Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Ի՞նչ են գուժում 6 կետանոց «առաջարկները». «Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Անցած տարվա հունիսի 20-ի խորհրդարանական ընտրություններից ի վեր իշխանությունները հայտարարում են, թե ժողովրդից մանդատ են ստացել խաղաղության դարաշրջան բացելու և խաղաղության օրակարգ որդեգրելու համար։ Իհարկե, բոլոր քաղաքացիներն էլ վերջնական խաղաղություն են ցանկանում, ինչը կարող է ամրագրվել միայն խաղաղության մասին պայմանագրով, այստեղ երկու կարծիք չի կարող լինել:

Առնվազն հոգեպես շեղված պետք է լինես խաղաղություն չցանկանալու համար: Սակայն խնդիրն այն է, թե ինչ պայմաններ է նախատեսելու այդ «խաղաղությունը» հայության համար։ Օրինակ՝ Ադրբեջանը հստակ ցույց է տալիս, որ իր համար խաղաղությունը նշանակում է Հայաստանի կողմից աստիճանական զիջումների շարք և սուբյեկտայնության կորուստ։ Այդ տրամաբանության ներքո էլ Բաքուն հրապարակային հայտարարեց, որ խաղաղության բանակցությունների հիմքում դրվելու են իր կողմից ներկայացված 5 կետանոց առաջարկները։

Ապա ՀՀ իշխանությունների կողմից ազդակներ հղվեցին Ադրբեջանին, թե 5 կետերից բաղկացած առաջարկների մեջ անընդունելի ոչինչ չկա։ Սակայն հայ հանրության համար տևական ժամանակ անհայտ էր՝ խաղաղության համար բանակցությունների ընթացքը միայն Ադրբեջանի կողմից ներկայացված 5 կետերի շրջանակներում է լինելո՞ւ, թե՞ ի հակադրություն ադրբեջանական առաջարկների, հայկական կողմը ևս իր առաջարկներն է ներկայացնելու։

Վերջապես, այս հարցում քաղաքացիների ու քաղաքական շրջանակների մտահոգությունների խորացմանը զուգահեռ, իշխանության ներկայացուցիչները ստիպված եղան խոստովանել, որ Հայաստանն իր հերթին 6 առաջարկ է ներկայացրել Ադրբեջանին, սակայն սկզբնական շրջանում չհամարձակվեցին միանգամից բացահայտել դրա բովանդակությունը և ներկայացնել հանրության դատին։ Միայն որոշ ժամանակ անց ստիպված եղան լույս սփռել հայկական կողմի 6 կետանոց առաջարկների բովանդակության վրա, որոնց նույնիսկ ամենաթռուցիկ ուսումնասիրությունը շատերին հիմք տվեց նշելու, որ այդ «առաջարկներն» ընդամենը ձևական բնույթ ունեն և չեն բխում հայկական կողմի կենսական շահերից։ Օրինակ՝ առաջարկների 1-ին կետում նշված է՝ «մարտի 11-ին ստացել ենք Ադրբեջանի՝ պայմանագրի վերաբերյալ առաջարկը, ինչին պատասխանում ենք»։ Այս ձևակերպումն ինքնին զավեշտալի է, քանի որ զուտ արձանագրում է, և դրանում որևէ առաջարկ չկա։ Կամ՝ 6-րդ կետում նշվում է, թե համապատասխան բանակցությունների կազմակերպման համար հայկական կողմը դիմել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահներին։

Այս կետում ևս որևէ առաջարկ չկա. ուղղակի նշել, թե դիմել ենք Մինսկի խմբին, դեռևս ոչինչ չի նշանակում։ Ադրբեջանը բազմիցս հայտարարել է, որ իրենց համար միևնույնն է՝ Հայաստանը կդիմի ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության ինստիտուտին, թե ոչ. իրենք համանախագահներին «թոշակի են ուղարկելու»։ 6 կետանոց «առաջարկներում» որևէ խոսք չկա Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի կամ «անջատում հանուն փրկության» սկզբունքի մասին, որի մասին նախընտրում էր խոսել Փաշինյանն իր տարբեր հարցազրույցներում, այլ անորոշ կերպով նշվում է Արցախի վերջնական կարգավիճակի որոշման մասին։ Տպավորություն է առաջանում, թե այդպիսով ՀՀ իշխանությունները հիմքեր են ստեղծում Արցախն Ադրբեջանի կազմում թողնելու համար և միջազգային մակարդակով ցույց են տալիս, թե ընդունում են հակառակորդի պահանջները։ Այնինչ, անցյալ տարի՝ նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ, Փաշինյանը խոստանում էր իրացնել Արցախի ինքնորոշման իրավունքը։

Հայկական կողմի առաջարկներում որևէ խոսք չկա Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից ադրբեջանական զորքը դուրս բերելու և Արցախի՝ օկուպացված տարածքների, մասնավորապես Շուշիի և Հադրութի վերադարձման մասին։ Միևնույն ժամանակ, 5-րդ կետում նշված է, որ հայկական կողմը պատրաստ է սկսել բանակցություններ խաղաղության, հարաբերությունների կարգավորման պայմանագիր կնքելու համար։ Եթե տվյալ պահին հայկական կողմը պատրաստ է բանակցությունների, ապա դա նշանակում է, որ Ադրբեջանի ներկայացրած 5 կետանոց պահանջները հայկական կողմն ընդունում է և առարկություններ չունի։ Մյուս կողմից էլ՝ պարզ է դառնում, որ բանակցությունների սկսման համար Հայաստանը որևէ նախապայման չի դնում, ինչպիսին կարող էր լիներ, օրինակ՝ ռազմագերիների վերադարձը։

Կարճ ասած՝ հայկական կողմի համար այդ առաջարկներում ոչ մի կենսական հարցի բովանդակային անդրադարձ չկա, դրա համար էլ թշնամական երկրից հեգնել էին, թե, ըստ էության, դրանք առաջարկներ էլ չեն։ Շատ ցավալի է, որ այսպիսի առաջարկներով ՀՀ իշխանությունները արձանագրում են, թե հակառակորդը կարող է լինել միայն պահանջներ ներկայացնողի դերում, իսկ հայկական կողմը՝ համակերպվողի։ Եվ եթե այսպիսի մոտեցմամբ իշխանությունները գնան բանակցությունների, ապա շատ մեծ վտանգ կա, որ շատ շուտով ականատես կլինենք հաջորդ կապիտուլ յացիային՝ արդեն դիվանագիտական հարթակում։

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement