Փա­շի­նյա­նը ոչ մի շանս չու­նի մե­ծա­մաս­նու­թյուն ստա­նա­լու նոր խորհր­դա­րա­նում. կշա­րու­նա­կի աշ­խա­տել հա­սա­րա­կու­թյու­նը պա­ռակ­տե­լու ուղ­ղու­թյամբ․ «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

mk.ru-ն «Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցում են ռադիկալ ռուսաֆոբներ» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանում սկսվել է նախընտրական արշավը: Դրա համար հատկացված է ընդամենը 11 օր. Ազգային ժողովի ընտրությունները նշանակված են հունիսի 20-ին: 21 կուսակցություն և չորս դաշինք պայքարում են խորհրդարանում տեղերի համար: Ավելին, այս ընտրությունների հետաքրքիր առանձնահատկությունն այն է, որ դրանց մասնակցում են Հայաստանի բոլոր նախկին նախագահները և երկրի գործող ղեկավարը՝ Նիկոլ Փաշինյանը:

Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը համարվում է նրա հիմնական մրցակիցը և գլխավորում է «Հայաստան» դաշինքի ցուցակը: Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության ցուցակի առաջին համարն է: Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը չի առաջադրվել իր Հանրապետական կուսակցության ցուցակով, բայց կուսակցությունը գնում է ընտրությունների «Պատիվ ունեմ» դաշինքի կազմում: Պայքարը խոստանում է թեժ լինել: Հակառակորդները փոխանակում են մեղադրանքներ և իրականացնում են անձնական գրոհներ «խախտման եզրին»:

Հատուկ mk.ru- ի համար Հայաստանի նախընտրական իրավիճակը վերլուծել է քաղաքագետ, Հարավային Կովկասի հարցերով մասնագետ Անդրեյ Արեշևը։

- Նախընտրական մրցավազքի ֆավորիտները որոշվա՞ծ են, թե՞ այդ մասին խոսելը դեռ վաղ է:

- Դե ֆակտո, նախընտրական քարոզարշավը Հայաստանում շարունակվում է արդեն երկար ժամանակ, ընդ որում՝ շատ լարված մթնոլորտում: Չնայած քիչ թե շատ հուսալի սոցիոլոգիական տվյալների բացակայությանը, քանի որ բոլոր հարցումները այս կամ այն չափով կողմնակալ են, այնուամենայնիվ, կարող ենք խոսել որոշ միտումների մասին: Վերջին մի քանի ամիսների ընթացքում նկատվում է Փաշինյանի գլխավորած իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարկանիշի անկում և Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստան» ընտրական բլոկի հանդեպ համակրանքի աճի միտում:

- Այս երկու ուժերի միջև պայքարը կլինի՞:

- Իհարկե, քարոզարշավը երկբևեռ բնույթ ունի: Այլ քաղաքական ուժերը, իմ կարծիքով, ունեն բավականին պատրանքային շանսեր նոր խորհրդարան անցնելու, բացառությամբ Արթուր Վանեցյանի ղեկավարած «Պատիվ ունեմ» դաշինքի: Իհարկե, Գագիկ Ծառուկյանի «Բարգավաճ Հայաստանը» և Լևոն Տեր-Պետրոսյանի «Հայ ազգային կոնգրեսը» ևս շանսեր ունեն: Էդմոնդ Մարուքյանի ներկայիս ընդդիմադիր «Լուսավոր Հայաստան» խորհրդարանական կուսակցության շանսերը պակաս ակնհայտ են: Ինչ վերաբերում է մյուս ուժերին, ապա դրանք, ամենայն հավանականությամբ, դուրս կմնան: Չնայած նրանց մասնակցությունը, հատկապես արևմտամետ քաղաքական ասոցիացիաներինը, ինչպես Ազգային ժողովրդավարական բևեռը, «Շիրինյան-Բաբաջանյան» դաշինքը, «Հանրապետություն» կուսակցությունը, անշուշտ, որոշակի բազմազանություն և որոշ էկզոտիկա կավելացնեն նախընտրական արշավին, քանի որ աջ հատվածի նման անալոգներ և արմատական ռուսաֆոբներ Հայաստանի քաղաքական ասպարեզում դեռ չեն եղել:

- Հայաստանում արմատական ռուսաֆոբներ ու «աջակողմյաններ» են հայտնվե՞լ։

- Հավատացեք, որ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիրը» ևս քողարկված տեսքով դրանցից է, քանի որ իշխող կուսակցությանը սատարող լրատվամիջոցները այս կամ այն կերպ անդրադառնում են Ռուսաստանին և նրան մեղադրում Ղարաբաղում վերջին ողբերգական իրադարձությունների համար: Իհարկե, արտաքին գործոնը մեծապես է որոշում ընթացիկ ընտրարշավի բնույթը: Բարոյահոգեբանական ցնցումը, որում գտնվում է Հայաստանի քաղաքացիների մեծ մասը, հավանաբար կբերի քվեարկության բավականին ցածր մասնակցության: Իհարկե, եթե ընդդիմությունը, առաջին հերթին՝ Ռոբերտ Քոչարյանը, չկարողանա կանխել այդ միտումը, քանի որ օբյեկտիվորեն ցածր մասնակցությունը Փաշինյանի օգտին է:

Ինչպես ցանկացած իշխող կուսակցություն, նրա կողմնակիցները լուրջ հնարավորություններ ունեն մոբիլիզացնել բոլորին, սկսած վարչական ռեսուրսից և անձնական նվիրյալներից մինչ որոշ աղանդավորական դրսևորումներ ունեցող ընտրողներ: Բայց այդ ամենը կաշխատի հայ հասարակության պառակտման համար: Եվ դա բավականին բացասական գործոն է, քանի որ «Հայաստան» դաշինքի ներկայացուցիչները բազմիցս նշել են, որ չեն դիտարկում այլ տարբերակ, բացի իշխող ուժի՝ իշխանությունից հեռանալը: Լուրջ մտավախություններ կան, որ հունիսի 20-ին ոչինչ չի ավարտվի, և որ Հայաստանը կբախվի հետընտրական բավականին բուռն գործընթացների հետ: Թե ինչպիսին դրանք կլինեն, ոչ ոք չի կարող կանխատեսել:

- Ինչպե՞ս եք գնահատում Փաշինյանի՝ իշխանությունը պահպանելու շանսերը:

- Կարծում եմ, որ նա շանս չունի մեծամասնություն ստանալու նոր խորհրդարանում: Անգամ կասկածելի է, որ Տեր-Պետրոսյանի կողմնակիցները դաշինք կազմեն նրա հետ խորհրդարանում: Փաշինյանի հետ այնպիսի մարգինալ ուժերը, ինչպես «Հանրապետությունը», «Շիրինյան-Բաբաջանյան դաշինքը» և այլն, կարող են դաշինք կազմել խորհրդարանում: Բայց նրանք պատնեշը հաղթահարելու ոչ մի հնարավորություն չունեն: Փաշինյանի կուսակցությունը կարող է հավաքել 20-30 %, և դժվար թե նա ինչ-որ կոալիցիա կազմելու հնարավորություն ունենա: Ցանկացած երկրում պարտվողներն ու կապիտուլ յանտները կայուն կոալիցիա ստեղծելու շանս չունեն: Այնպես որ, նրանք կշարունակեն աշխատել հասարակությունը պառակտելու ուղղությամբ, և դա շատ վտանգավոր է Հայաստանի նման երկրի համար, որը թուլացել է ռազմական պարտությունից և համաճարակից:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում