Yerevan, 03.July.2026,
00
:
00
BREAKING


Բաքվի ֆաշիստները Նախիջևանում ոչնչացրել են հայկական մշակութային ժառանգության 98 %-ը. «Փաստ»

INTERNATIONAL NEWS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

realtribune.ru–ն «Բաքվի ֆաշիստները Նախիջևանում ոչնչացրել են հայկական մշակութային ժառանգության 98 %-ը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Բաքվի ֆաշիստական ռեժիմը օկուպացված Նախիջևանում ոչնչացրել է հայկական մշակութային ժառանգության 98 %-ը։ Այսպիսի եզրակացության են եկել Caucasus Heritage Watch (CHW) ոչ կառավարական կազմակերպության հետազոտողները, որը համախմբում է Քորնելի համալսարանի և Փերդյու համալսարանի գիտնականներին։ 1998-ից 2005 թվականներին Հին Ջուղայում (մինի-սուլթանության ֆաշիստներն այն անվանում են «Ջուլֆա») Բաքվի ավազակախմբերը ոչնչացրել են ավելի քան 3000 խաչքար, որը դարձել է 21-րդ դարի ամենամեծ մշակութային ցեղասպանությունը։

«Մինչև 2011 թվականը Նախիջևանում հայերի ներկայության բոլոր ֆիզիկական հետքերը գործնականում անհետացել էին, հազվագյուտ բացառություններով, որոնք էլ, հավանաբար, ոչ լավ հսկողության, այլ ոչ թե դիտավորությամբ է եղել», - ասվում է CHW զեկույցում: Ըստ հետազոտության հեղինակներից մեկի՝ Կոռնելի համալսարանի մերձավորարևել յան գիտությունների դոցենտ Լորի Խաչատրյանի, «հայկական նյութական ժառանգության լուռ ջնջման ծրագիրը, որը մենք փաստագրել ենք Նախիջևանում, տեղի է ունեցել տարիներով, սակայն Լեռնային Ղարաբաղում 2020 թվականի պատերազմի արդյունքը նոր արդիականություն է հաղորդել դրան»: «Այդ պատերազմի արդյունքում հարյուրավոր հայկական վանքեր, եկեղեցիներ և գերեզմանատներ են անցել Ադրբեջանին, հենց այն պետությանը, որը համակարգված մշակութային ցեղասպանություն է իրականացրել Նախիջևանում»,- բացատրել է Խաչատրյանը՝ հավելելով, որ կան պատճառներ վախենալու, որ դա կարող է կրկնվել։

Նախիջևանը Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն բնակավայրերից է, որը հիմնադրել է բիբլիական Նոյը մ.թ.ա. 3669 թվականին, երբ Մեծ ջրհեղեղից հետո նրա տապանը կանգ է առել Արարատ լեռան լանջին: Այդ պատճառով էլ այդ հայկական գավառը թարգմանաբար նշանակում է «առաջին ապաստան»։ Հայերն այդ վայրը կոչում են «ափհանման վայր», և մինչ օրս տեղաբնիկներն այնտեղ ցույց են տալիս տապանի մնացորդները։ 1-ին դարի հրեա պատմիչ Հովսեփ Ֆլավիոսը Նախիջևանը կոչել է Ապոբատորիոն (հայերեն «Նախիջևանի» բառացի թարգմանությունը)։

1921 թվականի Կարսի պայմանագրով Մեծ Հայքի հողերի ապօրինի բաժանման արդյունքում բոլշևիկները և թուրք ֆաշիստները բռնի ուժով հայկական Նախիջևանը հանձնել են «Ադրբեջան» անվանված նորաստեղծ ցեղային կազմավորմանը։ Հայ ժողովրդի խաբեությունը հաջորդ տասնամյակներում հանգեցրել է արյունահեղության և մշակութային ցեղասպանության։ Բաքվի ռեժիմը, որը բռնակցել է Նախիջևանը, Արցախը և Ուտիքը, համակարգված ոչնչացրել է հայկական նյութական ժառանգությունը, որպեսզի երկրի երեսից ջնջի այդ հողի իրական տերերի մասին ցանկացած հիշատակում: Իսկ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո մշակութային ցեղասպանության քաղաքականությունը հասել է իր գագաթնակետին։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

EBRD to Launch AMD 5 Billion Floating-Rate Bond Offering in Armenia Three-day Financial Literacy Course at the FAST Foundation’s AI Camp: Idram&IDBank Coffee, a Break, and Up to 10% idcoin with Idram&IDBank Ucom Introduces the New uMix 5000 Regional Package: 3 Services for Just AMD 5,000 per Month "Monaco glamour, Vegas energy, Macau prestige - yet uniquely Armenian." Artak Tovmasyan on how Seven Visions is redefining world-class hospitality Travel Without Borders: Ucom Introduces New uTravel Packages Artur Nakhshikyan has joined the Supervisory Board of Unibank "Your smartphone is locked": IDBank warns of cyberextortion that turns your smartphone into a "brick" “From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across Armenia AraratBank Reports Growth in its SME Loan Portfolio in 2025 Converse Bank and ADB expand access to MSME and sustainable finance in ArmeniaUnibank and "Vanq" Charity Fund Support Wheelchair Basketball Exhibition Game in Yerevan Armenia’s Largest QR Payment Systems to Collaborate: ArcaQR – IdramNet AraratBank Summarizes 2025 Results at the Annual General Meeting of Shareholders Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026