Yerevan, 14.October.2026,
00
:
00
BREAKING


«Աղքատության մակարդակը բարձրացել է, գնաճը խեղդում է, փողը թանկ է. ծավալով ավելի մեծ բյուջեն լուծում չէ». «Փաստ»

INTERVIEW

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ազգային ժողովում քննարկվում է 2023 թվականի բյուջեի նախագիծը: Կանխատեսվում է, որ 2023 թվականի պետական բյուջեն ունենալու է 2 տրլն 301,3 մլրդ դրամի եկամուտ։ Պետական բյուջեի ծախսերում ամենախոշոր ուղղությունը շարունակում է մնալ սոցիալական ոլորտը։ Սպասվում է, որ 2023 թվականին բյուջեով սոցիալական պաշտպանության ոլորտում 648,5 մլրդ դրամ կծախսվի ։ Տնտեսագետ Վարդան Բոստանջյանը վերապահումներով է մոտենում նաև 2023-ի բյուջեին:

«Ոչ միայն 2023 թվականի, այլև նախորդ տարիների ընթացքում ՀՀ բոլոր բյուջեները եղել են մուտքերի ու եկամուտների բյուջեներ, որոնցով փորձել են պարզապես բավարարվել՝ սոցիալական, տնտեսական կամ այլ հարցերի առումով: 2023-ի բյուջեն, որպես այդպիսին, նախորդ տարիների բյուջեներից տարբերվում է միայն նրանով, որ եկամուտները շատացել են: Երբ եկամուտները շատանում են, բնական է, որ ծախսերն էլ են շատանում, բայց հարցն այն է, որ այս հանգամանքը երբևիցե թույլ չի տալիս, որ մեզ մոտ ծառացած կնճռոտ, հատկապես սոցիալական բնույթի խնդիրները լուծվեն: Որպես ասվածի ապացույց՝ ցայտուն մի քանի օրինակ բերեմ: Երբ աղքատության մակարդակը բարձրացել է, գնաճը խեղդում է, իսկ փողը թանկ է, արդեն թույլ է տալիս հստակ ասել, որ ծավալով ավելի մեծ բյուջեն երբևիցե չի կարող երկրի առջև ծառացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրների ճոխ լուծումներ ենթադրել: Մենք մեր երկրի քաղաքացիներին վերաբերող հատկապես սոցիալական խնդիրների մասով որևէ հաջողություն չունենք: Չի հաջողվել նրանց բարեկեցությունն անգամ փոքր-ինչ լավացնել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ընդգծեց տնտեսագետը:

Նա շեշտեց, որ գործ ունենք թվացյալ դրական իրողությունների հետ. «Օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ պատճառներով Հայաստանի Հանրապետությունում ֆինանսական, դրամական միջոցներ են հայտնվել, ինչով պայմանավորված՝ բյուջեն թվացյալ շատացել է: Այդուհանդերձ՝ սա դեռ գոյություն ունեցող հրատապ, առաջնահերթ ու առարկայական խնդիրների լուծում չի ենթադրում»:

Տնտեսագետը խնդիր է համարում ընթացիկ տարվա բյուջեի թերակատարումը ու չի կարծում, թե կառավարման նման պայմաններում այդ առումով այլ իրավիճակ կունենանք: «Առհասարակ, ցանկացած երկրի բյուջետային համակարգում ծախսերի թերակատարումը շատ արտառոց երևույթ է: Ինչ-ինչ, գոնե ծախսերի կտրվածքով գրեթե հնարավոր չէ բացասական արդյունք ունենալ: Եթե մեզ մոտ տեղի է ունեցել թերակատարում, նշանակում է, որ մենք պետական կառավարման ողորմելի համակարգ ունենք: Առավել ևս, երբ նման պայմաններում ու նման արդյունքների դեպքում առաջնահերթ բնույթի խնդիրներն ընդհանրապես լուծում չեն ստանում, և այդ ուղղությամբ անգամ քայլեր չեն ձեռնարկվում: Հասարակության համար շարունակում են տեսանելի մնալ միայն պաշտոնատար անձանց աշխատավարձերի բարձրացումները, բարձր պարգևավճարները: Մյուս ընդգծված ծախսերից են իրավապահ համակարգին ուղղված ծախսերը, մեկ շնչին ընկնող ոստիկանի թվով աշխարհում, երևի, առաջին տեղն ենք գրավում: Մեծ հաշվով, այնպիսի ուղղություններում են ծախսեր իրականացվում ու այնպիսի խնդիրների համար, որ աղքատության մակարդակը ոչ թե կրճատվում, այլ բարձրանում է: Նման կառավարման հետևանքով հրատապ ու կարևոր խնդիրները չլուծված են մնում»,-շեշտեց Վարդան Բոստանջյանը:

Տնտեսագետը նաև բյուջեով նախատեսված սոցիալական մի շարք վճարների բարձրացումները շատ սիմվոլիկ է համարում: «Բոլոր դեպքերում գոյություն ունեցող գնաճն այնպիսի ծանր խնդիրներ է առաջացրել, որ 2000-2500 դրամները որևէ ձևով չեն կարող կոմպենսացնել: Արդյունքում հասարակ քաղաքացին պարզապես ավելի ծանր վիճակում է հայտնվում, որովհետև այդ գումարներն ի սկզբանե կարելի էր ավելի կարևոր ուղղությունների վրա ծախսել: Խնդիրը չպետք է զուտ այդ վճարներն ավելացնելը լինի: Միգուցե անհրաժեշտ լինի գոտիներն ավելի ձգել, բայց պետք է կարողանանք միջոցները արտադրության, ամենատարբեր հավել յալ արժեքներ ստեղծելու վրա ծախսել: Բայց, ցավոք, նման քաղաքականություն չկա: Այս ամենը պայմանավորված է պետական կառավարման համակարգի անարդյունավետությամբ»,-ասաց տնտեսագետը:

Վարդան Բոստանջյանի համար կասկածելի են այն բոլոր ցուցանիշները, որոնք վերաբերում են նաև ներդրումների զգալի աճին, որոնց մասին հայտարարվեց նույն բյուջեի քննարկումների ժամանակ: «Ուզում եմ բոլորով տեսնենք, թե որտե՞ղ են այդ աճերը, ո՞ր ծրագրի վրա են իրականացվել: Այսօրվա իշխանությունները, իհարկե, չեն կարող ասել, որ վատ են աշխատում: Իրենք պետք է ամեն ինչ վառ գույներով նկարագրեն, ինչը իրականությանը, մեղմ ասած, չի համապատասխանում: Իրականում վերջին 4 տարվա սուտ խոսելու գործընթացն է շարունակվում: Ամենակարևոր գերատեսչություններից մեկի նախարարն ասում է՝ «կրակոցները նորմալ բան են դարձել»: Միայն սա բավարար է հասկանալու, թե ում հետ գործ ունենք»,-եզրափակեց տնտեսագետը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

 
“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” Program