Պատերազմի իրական սպառնալիք կա, ինչ–որ պահից լայնածավալ ռազմական գործողություններ կլինեն՝ որպես թիրախ ունենալով հենց Հայաստանը․ Կարեն Վրթանեսյան

Երբ տասնամյակներով ասվել է, որ Արցախը ՀՀ անվտանգության շատ կարևոր բաղադրիչ է, դա հենց այնպես չի ասվել։ Այս մասին Tert.am-ի հետ զրույցում ասաց ռազմական փորձագետ, «Ռազմինֆո» մասնագիտացված կայքի համակարգող Կարեն Վրթանեսյանը։

Նա նշեց, որ Մոնթեի հայտնի խոսքերը, որ կորցնելով Արցախը, կշրջենք հայոց պատմության վերջին էջը, թեպետ բանաստեղծական մտքով է ասվել, բայց իրական վտանգի մասին է բարձրաձայնվել։
 
«Ըստ էության այդպես էլ եղավ․ հանձնելով Քաշաթաղի ու Քարվաճառի շրջանները, հակառակորդը եկավ ՀՀ սահմանների մոտ, զորքը բերեց սահմանների մոտ, դա շատ մեծ խնդիրներ է ստեղծում։ Եթե մենք այս տարիներին պարբերաբար ունեցել ենք  անվտանգության խնդիրներ, օրինակ՝ Տավուշում, Գեղարքունիքի մարզի սահմանի մի մասում, այժմ այդ խնդիրները շատ ավելի մեծ տարածքին են վերաբերում։ Այսինքն՝ մենք հիմա ունենք մեծ քանակով տարածքներ, որոնք առաջ լրիվ ապահով էին, խորը թիկունք էին, մարդիկ իրենց գործին էին, հողն էին մշակում, ապրում էին դրա հաշվին, հիմա այդ տարածքները լինելու են թշնամու ուղիղ նշանառության տակ»,- ասաց Կարեն Վրթանեսյանը։

Նրա խոսքով՝ այս ամենն ազդում է սահմանամերձ դարձած այդ շրջանների բնակչության վրա և սա լրացուցիչ խթանում է արտագաղթը մարզերից դեպի Երևան։

«Հաջորդ խնդիրը կոմունիկացիաների հարցն է։ Կապանի ճանապարհը, Կապանի օդանավակայանը, սա էլի գտնվում է հակառակորդի քմահաճույքի տակ, առավել ևս երբ մենք տեսնում ենք, որ այդ հայտարարության ստորագրումից ընդամենը մեկ ամիս անց Գորիս-Ստեփանակերտ ճանապարհը գործում է շատ մեծ վերապահությամբ, քանի որ իբր պետք է հինգ կիլոմետրանոց ինչ-որ միջանցք լինի, բայց չկա որևէ միջանցք, ցանկացած մասում թշնամին կարող է կտրել, եղած խաղաղապահ ուժերը բնականաբար չեն կարող այդ ճանապարհը լիարժեք վերահսկել և, ըստ էության, մարդը, որը ցանկանա ՀՀ-ից գնալ Ստեփանակերտ կամ հակառակը, լրիվ կախված է ադրբեջանցու կամ ռուսական խաղաղապահների տրամադրությունից։ Ցանկացած պահի Ադրբեջանը կարող է այդ ճանապարհը ինչ-ինչ պատրվակով փակել»,- ասաց Կարեն Վրթանեսյանը։

Ռազմական փորձագետն ասաց, որ այս փաստը մեկ այլ լուրջ խնդիր է ստեղծել մեզ համար, քանի որ դա հնարավորություն է տվել թշնամուն անմիջապես ՀՀ սահմանների մոտ կուտակել ռազմական պոտենցիալ, և այդ ռազմական պոտենցիալը, եթե ոչ հիմա, ապա ինչ-որ պահից սկսած կարող է ուղղված լինել Հայաստանի դեմ։

«Այսինքն՝ թշնամին կունենա հնարավորություն հարձակվել Սյունիքի վրա, ընդ որում՝ երկու կողմից և՛ Նախիջևանի, և՛ Արցախի նոր օկուպացված տարածքների կողմից։ Երեկ տեսանք նաև, որ Ադրբեջանը Հադրութի մի շարք բնակավայրերի վրա հարձակում գործեց, դա իմ անձնական կարծիքով հետևանք է այն բանի, որ Հայաստանի իշխանությունը՝ որպես Արցախի ռազմական դաշնակից, գոյություն չունի։ Հայաստանը՝ որպես պետություն, որը կարող է անվտանգություն ապահովել իր կողմից հովանավորվող Արցախի Հանրապետության քաղաքացիների համար, որպես այդպիսին, որպես պետություն չկա և դա ուղիղ հետևանքն է այն բանի, որ Հայաստանի  ներկա իշխանության տեղը զբաղեցնող անձինք զբաղված են  իրենց անձնական իշխանության ամրապնդմամբ և որևէ այլ հարց այս պահին իրենց չի հետաքրքրում»,- ասաց նա։

Կարեն Վրթանեսյանը նաև տեղեկացրեց, որ ռազմական շատ լուրջ, իրական սպառնալիք կա, եթե թշնամին զորքեր է կուտակում անմիջապես Սյունիքի երկու սահմանների մոտ՝ և՛ Նախիջևանի, և՛ Արցախից  նոր գրավված տարածքների կողմից, ապա շատ լուրջ խնդիր է լինելու Հայաստանի համար այդտեղ պաշտպանություն կազմակերպելը։

«Մենք հիմա ստիպված ենք լինելու պաշտպանվող տարածքի համեմատ, շատ ավելի մեծ թվով զինված ուժեր պահել ու անընդհատ գտնվել լարված, կիսապատերազմական վիճակում, ինչը բավականին բացասաբար է անդրադառնալու թե՛ բարոյահոգեբանական  ընդհանուր մթնոլորտի վրա երկրում, թե՛ ընդհանրապես տնտեսության վրա։ Հիմա հսկայական նոր ծախսեր հարյուր միլիոնավոր դոլարներ, եթե ոչ միլիարդներ պիտի Հայաստանը ծախսի այս ծանր իրավիճակում անվտանգության նոր համակարգ կառուցելու համար»,- ասաց Վրթանեսյանը։

Դիտարկմանը, արդյո՞ք սպասենք նոր պատերազմի, ռազմական փորձագետն ասաց, որ ստորագրված փաստաթղթում որևէ բան ասված չէ պատերազմն ավարտելու մասին, ընդամենը հրադադարի մասին է խոսվում։ «Ընդ որում, այդ հրադադարի միակ երաշխիքը Պուտինի ստորագրությունն է, այսինքն՝ այս ամեն ինչը կապված է մեկ անձի հեղինակության  ու պաշտոնավարման հետ։

««Ըստ էության ստորագրողներից հայկական կողմը մի կողմ է նետել Մինսկի խմբի, միջազգային ինչ-որ երաշխիքները և ընդամենը մեկ անձի ստորագրություն է այդ փաստաթղթի տակ։ Կախված ինչ-որ իրավիճակի փոփոխությունից, այդ փաստաթուղթը ցանկացած պահի կարող  է ոչ մի բան դառնալ։ Ըստ էության էլ, ոչ մի բան է, միակ բանը, որն այդ տեքստը դարձնում է ինչ-որ արժեք ունեցող դա Ռուսաստանի ղեկավարի ստորագրությունն է դրա տակ։ Ու սա նշանակում է, որ այո պատերազմի վտանգ կա ու առավել ևս հաշվի առնելով, որ թշնամին զորք է կուտակում Սյունիքում, ինչ-որ պահից  սկսած ակտիվ ռազմական լայնածավալ գործողություններ կլինեն՝ որպես թիրախ ունենալով հենց Հայաստանի Հանրապետությունը»,- ասաց Կարեն Ավանեսյանը։