Yerevan, 25.September.2026,
00
:
00
BREAKING


Ռուսաստանը մտադիր չէ հեռանալ Հայաստանից ու Հարավային Կովկասից․ «Փաստ»

POLITICS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Խորհրդային Միության փլուզումից հետո Հարավային Կովկասը շարունակում է մնալ ռուսական կենսական շահերի գոտի։ Բայց ժամանակի ընթացքում Հարավային Կովկասում նոր խաղացողներ են ի հայտ եկել, որոնք փորձում են այս տարածաշրջանում վճռական դերակատարություն ունենալ։ Այդ խաղացողներից է Թուրքիան, որը ձգտում է Հարավային Կովկասը վերածել թուրքական ազդեցության ցատկահարթակի դեպի Միջին Ասիա ու այլ տարածաշրջաններ։ Եվ Անկարան այս հարցում էական հաջողությունների հասել է՝ մանավանդ նկատի ունենալով Արցախյան պատերազմն ու դրա արդյունքները։

Թուրքական իշխանություններն ամեն անգամ ադրբեջանական կողմին հիշեցնում են, որ իրենց աջակցության արդյունքում է, որ Ադրբեջանը կարողացել է հաղթանակ տանել, իսկ Հարավային Կովկասում ուժերի հավասարակշռությունը փոխվել է։ Ու որպես թուրքական աջակցության փոխհատուցում՝ Անկարայի ազդեցությունը խորքային ձևով ներթափանցում է դեպի Ադրբեջան։ Առանց Թուրքիայի մասնակցության Ադրբեջանում որևէ խոշոր նախաձեռնություն տեղի չի ունենում։ Պատահական չէ, որ երբ Ադրբեջանն Արցախից օկուպացված տարածքներում օդանավակայաններ է կառուցում, ապա դրանց բացումն անպայմանորեն Էրդողանն է կատարում։ Թուրքական ազդեցությունը տարածաշրջանում այն աստիճանի է հասել, որ նույնիսկ Մոսկվան է ստիպված հաշվի նստել Անկարայի հետ և պայմանավորվածություններ ձեռք բերել։

Այդ է պատճառը, որ թուրքական և ռուսական բարձրաստիճան պաշտոնյաների հանդիպումներում քննարկվող ամենակարևոր թեմաներից մեկը վերաբերում է Հարավային Կովկասին և Հայաստանի ու Ադրբեջանի հարաբերությունների կարգավորմանը։ Միաժամանակ, հարկավոր է նկատի ունենալ, որ Հարավային Կովկասի վերաբերյալ Թուրքիայի ու Ռուսաստանի տեսլականները շատ տարբեր են։ Նույնիսկ ՌԴ նախագահ Պուտինն է հայտարարել, որ Հարավային Կովկասում տիրող իրավիճակի հարցում ՌԴ-ի և Թուրքիայի դիրքորոշումները չեն համընկնում։ Մյուս կողմից էլ՝ Հարավային Կովկասում ակտիվորեն աշխատում է Արևմուտքը, որի գլխավոր խնդիրն այս տարածաշրջանը Ռուսաստանից կտրելն է։

Հավաքական Արևմուտքը ներկայացնող երկրները մի կողմից փորձում են նոր թեժ օջախներ ստեղծել տարածաշրջանում կամ Ռուսաստանի դեմ երկրորդ ճակատ բացել, իսկ մյուս կողմից տարածաշրջանային գործընթացները վերցնել իրենց վերահսկողության տակ՝ դրանցից դուրս թողնելով ռուսական կողմին։ Հենց այսպիսի նպատակի է ծառայում Հայաստանի ու Ադրբեջանի հարաբերությունների կարգավորման արևմտյան տարբերակների առաջ քաշումը, որոնցում, ի տարբերություն ռուսական առաջարկների, Արցախի կարգավիճակի մասին խոսք չկա, ինչը հետագայում հնարավորություն է տալու Արցախից ռուսական խաղաղապահներին դուրս բերելու հիմքեր ստեղծել։ Եթե այս իրողությունների շրջանակում հաշվի ենք առնում, որ Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի առանցքային դաշնակիցը Հայաստանն է, ապա Երևանի դիրքերի թուլացումը ենթադրելու է իր հերթին նաև Մոսկվայի թուլացում։

Եվ քանի որ Հայաստանն ու Արցախն Ադրբեջանի կողմից ագրեսիայի են ենթարկվում, ապա Մոսկվայի կողմից համապատասխան արձագանքի բացակայության արդյունքում ակտիվացել են տարածաշրջանից Ռուսաստանի հեռանալու մասին խոսակցությունները և քննարկումները։ Բայց, չնայած ուկրաինական ճակատի ուղղության վրա կենտրոնանալուն, ռուսական կողմը ակնհայտ ցույց է տալիս, որ ոչ մի կերպ մտադիր չէ հեռանալ Հարավային Կովկասից, ինչպես շատերը հակված են մտածելու։ Պատահական չէ, որ ՀՀ-ում ՌԴ դեսպան Կոպիրկինը դիվանագիտորեն հատուկ ընդգծում է, որ Հայաստանից և Հարավային Կովկասից հեռանալը ՌԴ ծրագրերի մեջ չի մտնում։ Ռուսական պաշտոնական և ոչ պաշտոնական այլ շրջանակներ ևս այդ մասին են խոսում։ Ընդ որում, պարբերաբար:

Ավելին՝ Ռուսաստանը վերջին շրջանում սկսել է ցույց տալ, որ անգամ մտադիր է ավելի ամրապնդել իր դիրքերը։ Սակայն դրա համար ռուսական կողմը նախ պետք է ուժեղացնի տարածաշրջանում Հայաստանի դիրքերն ու աշխատանքներ տանի Հայաստանում օրեցօր աճող հակառուսական տրամադրությունների վերելքը զսպելու ուղղությամբ։ Այլապես ներկա տեմպով շարունակելու դեպքում իրավիճակը կարող է կտրուկ փոխվել։ Նույնիսկ Ռուսաստանում տարբեր վերլուծաբաններ մեղադրում են ՌԴ ղեկավարությանը Հայաստանին աջակցելու ուղղությամբ բավարար ջանքեր չգործադրելու մեջ։ Մյուս կողմից՝ պարբերական է դարձել, որ ադրբեջանական կողմի սադրանքներից հետո Փաշինյանը զանգահարում է Պուտինին ու քննարկում նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարության դրույթների պահպանման ու Արցախում ստեղծված հումանիտար ճգնաժամի հաղթահարման հետ կապված հարցերը։

Ու պատահական չէ, որ այս իրադարձությունների ֆոնին կրկին օրակարգ է բերվել ՀԱՊԿ-ի կողմից Հայաստանին տրամադրվելիք ռազմատեխնիկական օգնության փաթեթի ու Հայաստանի սահմաններին ՀԱՊԿ դիտորդներ տեղակայելու թեման։ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան հայտարարում է, թե Հայաստանում ՀԱՊԿ խաղաղապահների հնարավոր տեղակայման ժամկետները կախված են հայկական կողմից։ Իսկ պաշտոնական Երևանն արձագանքում է, որ չի հրաժարվել ՀԱՊԿ առաքելությունից, և այդ ուղղությամբ աշխատանքները շարունակվում են։

Այս ամենը նշանակում է, որ հայկական կողմը համաձայնել է ՀԱՊԿ առաքելության տեղակայմանը, բայց աշխատանքները ընթանում են ժամկետների ու որոշ դետալների շուրջ։ Բացառված չէ նաև, որ առաջիկայում Մոսկվան հայկական կողմի հետ համագործակցությունը խորացնելու այլ նախաձեռնություններով ևս հանդես գա, որը կարող է ներառել երկկողմ փոխգործակցության լայն շրջանակ, ինչը բխում է և՛ Ռուսաստանի, և՛ Հայաստանի շահերից։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game