Yerevan, 15.May.2026,
00
:
00
BREAKING


«Աղքատության մակարդակը բարձրացել է, գնաճը խեղդում է, փողը թանկ է. ծավալով ավելի մեծ բյուջեն լուծում չէ». «Փաստ»

INTERVIEW

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ազգային ժողովում քննարկվում է 2023 թվականի բյուջեի նախագիծը: Կանխատեսվում է, որ 2023 թվականի պետական բյուջեն ունենալու է 2 տրլն 301,3 մլրդ դրամի եկամուտ։ Պետական բյուջեի ծախսերում ամենախոշոր ուղղությունը շարունակում է մնալ սոցիալական ոլորտը։ Սպասվում է, որ 2023 թվականին բյուջեով սոցիալական պաշտպանության ոլորտում 648,5 մլրդ դրամ կծախսվի ։ Տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը վերապահումներով է մոտենում նաև 2023-ի բյուջեին:

«Ոչ միայն 2023 թվականի, այլև նախորդ տարիների ընթացքում ՀՀ բոլոր բյուջեները եղել են մուտքերի ու եկամուտների բյուջեներ, որոնցով փորձել են պարզապես բավարարվել՝ սոցիալական, տնտեսական կամ այլ հարցերի առումով: 2023-ի բյուջեն, որպես այդպիսին, նախորդ տարիների բյուջեներից տարբերվում է միայն նրանով, որ եկամուտները շատացել են: Երբ եկամուտները շատանում են, բնական է, որ ծախսերն էլ են շատանում, բայց հարցն այն է, որ այս հանգամանքը երբևիցե թույլ չի տալիս, որ մեզ մոտ ծառացած կնճռոտ, հատկապես սոցիալական բնույթի խնդիրները լուծվեն: Որպես ասվածի ապացույց՝ ցայտուն մի քանի օրինակ բերեմ: Երբ աղքատության մակարդակը բարձրացել է, գնաճը խեղդում է, իսկ փողը թանկ է, արդեն թույլ է տալիս հստակ ասել, որ ծավալով ավելի մեծ բյուջեն երբևիցե չի կարող երկրի առջև ծառացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրների ճոխ լուծումներ ենթադրել: Մենք մեր երկրի քաղաքացիներին վերաբերող հատկապես սոցիալական խնդիրների մասով որևէ հաջողություն չունենք: Չի հաջողվել նրանց բարեկեցությունն անգամ փոքր-ինչ լավացնել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ընդգծեց տնտեսագետը:

Նա շեշտեց, որ գործ ունենք թվացյալ դրական իրողությունների հետ. «Օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ պատճառներով Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական, դրամական միջոցներ են հայտնվել, ինչով պայմանավորված՝ բյուջեն թվացյալ շատացել է: Այդուհանդերձ՝ սա դեռ գոյություն ունեցող հրատապ, առաջնահերթ ու առարկայական խնդիրների լուծում չի ենթադրում»:

Տնտեսագետը խնդիր է համարում ընթացիկ տարվա բյուջեի թերակատարումը ու չի կարծում, թե կառավարման նման պայմաններում այդ առումով այլ իրավիճակ կունենանք: «Առհասարակ, ցանկացած երկրի բյուջետային համակարգում ծախսերի թերակատարումը շատ արտառոց երևույթ է: Ինչ-ինչ, գոնե ծախսերի կտրվածքով գրեթե հնարավոր չէ բացասական արդյունք ունենալ: Եթե մեզ մոտ տեղի է ունեցել թերակատարում, նշանակում է, որ մենք պետական կառավարման ողորմելի համակարգ ունենք: Առավել ևս, երբ նման պայմաններում ու նման արդյունքների դեպքում առաջնահերթ բնույթի խնդիրներն ընդհանրապես լուծում չեն ստանում, և այդ ուղղությամբ անգամ քայլեր չեն ձեռնարկվում: Հասարակության համար շարունակում են տեսանելի մնալ միայն պաշտոնատար անձանց աշխատավարձերի բարձրացումները, բարձր պարգևավճարները: Մյուս ընդգծված ծախսերից են իրավապահ համակարգին ուղղված ծախսերը, մեկ շնչին ընկնող ոստիկանի թվով աշխարհում, երևի, առաջին տեղն ենք գրավում: Մեծ հաշվով, այնպիսի ուղղություններում են ծախսեր իրականացվում ու այնպիսի խնդիրների համար, որ աղքատության մակարդակը ոչ թե կրճատվում, այլ բարձրանում է: Նման կառավարման հետևանքով հրատապ ու կարևոր խնդիրները չլուծված են մնում»,-շեշտեց Վարդան Բոստանջյանը:

Տնտեսագետը նաև բյուջեով նախատեսված սոցիալական մի շարք վճարների բարձրացումները շատ սիմվոլիկ է համարում: «Բոլոր դեպքերում գոյություն ունեցող գնաճն այնպիսի ծանր խնդիրներ է առաջացրել, որ 2000-2500 դրամները որևէ ձևով չեն կարող կոմպենսացնել: Արդյունքում հասարակ քաղաքացին պարզապես ավելի ծանր վիճակում է հայտնվում, որովհետև այդ գումարներն ի սկզբանե կարելի էր ավելի կարևոր ուղղությունների վրա ծախսել: Խնդիրը չպետք է զուտ այդ վճարներն ավելացնելը լինի: Միգուցե անհրաժեշտ լինի գոտիներն ավելի ձգել, բայց պետք է կարողանանք միջոցները արտադրության, ամենատարբեր հավել յալ արժեքներ ստեղծելու վրա ծախսել: Բայց, ցավոք, նման քաղաքականություն չկա: Այս ամենը պայմանավորված է պետական կառավարման համակարգի անարդյունավետությամբ»,-ասաց տնտեսագետը:

Վարդան Բոստանջյանի համար կասկածելի են այն բոլոր ցուցանիշները, որոնք վերաբերում են նաև ներդրումների զգալի աճին, որոնց մասին հայտարարվեց նույն բյուջեի քննարկումների ժամանակ: «Ուզում եմ բոլորով տեսնենք, թե որտե՞ղ են այդ աճերը, ո՞ր ծրագրի վրա են իրականացվել: Այսօրվա իշխանությունները, իհարկե, չեն կարող ասել, որ վատ են աշխատում: Իրենք պետք է ամեն ինչ վառ գույներով նկարագրեն, ինչը իրականությանը, մեղմ ասած, չի համապատասխանում: Իրականում վերջին 4 տարվա սուտ խոսելու գործընթացն է շարունակվում: Ամենակարևոր գերատեսչություններից մեկի նախարարն ասում է՝ «կրակոցները նորմալ բան են դարձել»: Միայն սա բավարար է հասկանալու, թե ում հետ գործ ունենք»,-եզրափակեց տնտեսագետը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer