ցուցակում երրորդ տեղը զբաղեցնող ագենտինահայ բարերար Էդուարդո Էռնեկյանը «American International Airports» և «Aeropuertos Argentina 2000» ընկերությունների նախագահն է: Նրան են պատկանում 32 օդանավակայան Արգենտինայում և մեկական` Ուրուգվայում, Էկվադորում և Հայաստանում:
Նա համարվում է Արգենտինայի ամենահարուստ մարդը, ինչպես նաև ընդգրկված է Հարավային Ամերիկայի հինգ ամենահարուստ մարդկանց ցուցակում:
Էռնեկյանը Լատինական Ամերիկայում հայկական կազմակերպությունների գլխավոր ֆինանսական դոնորն է: Վերջին հինգ տարվա ընթացքում նա ներդրել է միլիոնավոր դոլարներ Հայաստանի և Արցախի տարբեր հիմնադրամներում:
Գևորգ Հովնանյան: Չորրորդ հորիզոնականն է զբաղեցնում Նյու Ջերսիի խոշորագույն «Hovnanian Enterprises Inc.» շինարարական ընկերության համահիմնադիր Գևորգ Հովնանյանը: Արդեն 1989 թվականին կազմակերպությունը կառուցեց մոտ 30.000 տուն և բնակարան:
Այս պահի դրությամբ` Հովնանյանների կազմակերպությունն ԱՄՆ-ում համարվում է ամենահեղինակավորներից մեկը: Գևորգ Հովնանյանի ֆինանսական աջակցության շնորհիվ կառուցվեց Նյու-Ջերսիի հայկական եկեղեցին:
1991-ին Գևորգ Հովնանյանը Հայաստանին նվիրեց շինություն Նյու Յորքում, որն այսօր հանդիսանում է ՄՄԿ-ի Հայաստանի առաքելության գրասենյակը: 2006 թվականին Գևորգ Հովնանյանը Հայաստանի օգնության ֆոնդում ներդրեց 2 մլն դոլար:
Ջերարդ Գաֆեսճեան: Հինգերորդ հորիզոնականում է հայտնվել «West Publishing» աշխարհահռչակ հրատարակչության տնօրենների խորհրդի անդամ և գործադիր փոխնախագահ, «Գաֆեսճեան ժամանակակից արվեստ»-ի թանգարանի հիմնադիր Ջերարդ Գաֆեսճեանը, ում ստեղծած հիմնադրամը միլիոնավոր դոլարներ է ներդնում Հայաստանում էլեկտրաէներգիայի ստացման հիդրոգեն աղբյուրների և արեգակնային էներգիայի կուտակման մարտկոցների վրա: Ջերարդ Գաֆեսճյանը բնակվում էր ԱՄՆ-ում:
Ամերիկաբնակ մեծահարուստ Ջերալդ Գաֆեսճյանի բարեգործական ծրագրերի իրականացման նպատակով 1996 թ-ին ստեղծել է «Գաֆեսճյան ընտանիք» 2002 թ-ին Երևանում՝ «Գաֆեսճյան թանգարան» հիմնադրամները:
Բացի այդ, նա «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի պատվո անդամ էր:
Վաչե Մանուկյան: Աշխարհի տասը խոշորագույն հայ գործարարների ցանկում ընգրկվել է նաև դեղորայքի և կենսատեխնոլոգիաների արտադրությամբ զբաղվող «ՄԱՐՍ» հոլդինգի հիմնադիր և նախագահ բրիտանահայ Վաչե Մանուկյանը: Անգլիա տեղափոխվելուց հետո, նա նշանակվել HSBC բանկի գլխավոր տնօրենի խորհրդական:
2002 թվականին Վաչե Մանուկյանը դարձավ Լոնդոնի «Adelphi» հյուրանոցի սեփականատերը: Մանուկյանը նաև Նորք-Մարաշ բժշկական սրտաբանական կենտրոնի հովանավորներից մեկն է համարվում:
Նա նաև հովանավորում է Հարվարդի և Օքսֆորդի համալսարանների հայ ուսանողներին: Վաչե Մանուկյանը պարգևատրվել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչի Պատվո շքանշանով:
Սերժ Չուրուկը: Հաջորդ ազդեցիկ հայն է համարվում հեռահաղորդակցության հսկա միջազգային «ALCATEL» ընկերության գլխավոր տնօրեն, ֆրանսաբնակ Սերժ Չուրուկը: Նա Ֆրանսիայի հայկական սփյուռքի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկն է համարվում:
Նրա ֆինանսական աջակցություններն ուղղված էին ոչ միայն Հայ ազգային խմբերի և հաստատություններն, այլև լոբբիստական շահերի ներդրումներին Հայաստանում և Արցախում:
Բացի այդ, Չուրուկը տարեկան հատկացնում մեծ թվով գումար «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամին և Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությանը:
Սարգիս Իզմիրլյանը: Սուդանի բամբակի արտադրության գործում մեծ համբավ է վայելել Իզմիրլյանը (բամբակի արքա), ով Խարտումում միաժամանակ բացել է գյուղատնտեսական մեքենաների վերանորոգման գործարան: 2005-ին Սարգիս Իզմիրլյանն սկսեց Մեծ Բրիտանիայում զբաղվել անշարժ գույքի կառավարությամբ:
Ամեն տարի նա հատկացնում է մեծ թվով գումար գործունեության «Հայաստան» հիմնադրամի և Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության համար:
Վարդան Սիրմակես: «Franck Muller» բրենդային էլիտար ժամացույցների ընկերության գլխավոր տնօրենը Ֆրանսիայում Հայաստանի գլխավոր հյուպատոս Վարդան Սիրմակեսն է: ժամանակին Վարդան Սիրմակեսը եղել է Երևանի «Արարատ» ֆուտբոլային ակումբի սեփականատերերից մեկը:
Այսօր «Franck Muller» բրենդային էլիտար ժամացույցների պաշտոնական կազմակերպությունը գործում է նաև Հայատանում:
2011 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ՀՀ կառավարությունը հավանություն էր տվել ՀՀ նախագահի հրամանագրի` Մարսելում հյուպատոսություն ստեղծելու նախագծին։ Հյուպատոսական շրջանում ընդգրկվելու են Պրովանս-Ալպ-Կոտ դ՛Ազյուր, Լանգեդոկ- Ռուսիյոն, Միդի-Պիրենեյ տարածաշրջանները և Կորսիկան։
Լևոն Հայրապետյան: Տասներորդ գործարարը «Собеседник» հրատարակչության տնօրենների խորհրդի նախագահ, հետխորհրդային երկրներում ամենամեծ հայ բարերար Լևոն Հայրապետյանն է:
Շնորհիվ նրա ֆինանսական աջակցության` Արցախում կազմակերպվել էր աննախադեպ միջոցառում, որի ընթացքում ամուսանացան 700 զույգ:
Լևոն Հայրապետյանը հիմնել է հատուկ հիմնադրամ, որն աջակցում է Արցախի երիտասարդ ընտանիքներին:
Ucom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program
"The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental Organization
Ucom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF Competition
Customer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” Branch
Results of the Junius Tournament Announced: The Next Round Ahead
Ucom Expands International Roaming Capabilities
"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking Scams
Mher Ananyan joins Unibank's Management Board
Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game
Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive
IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch Campaign
Converse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions 
Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy
Idram and IDBank Support Startups at Seaside Startup Summit
It is now possible to register in Unibank’s mobile application through imID as well
“Free In-Game Bonuses”: IDBank Warns About Cyberattacks Targeting Schoolchildren
Moody's affirms Converse Bank's ratings and changes outlook to positive from stable
New Achievements in Europe: "Armenian Virtuosos" Scholarship Recipients Embark on Educational Trips to Prestigious Music Academies
Rate.Trading Platform at Seaside Startup Summit: IDBank Introduces an Innovative Solution
Khachaturian Rooftop Grand Opening Supported by IDBankc
Ucom’s Sales and Service Center Reopens at 24/2 Shahumyan Street in Ararat
Scholarship recipients of the “Armenian Virtuosos” Program participated in the Järvi Academy and Pärnu Music Festival in Estonia, representing Armenia on the international stage
Ucom Supports the Installation of a 15 kW Solar Power Plant at the Vayk Sports School
New Financial Skills at the Davidbek Games: Idram&IDBank
CashIn Services at AraratBank ATMs: Fast, Simple, and Secure
Ucom Sales and Service Center Reopens at 3/47 Yerevanyan Street in Yeghvard
Up to 25% idcoin when purchasing Flyone flight tickets: Idram&IDBank
Converse Bank Named Armenia’s Best Digital Bank for Consumers by Euromoney
Ucom and Microsoft Innovation Center Help School Students Build Cybersecurity Skills
Ucom Supports Installation of 10 kW Solar Plant in Shenavan, Lori
Unibank to Raffle a Trip to Italy
Customer Appreciation Day in Vanadzor: IDBank
Haik Kazazyan to Perform Khachaturian’s Violin Concerto at the Closing Concert of the Madeira Classical Orchestra’s 2025/2026 Season
My Forest Armenia is a beneficiary of the "Power of One Dram" initiative in July
Become a Unibank shareholder and benefit from an attractive investment opportunity
IDBank warns of scam calls impersonating pension funds
A little corner of France in Hrazdan, with the partnership of Converse SME
Idram is the general partner of the "Towards Conscious Parenting 2026" annual conference 
Polytechnic University Graduation Ceremony Held with the Support of Unibank
Converse Bank Completes the Placement of EBRD Bonds
From Financial Adventures to Great Victories: The 4th Junius Financial Online Tournament Wrapped Up
The Power of One Dram and the Armenian State Symphony Orchestra Conclude the Forest Project Launched in Shirak
EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia
Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank
Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank
Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month
"Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality
Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages
Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank
"Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" 
