Yerevan, 21.September.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


«Կարևորելով» ինստիտուտների կայացածությունը՝ իշխանությունները գործնականում քայքայել ու շարունակում են փլուզել դրանք. «Փաստ»

ANALYSIS
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Վերջին շրջանում իշխանական քարոզչամեքենայի կողմից շատ է շրջանառվում այն թեզը, թե պետական ինստիտուտները չեն կայացել, դրա համար էլ չկարողացանք արդյունավետ կերպով դիմագրավել հակառակորդին ու պարտվեցինք։ Հատկանշական է, որ այս թեման շատ հստակ առաջ է տանում հենց Նիկոլ Փաշինյանը։ Դրա համար էլ նա ՏԻՄ ընտրությունների հաջորդ օրը կատարած ֆեյսբուքյան գրառման, ապա նաև դրան հաջորդող գրառման մեջ հատուկ ընդգծում էր պետական ինստիտուտների կայացածության կարևորությունը։

Տպավորություն է առաջանում, թե այսպիսի մոտեցման արդյունքում իշխանությունները փորձում են պարտության մեղքը բարդել առանձին պետական կառույցների վրա, բայց նախ և առաջ պետք է տեսնենք, թե ինչ ունեինք Փաշինյանի իշխանությունից առաջ և ինչ ունենք արդեն նրա պաշտոնավարման օրոք։ Այս հարցում տեղին է հիշել, որ Նիկոլ Փաշինյանը դեռևս 2019 թվականի օգոստոսին ֆեյսբուքյան ուղիղ եթերում, ներկայացնելով 2014 թ.-ին կազմված մի գաղտնի զեկույց, հավաստիացնում էր, թե վաղուց գտնվում ենք ինստիտուցիոնալ կաթվածի կամ կիսակաթվածի վիճակում։

Այդ զեկույցը ներկայացնելու ընթացքում Փաշինյանն ընդգծում էր, թե իրավիճակն այնպիսին է, որ իրենք պետք է Հայաստանում զրոյից ստեղծեն ինստիտուտներ, որոնք պետք է լուծեն այն հիմնական խնդիրները, որոնք ծառացած են մեր երկրի առաջ: Թերևս նա այսպիսի քարոզչական քայլով փորձում էր խտացնել գույները հետագայում իրեն արդարացնելու համար։ Խնդիրն այն է, որ ՀՀ-ն ունեցել է բավականին կայացած պետական ինստիտուտներ, որոնք քիչ թե շատ գործել են, կոնկրետ խնդիրներ են լուծել, սակայն Փաշինյանի իշխանության գալուց սկսվեց դրանց քայքայման գործընթացը, իսկ հատկապես պատերազմից հետո եղած համակարգն ընդհանրապես փլուզվեց։

Օրինակ՝ այնպես չէ, որ Փաշինյանի պաշտոնավարումից առաջ դատական համակարգում թերություններ ու խնդիրներ չկային, բայց քպական իշխանությունները հոնքն ուղղելու տեղն աչքն էլ հանեցին։ Ամեն ինչ արեցին դատարաններին ճնշելու ու իրենց խամաճիկը դարձնելու համար։ Դա էլ բավական չէր, կոնկրետ արշավ սկսեցին ՍԴ դատավորների դեմ ու դատական համակարգը փորձեցին վերածել ինքնուրույնությունից զուրկ ամորֆ զանգվածի։ Իշխանությունները նույնպիսի գործելակերպով առաջնորդվեցին նաև ամենաբարձր վարկանիշն ունեցող պետական ինստիտուտի՝ բանակի հետ։ Նրանք հետևողականորեն թիրախավորեցին զինվորականներին, սպաներին ու պատերազմի բովով անցած մարդկանց։

Փոխանակ աշխատանքներ տանեին զինված ուժերում առկա թերությունները շտկելու, համակարգն ավելի ամրացնելու համար, հանրության աչքում հատուկ վարկաբեկման արշավ ձեռնարկեցին բանակի դեմ, թե այնտեղ միայն «թալանչիներ» են հավաքված, անգամ զինվորների ներքնաշորի հարցը չի լուծվում, և այդպես շարունակ։ Հիմա էլ նուրբ ձևով պարտության մեղքը գցվում է բանակի ու զինվորականների վրա՝ ամենատարբեր մեթոդներով ու թեմաներով՝ սկսած սպառազինությունից մինչև վախկոտության, հակառակորդին չդիմադրելու մեղադրանքներ։ Այս ամենից հետո արդեն պարզ է, թե ինչ բարոյահոգեբանական մթնոլորտ կարող է լինել պաշտպանական կառույցում։ Ուստի այսպիսի իրավիճակում, երբ պաշտպանական համակարգը շարունակում են քանդել, այն կրկին զրոյական կետից կառուցելու անհրաժեշտություն կա։ Ինչ վերաբերում է տեղական ինքնակառավարման ինստիտուտներին, որոնք որոշ ինքնուրույնություն ունեին, ապա մեծամասամբ խոշորացման ու ճնշումների արդյունքում վերածվեցին քաղաքականացված ու խամաճիկային կառույցների։

Այսինքն՝ այսուհետ ՏԻՄ համակարգը տեղական բնակչության շահերը ներկայացնելու ու խնդիրները լուծելու իր առաքելությունն իրականացնելու փոխարեն դառնում է հերթական իշխանական դեկորացիան, քանի որ համայնքապետը չի կարող ինքնուրույն որևէ քայլ անել։ Իշխանությունները նույն ձևով քայքայեցին պետական կառավարման համակարգի մեջ մտնող մյուս ինստիտուտները՝ պատահական մարդկանց նշանակելով պատասխանատու պաշտոնների։ Եվ պետական կառույցները կոնկրետ առաքելություն իրականացնելու փոխարեն դարձան քայլականների աշխատանքի տեղավորման գործակալություններ։ Այս ամենի արդյունքում է, որ այսօր, օրինակ՝ ԱԳՆ-ն, որը մյուս ինստիտուտների համեմատ ավելի պրոֆեսիոնալի համբավ ուներ, վերածվել է «կաղ բադիկի»։

Իսկ սրան զուգահեռ իշխանությունները նախաձեռնեցին անտրամաբանական փոխատեղումներ, որոշ նախարարությունների ու պետական կառույցների օպտիմալացում, իսկ մյուս կողմից էլ՝ անտրամաբանական ուռճացված կառույցների ստեղծում։ Կարճ ասած՝ իշխանություններն այս երեքուկես տարվա ընթացքում հետևողականորեն այնպիսի քայլեր ձեռնարկեցին, որ պետությունը, պետական ինստիտուտները թուլանան, իսկ հանրության ուշադրությունը կենտրոնանա մասկիշոուների, ատելության գեներացման ու պոպուլիզմի վրա, դրա համար էլ թուլացավ Հայաստանի դիմադրողականությունը և պարտություն կրեցինք, և, եթե այսպես շարունակվի, նորից ենք պարտություն կրելու։ Պետականաշինության նոր գործընթաց է անհրաժեշտ, բայց դրա համար նախ պետք է նորմալ, հայրենասեր, աշխատող, երկրի ու պետության շահերը վեր դասող իշխանություն ունենալ: Հիմա չունենք...

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy
All Timeline »
Most Popular
1 Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 2 Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club 3 Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays 4 Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants 5 Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invit...
Poll