«Առանց Սերգեյի տունը դատարկ է, միայն իր անկյունն է հույս տալիս, որ նա տանն է». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

«Սերգեյն էությամբ կենսուրախ էր, աշխույժ: Անսահման շատ էր սիրում սպորտը: Հաճախել է լողի, կարատեի, ըմբշամարտի: Բազմաթիվ մրցումների է մասնակցել, մեր տանն իր անկյունը կա, որտեղ նաև Սերգեյիս մեդալներն ու գավաթներ են»,-ասում է տիկին Հերմինեն՝ Սերգեյի մայրիկը: 5000, գուցե և ավելի տղաների տներում այսօր նման անկյուններ կան, որտեղ մեկտեղվում են նրանցից մնացած շոշափելի հուշերը: Սերգեյը նաև Հայաստանն է ներկայացրել տարբեր մրցումներում, այդ պատճառով բանակ է զորակոչվել 22 տարեկանում: «Ոտքի վնասվածք ուներ, բայց ո՛չ ինքը, ո՛չ մենք դա հաշվի չառանք, թող գնա ու ծառայի մեր հայրենիքի համար՝ մտածեցինք բոլորս»,- հավելում է զրուցակիցս:

Դպրոցում սովորելու տարիներին Սերգեյի մասին մշտապես գովասանքի խոսքեր են հնչել: «Լավ է սովորել, սիրում էր «Պատմությունը», «Գրականությունը»: Հայոց պատմությունը նրան շատ էր հետաքրքրում, մշտապես կարդում էր, ուսումնասիրում: Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել էր Օլիմպիական հերթափոխի մարզադպրոց, ավարտել որպես մանկավարժ-մարզիչ, դիպլոմը ստացել էր, կարող էր աշխատել որպես ֆիզկուլտուրայի մարզիչ: Սերգեյի բոլոր երազանքները սպորտի շուրջ էին պտտվում»,-«Փաստի» հետ զրույցում նշում է տիկին Հերմինեն, հետո հավելում՝ «մեր բոլոր տղաներն էին լավը, կարծես ընտրված լինեին»:

Սերգեյը բանակ է զորակոչվել իր ծննդյան օրը՝ 2020 թ. հունվարի 18-ին: «Ներկա էինք վիճակահանությանը, որպես ծառայության վայր «ընտրեց» Արցախը: Ասաց՝ մամա ջա՛ն, կգնամ, երկու տարի կծառայեմ, ծննդյանս օրն էլ հետ կգամ, կհավաքվենք բոլորով, մի լավ կնշենք: Բայց նպատակները չիրականացան»: Ծառայությունից Սերգեյը շատ գոհ է եղել: «Փետրվարին գնացինք իր մոտ, երդմնակալության արարողությանը ներկա եղանք: Իմ աչքով ամեն ինչ տեսա: Ինքը շնորհքով էր, խելացի, կոփված սպորտսմեն էր: Իմ միակ մտածմունքը, որպես մայր, իր ծառայության պայմաններն էին: Ինքն ամեն ինչից գոհ էր»: Սերգեյը 42 օր պատերազմել է թշնամու դեմ: «Ոչ մի օր որևէ բան պատերազմից չէր պատմում: Ինքը սերժանտ էր, ասում էր՝ մա՛մ, ապահով տեղում ենք, տղաներին մի տեղից մյուսն ենք տեղափոխում: Իսկ ես հավատում էի իր ասածին: Հեռուստացույցով տեսնում էի լուրերը, պատմում էին, թե ինչ է կատարվում, զոհված տղաների անուններն էին հրապարակում, լալիս էի, բայց հավատում էի, որ ինքն ապահով տեղում է, զինվորների կողքին է, սերժանտ է: Անընդհատ հարցնում էր՝ մա՛մ, հրադադարից ի՞նչ կա, այդ հարցն էր շատ տալիս: Իր հետ նոյեմբերի 4-ին եմ վերջին անգամ խոսել, նույն հարցը տվեց՝ հրադադարից ի՞նչ նորություն կա, հետո արդեն՝ ո՞նց եք, ի՞նչ կա չկա, տան անդամներից, ընկերներից հարցրեց, ասաց՝ լավ եղեք: Նոյեմբերի 6-ին զանգահարել էր, տանը չէի եղել, ամուսնուս հետ էր խոսել»,-պատերազմական օրերն է վերհիշում տիկին Հերմինեն:

Մայրիկն ասում է՝ նոյեմբերի 4-ին իրենց Շուշի են տարել: Մինչ այդ տարբեր տեղերում է եղել Սերգեյը՝ Մարտունի, Կուբաթլու և այլուր, վերջում, մայրիկի խոսքերով, «արդեն դավաճանված ու հանձնված Շուշիի հողում, որտեղ երեխաները չգիտես, թե ինչի մեջ հայտնվեցին: Ամեն հնարավորն ու անհնարն արել են, որ մեր հայրենիքը պաշտպանեն, բայց ապարդյուն: Ափսոս մեր երեխաների ջանքն ու նվիրվածությունը, որ վերջը սա պիտի լիներ»: Սերգեյը զոհվել է նոյեմբերի 7-ին՝ ԱԹՍ-ի հարվածից: «Բեկորը դիպել է վզի մոտ առկա անոթին, մահը միանգամից է վրա հասել»,- որդու մահվան մանրամասներն է ասում մայրիկը, իսկ հետո հավելում.

«Աստծուն փառք եմ տալիս, որ միանգամից է եղել, հավատացեք, դա էլ եմ փառք տալիս, որ գոնե երեխաս չի տանջվել: Որպես մայր, փառք եմ տալիս, որ գոնե երեխաս բան չի զգացել»: Ու այս խոսքերից հետո դադարում ես հավատալ այն իրականությանը, որում ապրում ես: Մայրը փառք է տալիս, որ որդու մահը վայրկենական է եղել ու չի տանջվել, մենք գոնե գիտակցո՞ւմ ենք, թե սա ինչ է նշանակում: Սերգեյը երկար «ճանապարհ է անցել» մինչև տուն՝ Գյումրի հասնելը, որտեղ էլ պապենական գերեզմանատանը հանգչում է հավերժ 22-ամյա տղայի մարմինը: Մայրիկն ամեն օր, երկու օրը մեկ գնում է տղայի մոտ, Եռաբլուրը հեռու էր, ցանկացավ, որ իրեն մոտ լինի որդին:

«Իսկ գիտե՞ք, թե ինչ դժվարությամբ «գտանք» տղայիս: Նոյեմբերի 10-ին ամուսինս մեր բարեկամների հետ գնաց Ղարաբաղ: Մենք չգիտեինք, որ Սերգեյը զոհվել է, մեզ ասացին, որ վիրավոր է, բեկորը կպել է ուսին: Մինչև նոյեմբերի 19-ն ամուսինս Ղարաբաղում էր: Արդեն հանձնված Շուշիի մոտակայքում է եղել, որտեղից դուրս են բերել զոհվածներին, վիրավորներին: Զոհվածների մեջ հայրիկը Սերգեյին չի գտնում: Մտածում էինք՝ վիրավոր է, գուցե՝ գերի, գուցե անտառում է պատսպարվել: Ամուսինս նոյեմբերի 19-ին եկավ տուն: Մինչև ապրիլի 21-ը սպասել ենք, տղայիցս՝ ոչ մի լուր: Հետո ենք արդեն իմանում, որ նրան ուրիշ ճանապարհով տեղափոխել են Վանաձոր, լեզուս էլ չի պտտվում ասել, թե ուր: Տեղ չի եղել, որ Սերգեյին չփնտրենք: Այդ օրերին բոլոր անհետ կորածների ծնողները կապի մեջ էին: Ամուսնուս մոտ Սերգեյիս նկարն էր, ծնողներից մեկը տեսել էր, տպավորվել էր: Նա էր ամուսնուս ասել՝ գնա Երևան, ոնց որ թե քո տղայի նկարն այնտեղ տեսել եմ: Ամուսինս, ինձանից գաղտնի, գնացել էր Երևան, ճանաչել տղայիս, Վանաձորից տեղափոխել էին Երևան: Ես այդ հինգ ամսվա ընթացքում խելագարվում էի, բնական է, չէ՞, հինգ ամիս նստես, երեխայիդ սպասես ու լուր չունենաս: Հինգ ամիս պահել էին սառնարանի մեջ: Ապրիլի 21-ին Սերգեյս մեզ հասավ, բայց ես իրեն այդպես էլ չտեսա»:

1998 թ.-ի հունվարի 18-ին ծնված Սերգեյը տան ավագն է, ուղիղ մեկ տարի անց նույն օրը ծնվել է Սերգեյի քույրիկը: «Աղջիկս երկու երեխա ունի, երկու տղա թոռնիկ ունեմ: Օրերս է երկրորդ թոռնիկս ծնվել: Իրենցով եմ ապրում: Մեծ թոռնիկիս տղայիս եմ նմանեցնում: Մեր կյանքի իմաստն են: Առանց Սերգեյի անտանելի բարդ է, տունը՝ դատարկ: Միայն իր անկյունն է ինձ հույս տալիս, որ նա տանն է»: Սրտի ամենահեռու անկյունում տիկին Հերմինեն մի ցավ էլ ունի: Իր խոսքով, այդ օրերին Սերգեյը Շուշիում ընկերներից մեկին է հանդիպել, նաև նրա համար մնացել այնտեղ: «Երեք ընկերով շատ մտերիմ են եղել, նրանցից երկուսը փրկվել են: Տղաներից մեկը եկավ մեր տուն, հարցեր էի տալիս, թե ոնց եղավ, ինչ ես տեսել, շատ բան չասաց՝ քարե կարկուտ էր թափվում երկնքից, տիկի՛ն Հերմինե, էլ ոչինչ չեմ հիշում: Մյուս ընկերը, նաև որի համար Շուշիից չի հեռացել, կյանքն է փրկել, այդպես էլ մեր տուն չի եկել: Գուցե չի կարողանում, գուցե բարդ է իր համար, բայց ես սպասում էի իր այցին: Եթե բոլորս միայն մեր ցավի մասին մտածեինք, եթե չխոսեինք, չպատմեինք, չենք կարողանա ոտքի կանգնել»:

Հ. Գ. Սերգեյ Զաքյանը հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» և «Գարեգին Նժդեհ» մեդալներով

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում