Yerevan, 24.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Տաքացումը Երկիր մոլորակը կդատապարտի լուրջ ցնցումների առաջիկա տասնամյակներում. IPCC փորձագետներ

CULTURE

Մենք անտեսեցինք նախազգուշացումները, եւ հիմա արդեն շատ ուշ է. գլոբալ տաքացումը եկել է կրկնակի ուժով, եւ 2030թ. Երկրի վրա միջին ջերմաստիճանը կհասնի մինչարդյունաբերական մակարդակից Ցելսիուսի 1,5 աստիճան բարձրի, ինչը տասը տարով ավելի շուտ է, քան  կանխատեսվում էր ընդամենը երեք տարի առաջ։ Այս մասին ասվում է Կլիմայի փոփոխության գծով փորձագետների միջկառավարական խմբի (IPCC) հաշվետվությունում։

«Այդ հաշվետվությունը իրականության ստուգումն է»,- ասել է Վալերի Մասոն-Դելմոթը, որը հարյուր գիտնականների ղեկավարն էր կլիմայի վերաբերյալ հրապարակված տեսությունը կազմելիս։

Երկիրը նախկինը չի լինի հազար տարի հետո։ Մարդկային գործունեությունն  այնքան ուժեղ է փոխել մեր մոլորակի համակարգերը, որ ծովը շարունակում է բարձրանալ, իսկ սառցադաշտերը կշարունակեն հալվել դեռեւս երկար 21-րդ դարից հետո։

Այս ընդհանուր հետազոտությունը տագնապալի պատկեր է ուրվագծում ինչպես մեր մոլորակի երկարաժամկետ հեռանկարի, այնպես էլ կլիմայի փոփոխության  կարճաժամկետ հետեւանքների առումով, ներառյալ առավել էքստրեմալ եղանակային պայմանները։ Հանածո վառելիքի այրման ժամանակ մարդիկ Երկրի մթնոլորտ են արտանետել այնքան ածխաթթու գազ, որ այն կշարունակի տաքացնել մոլորակը, անգամ եթե համաշխարհային արտանետումները այսօր հասնեին զրոյի, գրում է BI-ն։

Սա Երկիրը կդատապարտի լուրջ ցնցումների առաջիկա տասնամյակներում՝ ծովի մակարդակի բարձրացում, սառցադաշտերի անհետացում, ուժեղ շոգ, հեղեղումներ, երաշտներ եւ մերձարեւադարձային փոթորիկներ։ Դրանց մի մասը, ինչպես ասվում է IPCC հաշվետվությունում, «անշրջելի կլինեն դարեր կամ հազարամյակներ»։

Արկտիկան արդեն կորցնում է հավերժական սառածությունը՝ ընդերքի շերտը, որը մինչ այդ սառած էր շուրջ տարին։ Այդ սառած շերտը որսում էր բույսերի եւ կենդանիների ածխածինը, որոնք վերացել են վերջին հարյուրամյակներում. մոտ երկու անգամ ավելի շատ էր ածխածինը, քան ներկայում գոյություն ունի մթնոլորտում։

Սակայն հավերժական սառածության հալման չափով այդ ածխածինը ցնդում է մթնոլորտում, որտեղ էլ որսում է ջերմությունն ու նպաստում լրացուցիչ տաքանալուն։ IPCC տվյալներով՝ ածխածնի արտանետումը հավերժական սառածությունից կարող է հարյուրավոր տարիներ տեւել։

Զեկույցի համաձայն՝ Երկրի օվկիանոսների փոփոխությունները նույնպես «անշրջելի են հարյուրամյակից հազարամյակ մասշտաբներով»։ Օվկիանոսները կլանում են ածխաթթու գազի արտանետումների մոտ 31 տոկոսը, ինչն ավելի է թթվեցնում այն։ Նրանք նաեւ տաքանում են մոլորակի մնացած մասի հետ միասին։ Ավելի տաք ջուրը պակաս թթվածին է պարունակում՝ ռեսուրս, որը վճռական նշանակություն ունի ծովային ֆլորայի եւ ֆաունայի համար։

Զեկույցում ասվում է, որ տաքացումը նաեւ նպաստելու է սառցադաշտերի հալմանը բեւեռներում եւ լեռների գագաթներին տասնամյակներ, գուցեեւ հարյուրամյակներ շարունակ։ Եթե արտանետումները շարունակեն աճել, որոշ օրգանական տվյալներ վկայում են այն մասին, որ Անտարկտիդայի սառցե ծածկույթի հալվելը կարագանա առաջիկա հարյուրամյակներին։

Այդ ամբողջ հալչող սառույցը կհանգեցնի ծովի մակարդակի էլ ավելի բարձրացմանը։ Գալիք 2000 տարիներին օվկիանոսները կարող են բարձրանալ 72 ֆուտով։ IPCC հաշվետվությունում «բարձր համոզչությամբ» ասվում է, որ ծովի մակարդակը «կմնա բարձր հազար տարի»։

Այդ հաշվետվությունը նոր IPCC գնահատականի առաջին մասն է։ Այն հրապարակվել է Գլազգոյում կլիմայի վերաբերյալ նախատեսված բանակցություններից երեք ամիս առաջ։ Հաշվետվության հաջորդ երկու մասերը սպասվում են 2022թ. սկզբին։

IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving Day