Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Իրավիճակը փակուղային է, բայց կա ելք՝ միակ ելք. «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արցախյան հիմնահարցի շուրջ գործընթացները թևակոխել են մի այնպիսի փուլ, որի գոնե երևացող հատվածում շարունակությունը հայկական կողմի համար որևէ դրական ելք չի խոստանում։ Ըստ էության, եթե 2020 թվականի պատերազմից առաջ Ադրբեջանը հրաժարվում էր ընդունել Արցախի՝ որպես անկախ պետության գոյությունը, ապա հիմա հայտարարում է, թե ընդհանրապես «Լեռնային Ղարաբաղ» հասկացություն գոյություն չունի։ Զուգահեռաբար ՀՀ իշխանություններն էլ անընդհատ զիջումների ճանապարհով են շարժվում։

Եթե 2021 թվականի հունիսի խորհրդարանական ընտրությունների նախընտրական շրջանում Փաշինյանը խոսում էր Արցախի անկախության և «անջատում հանուն փրկության» սկզբունքի իրականացման անհրաժեշտության մասին, հիմա արդեն այս սկզբունքին փոխարինելու եկավ Արցախի կարգավիճակի նշաձողի իջեցման կոնցեպցիան։ Իսկ սա փաստացի նշանակում է, որ ՀՀ իշխանությունները հրաժարվում են Արցախի ինքնորոշման գաղափարից և այդ ամենը քողարկում են այն մոտեցման շրջանակներում, թե Արցախի հարցը տարածքային հարց չէ, այլ իրավունքի։

Սակայն բոլորի համար է պարզ, որ Արցախի հարցը ամենից առաջ տարածքային հարց է, քանի որ այնտեղ ապրող հայության կենսագործունեության համար անհրաժեշտ անվտանգության գոտի է պետք, մյուս կողմից՝ Արցախը պատմականորեն միշտ եղել է հայկական, ինչն անվիճելի է։ Սակայն նոյեմբերի 9-ի հայտարարությամբ Փաշինյանը Ադրբեջանին հանձնեց ոչ միայն անվտանգության գոտի համարվող շրջանները, այլև Շուշին ու Հադրութը։

Այսինքն, Ադրբեջանի ագրեսիայի արդյունքում Արցախն այսօր զրկված է կենսական տարածքներից և չի հայաթափվում միայն ռուս խաղաղապահների առկայության շնորհիվ, իսկ Հայաստանի հետ կապն ապահովվում է ընդամենը Լաչինի միջանցքով։ Հիմա էլ Հայաստանի իշխանությունների հայտարարությունները, ըստ էության, ենթադրում են, որ կարող են ճանաչել Արցախի գոյությունն Ադրբեջանի կազմում, իսկ սա նշանակում է, որ Ադրբեջանը դրանից անմիջապես հետո կարող է պահանջել, որ ռուս խաղաղապահները լքեն տարածքը։ Հայաստանի իշխանությունների զիջողականության և անկարողության մասին է վկայում նաև այն հանգամանքը, որ ադրբեջանական զինված ուժերը մեկ տարուց ավելի գտնվում են ՀՀ ինքնիշխան տարածքում, իսկ նրանց հետ շպրտելու կապակցությամբ որևէ գործողություն չի ձեռնարկվել։ Ավելին՝ Փաշինյանը խորհրդարանում խոստովանեց, թե ինքն է զորքերի հետ քաշման հրաման տվել, և առաջ քաշեց հայկական կողմի համար վտանգավոր հայելային հետքաշման գաղափարը։ Եվ այս իրողության պայմաններում Ադրբեջանը անընդհատ առաջ է քաշում հայկական կողմի համար անընդունելի պահանջներ, որոնց շարքում է, օրինակ՝ այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքի» բացման հարցը։

Բաքուն իր պահանջներն առաջ մղելու հարցում փորձում է օգտվել նաև իր համար բարենպաստ միջազգային իրադրությունից, մասնավորապես Եվրոպայում առաջացած էներգետիկ ճգնաժամից։ Եվ այս տեսանկյունից ուշագրավ է, որ ներկայումս Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև բանակցությունները տեղի են ունենում Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի միջնորդությամբ այն պարագայում, երբ որ ՌԴ-ի դեմ սահմանված պատժամիջոցների պայմաններում ԵՄ երկրները կարևորում են Ադրբեջանի նշանակությունը էներգառեսուրսների ներկրման գործում։ Այսինքն, ԵՄ-ն, շահագրգռված լինելով, որ Ադրբեջանը ավելացնի էներգակիրների մատակարարումը, կարող է ընդառաջ գնալ Բաքվի պահանջներին։ Մյուս կողմից էլ՝ Ադրբեջանին իր լիակատար աջակցությունն է ցույց տալիս Թուրքիան, որը պարբերաբար համատեղ զորավարժություններ է կազմակերպում և մարզում է ադրբեջանական զինծառայողներին։ Մեծ հաշվով, իր պահանջներն առաջ մղելու հարցում Ադրբեջանին որևէ խոչընդոտող հանգամանք չկա։

Պարզ է, որ Բաքվի պահանջների իրականացումը նշանակում է հայկական պետականության քայքայում, սակայն այլ հարց է, որ հայկական կողմն այս պահին ընդունակ չէ համապատասխան քայլեր ձեռնարկել Ադրբեջանի հավակնությունները զսպելու ուղղությամբ, իսկ Փաշինյանը հույսը դրել է միայն ժամանակի վրա։ Ուստի, բացառված չէ, որ Ադրբեջանը շուտով կարող է հրաժարվել Նիկոլ Փաշինյանի հետ որևէ օրակարգի շուրջ բանակցելուց՝ թերևս գիտակցելով, որ Փաշինյանը խաղադրույք է դրել միայն ձգձգելու վրա: Եվ այս պարագայում, եթե անգամ որևէ բանավոր պայմանավորվածություն ձեռք բերվի, ապա միևնույնն է, հանգրվանի չի հասնելու, քանի որ Փաշինյանը երկար իշխանությունը պահել չի կարողանալու։

Եվ հաշվի առնելով այս հանգամանքը՝ առավել հավանական է դառնում նոր պատերազմի վտանգը, որը էլ ավելի ծանր պայմանների առաջ կարող է դնել հայկական կողմին։ Ուստի, պատահական չէ, որ վերլուծաբաններից շատերը այս պահին իրավիճակից դուրս գալու միակ ելքը տեսնում են Փաշինյանին շուտափույթ հեռացնելու մեջ։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement