«Կատարում են քայլեր, որոնք սկզբունքորեն թուլացնում են մեր երկրի պաշտպանողականությունը». «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Ադրբեջանն ու Թուրքիան Արցախից օկուպացված Քաշաթաղի շրջանում համատեղ մարտավարական զորավարժություններ են անցկացնում: Ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանը «Փաստի» հետ զրույցում շեշտում է՝ զորավարժությունները մի քանի խնդիր են լուծում: Նա հիշեցնում է, որ պատերազմից հետո Թուրքիան ու Ադրբեջանն արդեն երկու տասնյակի հասնող զորավարժություններ են արել:

«Հաշվի առնելով 44-օրյա պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի ԶՈւ կրած լուրջ կորուստները, իրենք մարտունակության վերականգնման խնդիր ունեն: Երկրորդ՝ նոր անձնակազմի զորակոչից հետո զորքերի, զինանձնակազմի ներդաշնակման խնդիր կա: Թուրքիայի և Ադրբեջանի համատեղ զորավարժությունը, այնուամենայնիվ, մարտահրավեր է ոչ միայն ՀՀ-ի, այլև ՀՀ ռազմական դաշնակցի՝ ՌԴ-ի համար՝ հաշվի առնելով, որ նույն Քաշաթաղի շրջանում ռուս խաղաղապահներն են: Բացի այդ, եթե մի պետություն մյուսի վրա հարձակման նպատակ է ունենում, այնուամենայնիվ, հիմնական գործիքը, որով գոնե հանրային դաշտում փորձում է ներկայացնել, որ հարձակման միտում չունի, զորավարժություններն են, որոնց անվան տակ սահմանում ուժերի կենտրոնացում է լինում:

Այսինքն, այն, ինչ տեսնում ենք հիմա Քաշաթաղի շրջանում, որտեղից անհրաժեշտ պահի կարող են նաև որոշակի սադրանքների դիմել: Այդուամենայնիվ, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ՀՀ, ՌԴ և Ադրբեջանի փոխվարչապետների մակարդակով բանակցություններ են ընթանում: Այս իմաստով զորքերի կենտրոնացումը, զորավարժությունները բանակցությունների սեղանի շուրջ Ալիևի ձեռքին խաղաթուղթ են, ճնշման գործիք, որը նրանք օգտագործում են»,-ասաց Հ. Նահապետյանը:

Ինչ վերաբերում է մեր կողմից անհրաժեշտ ու համարժեք քայլերին, ռազմական փորձագետը նախ կարևորեց պահեստազորում գտնվող առաջին խմբի անձնակազմի եռամսյա զորակոչը. «Հայտարարվեց նաև, որ անձնակազմի մի մասը մարտական հերթապահություն է իրականացնում, որի ժամանակ բավականին փորձառություն են ձեռք բերում: Սեպտեմբերի 15-ից լրացուցիչ պահեստազորի զորակոչն է: Երկրորդ կարևոր հանգամանքը զորավարժությունների անցկացման անհրաժեշտությունն է: ՌԴ-ն ևս տարբեր զորավարժություններ է անցկացնում, որոնց ՀՀ ԶՈւ ստորաբաժանումները պետք է բավարար թվակազմով մասնակցեն: Այսինքն, մեզ մոտ ևս մարտական պատրաստվածության բարձրացման խնդիր կա: Նոր զորակոչվածների՝ միմյանց հետ ծառայելու, այսինքն, ներդաշնակման հարց կա, նոր մարտական խնդիրների կատարման համար տեղում իրավիճակին առավել մոտիկից ծանոթանալու և առավել փորձառություն ձեռք բերելու խնդիր կա, ինչը հիմա արվում է վերոնշյալ եռամսյա զորակոչի շրջանակում»:

Հայկ Նահապետյանի խոսքով, որևէ երկիր չի կարող Ադրբեջանին պարտադրել, որ զորավարժություններ չանի:«Բայց, միևնույն ժամանակ, կա ՌԴ-ի՝ որպես միջնորդ պետության դերը, որը պատերազմից հետո տարածաշրջանում հարաբերական կայուն վիճակն առավել ամրացնելու և առավել երկարաժամկետ դարձնելու պարտավորություն ունի: Այս տրամաբանության մեջ ՌԴ-ն կարող է օգտագործել տարբեր լծակներ՝ Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության առավել ռազմաշունչ նկրտումները զսպելու, ինչպես նաև Թուրքիայի վրա որոշակի առումով ազդեցություն ունենալու տեսանկյունից: Դիվանագիտական, նաև տնտեսական ճնշումների արդյունքում Թուրքիայի ու Ադրբեջանի համար զսպաշապիկ պետք է ստեղծվի: Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով աշխարհաքաղաքական լարումները ՌԴ-ի և ԱՄՆ-ի միջև, սկզբունքորեն չեմ բացառում, որ սեպտեմբեր ամիսը բավականին լարված լինի ոչ միայն Ուկրաինայի և Միջին Ասիայի, այլև Հարավային Կովկասի ուղղությամբ: Այդ մարտահրավերները գնահատելով՝ ՀՀ իշխանությունները պետք է համարժեք գնահատեն իրավիճակը և առավել պատրաստ լինեն:

Բացի այդ, ժողովրդին հոգեբանորեն պետք է պատրաստեն այն իրողությանը, որ երկրի սահմաններն առաջին հերթին պարտավորված են պաշտպանել տվյալ երկրի քաղաքացիները, իսկ այլ պետությունները, դաշնակիցները պարզապես օժանդակող օղակ են: Նշվածն ապահովելու համար երկրի ներսում արտաքին թշնամուն դիմագրավելու միակամություն պետք է լինի: Այս գործոնը, ցավոք, ոչ միայն չեմ տեսնում, այլև մեզ մոտ հակառակն է: Հների ու նորերի, լավերի ու վատերի տարանջատումը, որը որպես քարոզչական թեզ օգտագործվեց 2018 թվականին իշխանությունը վերցնելուց և 2021 թ. ընտրություններից առաջ, շարունակվում է նաև հիմա»,-ընդգծեց փորձագետը՝ շեշտելով, որ նշվածը խիստ վնասակար է, քանի որ արտաքին թշնամու ցանկացած սադրանքի դիմակայելու համար մեզ միակամություն է պետք:

«Մեզ մոտ Սյունիքի ՏԻՄ մարմինների ղեկավարներ են ձերբակալվել, շարունակում են կալանավորված մնալ: Իհարկե, դատարանն է որոշում մեղավորության չափը, բայց Սյունիքի ուղղությամբ լուրջ մարտահրավերներ կան թե՛ Ադրբեջանի, թե՛ Թուրքիայի կողմից: Իսկ կալանավորված անձինք հեղինակություն ունեն տեղի բնակչության շրջանում, աչքի են ընկել ինքնապաշտպանության գործում և իրենց ծառայությամբ են դա ցույց տվել: Այդ մարդիկ անազատության մեջ չպետք է լինեն, ինչպես անազատության մեջ չպետք է լինի պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանը, որը թե՛ Արցախյան առաջին պատերազմում, թե՛ նաև հիմա բանակին առավելագույն բուժօգնություն ցույց տալու կազմակերպիչներից մեկն է եղել: Մեծ հաշվով, իշխանությունը, թե՛ վրեժխնդրությունից, թե՛ քաղաքական նկատառումներից ելնելով, այսօր կատարում է քայլեր, որոնք սկզբունքորեն թուլացնում են մեր երկրի պաշտպանողականությունը»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում