Yerevan, 15.May.2026,
00
:
00
BREAKING


«Գաղափարներն օդում լավն են, բայց երբ դրանք կապում ես իրական կյանքի հետ, առանձնակի արժեք չունեն»․ «Փաստ»

INTERVIEW

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Օրերս կառավարությունը հաստատեց հանրակրթության նոր պետական չափորոշիչը։ Կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանն ասում է՝ մասնագիտական աշխարհում արդեն դադարել են կրթական պրոցեսները գնահատել զուտ միայն փաստաթղթով։

«Ցանկացած գաղափար, ցանկացած փաստաթուղթ կարող է շատ լավ, բայց միևնույն ժամանակ շատ վատ հետևանքների բերել։ Դրա համար մեծամասամբ շատ բան կախված է նրանից, թե ինչպես կիրականացվի այս չափորոշիչը։ Այս փուլում կարող ենք խոսել այն ռիսկերի մասին, որոնք այս փաստաթղթում կան և դրա ոչ պատշաճ իրականացման դեպքում կարող են բերել վատ հետևանքների։ Դրանցից մեկը հետևյալն է։ Նախարարությունն առաջարկում է նոր՝ կարողունակությունների վրա հիմնվող մոտեցում, որի պարագայում ենթադրվում է՝ ուսուցումը պետք է դառնա շատ կոնկրետ, գործնական:Երեխաներին չպետք է շատ բան սովորեցնել, միևնույն ժամանակ նրանք պետք է կարողանան իրենց ստացած գիտելիքներով կոնկրետ ոլորտում հասնել վարպետության, այսինքն՝ լինեն կարողունակ։ Այս փոփոխությանը պետք է նախապատրաստել նախ ուսուցիչներին։

Վերցնենք գնահատման համակարգի փոփոխությունը։ Մի կողմից՝ լավ է այն, ինչ առաջարկվում է։ Թվանշանը լարվածություն է ստեղծում ուսումնական պրոցեսում, երեխաներն իրար հետ մրցակցում են թվանշանի համար և այլն։ Բայց հիմա հարց. եթե հանենք թվանշանը, ու կրթության որակը չլավանա, ապա այս փոփոխության պատճառով կրթության համակարգի վիճակն ավելի կվատանա: Ինչո՞ւ: Որոշ երեխաներ սովորում են, որովհետև թվանշան կա, հիմա եթե թվանշան չկա, իրենք կարող են ասել՝ էլ ինչո՞ւ ենք սովորում, դասերն անհետաքրքիր են, թվանշան էլ չկա։ Նախարարությունը պետք է մտածի՝ մինչև հինգերորդ դասարանի երկրորդ կիսամյակ ի՞նչ է անելու, որպեսզի թվանշանին փոխարինող կրթության լավ որակ ապահովի։

Բարեփոխումների պրոցեսում մի հայտնի կանոն կա. երբ ինչ-որ մի բան հանում ես, տեղը պետք է այլ բան դնես, որովհետև եթե չդրեցիր, այդ դատարկությունն ավելի վատ է։ Կամ երբ ուզում ես ինչ-որ բան քանդել, օրինակ՝ թվանշանը, խորը մտածիր՝ ինչո՞ւ են մարդիկ թվանշանով գնահատումը կիրառում, հնարավոր է, երբ այն հանենք, չկարողանանք դրա տեղն այլընտրանք առաջարկել»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Խաչատրյանը։ Ընդգծում է՝ եթե բովանդակային լուրջ փոփոխություններ չլինեն, խնդիրներ են առաջանալու։

«Բացի սա, այս ծրագրով նախատեսվում է, որ ուսուցիչները պետք է նախագծային ուսուցում իրականացնեն։ Դա բավականին բարդ աշխատանք է։ Նախարարությունը պետք է վերապատրաստումներ իրականացնի և ֆինանսական աջակցություն ցույց տա։ Նախագծեր պատրաստելու համար ուսուցիչները լրացուցիչ ժամանակ են ծախսելու, գուցե նրանց պետք է լրավճար տալ, հակառակ դեպքում կա ռիսկ, որ նախագծերը կարող են արտատպել։

Սրա հետ մեկտեղ ներկայացված փաստաթուղթը դպրոցներին տալիս է ազատություն, նույնիսկ ինչ-որ ժամեր ավելացնելու և պակասեցնելու, ավագ դպրոցում անհատական ուսուցում իրականացնելու առումով, ընդհուպ աշակերտը կարող է իր դասացուցակով սովորել։ Այստեղ խնդիր է առաջանում, սա մեծ ֆինանսներ է պահանջում։ Հիշում եմ՝ ինչ-որ հաշվարկ էր արվել, որի համաձայն, այս չափորոշիչը նախարարությունից կպահանջի տարեկան առնվազն 4 մլրդ դրամ։ Եթե այդ գումարը տրվի, լավ է, հակառակ դեպքում սա անիմաստ ռեֆորմ կդառնա։ Շատ բան կախված է նրանից, թե արդյոք նախարարությունն ունի՞ բարեփոխիչների թիմ։ Սա անելու համար լուրջ թիմ է պետք։ Երբ այս ծրագիրը 2023 թ.-ին սկսի իրագործվել, հնարավոր է, որ այն իրականացնող վերնախավից ոչ ոք չլինի իշխանության։Հիմա, օրինակ՝ և՛ նախարարն է փոխվել, և՛ փոխնախարարները։ 2023 թ.-ին նոր ղեկավարությունը կարող է ասել՝ այս փոփոխությունները մեզանից առաջ են ընդունվել, ի՞նչ անենք։ Դրա համար պետք է թիմ, որը հենց այսօրվանից կաշխատի և պատասխանատվություն կստանձնի»,-նշում է մեր զրուցակիցը։

Ըստ այս փաստաթղթի, փոփոխություններն ուղղված են լինելու աշակերտների կարողությունների բացահայտմանը, հետազոտական ունակությունների զարգացմանը, այսինքն՝ առաջնային տեղ է տրվում գիտելիք ստանալուն։ Ուղղակի կարևոր հարցը հետևյալն է՝ ինչպե՞ս են այս չափորոշիչները կյանքի կոչվելու։

«Այն, ինչ գրված է այս փաստաթղթում, մենք չենք ստեղծել, այն վերցված է տարբեր երկրների տարբեր փաստաթղթերից։ Վաղուց կա նախագծային ուսուցումը, մի շարք երկրների կրտսեր դպրոցներում չկան թվանշաններ։ Նորամուծություն չենք անում, բայց նորամուծություն կլինի այն, որ մարդիկ, որոնք իրականացնելու են այս ռեֆորմը, կարողանան այն տեղ հասցնել կամ, ինչպես ասում էին, զգետնել այս գաղափարները։ Դրանք օդում լավն են, բայց երբ իրենց կապում ես իրական կյանքի հետ, առանձնապես արժեք չունեն։ Ամբողջ պրոֆեսիոնալիզմն իրականացման մեջ է»,-եզրափակում է Սերոբ Խաչատրյանը։ 

Լուսինե Առաքելյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer