Այն ֆոնի վրա, թե ինչ խոստումներ են տրվել, այս հանրաքվեն հետընթաց էր. Լարիսա Ալավերդյան

INTERVIEW 10 December, 2015 23:43

Past.am-ի զրուցակիցն է Մարդու իրավունքների առաջին պաշտպան Լարիսա Ալավերդյանը:

-Այսօր Մարդու իրավունքների պաշտպանության օրն է: Կուզեի, որ այդ առումով համեմատականներ անցկացնեք սահմանադրական վերջին հանրաքվեի և նախորդ այլ ընտրական գործընթացների միջև: Ձեր կարծիքով՝ այս հանրաքվեն հետընթա՞ց էր, թե՞ առաջընթաց:

- Այն ֆոնի վրա, թե ինչ խոստումներ են տրվել և ինչ գործընթացի սկիզբ սա պետք է դառնար, ես կարծում եմ, որ դա հետընթաց է:

-Իսկ ինչո՞ւ հանրահավաքների շրջանակներում մենք չենք տեսնում լայն հասարակության մոբիլիզացում:

-Մենք շատ անգամ խոսում ենք այն մասին,որ հասարակությունը չունի վստահություն առ իշխանություններ: Ցավոք, անվստահությունն առ իշխանություն չի դառնում վստահություն առ ընդդիմություն:

Այդպիսի իրավիճակներ եղել են տարբեր երկրներում և տարբեր ժամանակահատվածներում:Մենք շատ անգամ ասում ենք, որ մեր քաղաքական դաշտը դեռ չի կայացած: Այս ամենը հենց դրա արտահայտումն է:

Սա ընդդիմության թերացումը չէ, այլ ժամանակահատվածի առանձնահատկությունը, որում մենք ապրում ենք: Այս հանրաքվեն արտահայտում էր ժողովրդի կարծիքն իշխանությունների մասին:

Ես մերժում եմ այն հրապարակախոսների պնդումները, թե սա ընտրություններ չի եղել, որ մեկը լինի իշխանության կողմնակից, մյուսն ընդդիմության: Հակառակը՝ Հայաստանում ցանկացած քվեարկության հիմքում ընկած է մարդկանց վերաբերմունքն իշխանություններին: Կա ընդդիմադիր զանգված, բայց չկա այն ուժը, որն իրեն կտանի դեպի նվաճումներ:

-Միջազգային դիտորդների գնահատականների վերաբերյալ ի՞նչ կարծիք ունեք:

-Միջազգային դիտորդները դրական կարծիք են արտահայտել նախագծի վերաբերյալ, իսկ ընդդիմադիրներն ասում են՝ դա զարմանալի է: Դիտորդները ճշմարտացիորեն ասել են, որ իրենց խնդիրը չէ մտնել քաղաքական ուժերի և հասարակության պատրաստվածության հարցերի դաշտ: Իրենք դիտակում են սահմանադրական փոփոխությունների տեքստը՝ այն համադրելով միջազգային փորձի հետ: Պետք է նշեմ, որ այս անգամվա գնահատականները կոռեկտ են, բայց նաև ավելի օբյեկտիվ են: Դրանք արտահայտում են այն ցավոտ և ամոթալի կողմերը, որոնք մենք ունենք:

-Համաձայն Ռոբերտ Քոչարյանի գրասենյակի հայտարարության՝ հանրաքվեն չեղավ ժողովրդի իրական կամարտահայտման միջոց: Ձեր գնահատականը:

-Պարոն Քոչարյանը շատ լավ գիտի, թե դա ինչ է: 2005 թվականի հանրաքվեն որոշ դիտորդներ անվանեցին «ուրվականների հանրաքվե»: Ցավով պետք է նշեմ, որ ո՛չ 95 թվականին ընդունված Սահմանադրությունը, ո՛չ 2005-ի փոփոխությունները, ո՛չ այս հանրաքվեն, լեգիտիմ չեն, որովհետև լեգիտիմությունն արտահայտվում է հասարակության վստահությամբ:

-Վստահություն տեսնո՞ւմ եք, որ իրավապահ մարմինները կպատժեն կեղծարարներին:

-Մեր երկիրը համարվում է ապահով:Անշուշտ, դրանում իր դերն ունեն ոստիկանությունն ու այլ ուժային կառույցներ, բայց նայում ենք խայտառակ կեղծիքների կադրերն ու զարմանում:

Ո՞ւր են այդ ժամանակ իրավապահները: Իրավապահները պետք է նախապես իմանան, թե որտեղ պետք է կատարվեն հանցագործությունները: Ինչո՞ւ դրա մասին խոսում է հասարակությունը, իսկ իշխանությունն ասում է՝ կնայենք, կուսումնասիրենք: Սա անճարություն չէ, որովհետև գիտեմ կադրային պատրաստվածությունը, որն ունեն մեր ուժայինները: Բայց ո՞ւր են նրանք:

Այն աշխարհաքաղաքական դիրքը, որն ունի մեր պետությունը և այն իրավիճակը, որը տիրում է աշխարհում, ուղղակի պահանջում է, որ Հայաստանի ներսում որոշ գաղափարների և նպատակների շուրջ լինի համերաշխություն:Սա լավագույն պահն է, երբ ուժայինները և իրավապահները ցույց տան իրենց կարողությունները:

Ցավոք, չեմ հավատում, որ դատական և նախաքննական վիճակները կարող են փոխել որևէ բան:

Հարցազրույցը՝ Լևոն Փանոսյանի