Yerevan, 21.March.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Ծանրագույն վիճակ. հսկայական ջանքեր են պահանջվելու վերականգնելու համար․«Փաստ»

SOCIETY
Կիսվել

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Նորություն ասած չենք լինի, եթե նշենք, որ Հայաստանում կրթության և գիտության ոլորտի զարգացումը այնպիսի ուղու վրա չի գտնվում, ինչն անհրաժեշտ է երկրի առաջընթացն ապահովելու, արժանապատիվ, բարձր իրավագիտակցություն ունեցող, հայրենասեր ու մրցունակ քաղաքացիներ կրթելու համատեքստում։ Իսկ վերջին երկուսուկես տարում այս համակարգը պարզապես փլուզվում է: Տարիներ շարունակ խոսվում է Հայաստանի բուհական համակարգի կատարելագործման անհրաժեշտության մասին։ Այս հարցը գրեթե միշտ է բարձրացվել, իսկ Նիկոլ Փաշինյանն իշխանության գալուց հետո խոստանում էր, թե ընտրել է կրթության ոլորտի զարգացման ուղին և իր կառավարության առաջնահերթություններից մեկն էլ բուհերի ինքնավարությունն ու ապաքաղաքականացումն է լինելու։

Սակայն, ինչպես ցույց տվեց ժամանակը, կրթության ոլորտը ոչ միայն զարգացում չունեցավ, այլև շատ ուղղություններով կտրուկ հետընթաց արձանագրեց։ Խոսքը մասնավորաբար վերաբերում է հասարակագիտական և հատկապես հայագիտական առարկաների դերի նվազեցմանը և կրթական ծրագրերի աղավաղմանը։ Եվ այս քաղաքականությունը գալիս էր ոչ թե ցածր կամ միջին օղակներից, այլ անմիջականորեն գործադիրի ղեկավարի պաշտոնը զբաղեցնող անձից, երբ վերջինս հայտարարում էր, թե հայագիտություն ուսումնասիրող գիտնականները «սուրճ խմող թամադաներ են»։ Իսկ գիտության նկատմամբ իշխանությունների քամահրական վերաբերմունքի մասին կարելի է դատողություններ անել՝ ելնելով նրանից, որ վերջիններս Գիտությունների ազգային ակադեմիան լուծարելու և բուհերի հետ միավորելու նպատակներ են փայփայում։ Այս ամենին զուգահեռ, Հայաստանի բուհական համակարգը հայտնվել է խոր ճգնաժամային վիճակում։ Նիկոլ Փաշինյանի և Արայիկ Հարությունյանի քաղաքականության արդյունքում ուսումնական հաստատություններից շատերը ներքին գզվռտոցի շրջափուլից չեն կարողանում դուրս գալ։

Դա է պատճառը, որ տևական ժամանակ է, ինչ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում հնարավոր չի լինում ռեկտորներ ընտրել։ Եվ ԵՊՀ-ում տեղի ունեցող գործընթացները դրա վառ ապացույցն են։ Հարցն այն է, որ իշխանությունները փորձում են բուհերի կառավարումն ամբողջովին իրենց վերահսկողության տակ վերցնել, իսկ դրան նրանք ցանկանում են հասնել այնպիսի օրենսդրական նախաձեռնությունների միջոցով, որոնք ոչ միայն հնարավորություն կտան կրճատել բուհերի ինքնավարությունն ու կախման մեջ գցել, այլև հասնել նրան, որ ռեկտորները նշանակվեն ԿԳՄՍ նախարարի կողմից։ Թվում էր, թե Արցախում ընթացող պատերազմում մեր պարտությունը գոնե պետք է սթափեցնի իշխանություններին, որպեսզի հրաժարվեն իրենց նեղ անձնական ու քաղաքական ճղճիմ հավակնություններից ու կրթության և գիտության համակարգի իրական զարգացման ծրագրեր մշակեն։

Այնինչ, ժամանակը ցույց տվեց, որ իշխանություններն անդրդվելի են։ Թերևս Փաշինյանն ու իր թիմը զգում են, թե ինչպես է հողը փախչում իրենց ոտքերի տակից, դրա համար էլ ամեն ջանք գործադրում են իրենց կողմից առաջ քաշված օրենսդրական նախագծերն արագորեն կյանքի կոչել՝ հերթական ծանր հարվածը հասցնելու կրթության համակարգին։ Այս հանգամանքով էր պայմանավորված, որ հինգշաբթի օրը կառավարության նիստի օրակարգում չզեկուցվող հարցի կարգավիճակով ընդգրկվել էր «Բարձրագույն կրթության և գիտության մասին» ու հարակից օրենքների նախագծերին հավանություն տալու և անհետաձգելի համարելու մասին որոշման նախագիծը։ Կառավարությունը խուսափեց հարցի հրապարակային քննարկումից, որովհետև բազմաթիվ մասնագետների կարծիքով՝ այս օրենսդրական նախաձեռնությունը տարատեսակ խնդրահարույց կետեր և բուհերի ինքնավարությունը նվազեցնելու ու կառավարելի դարձնելու դրույթներ է պարունակում։ Իսկ ինչո՞ւ են հենց այս ծանր փուլում իշխանություններն առաջ մղում այդ նախագիծը, երբ դրա իրականացումը կարող էին որոշ ժամանակով հետաձգել։

Սա ուշագրավ է հատկապես այն հանգամանքի ֆոնին, որ մի շարք ուսումնական հաստատություններ, ինչպես նաև ԳԱԱ-ն նոյեմբերի 9-ի չարաբաստիկ հայտարարության ստորագրումից հետո պահանջեցին Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը։ Պետք է նկատել, որ իշխանությունների հապշտապ քայլերը բուհական համակարգը իրենց ենթարկելու ուղղությամբ դժվար թե այնպիսի իրավիճակ ստեղծեն, որ հակաիշխանական տրամադրությունները մարեն։

Ավելին, այսպիսի օրենսդրական նախաձեռնություններով իշխանություններն առավել լայն նախադրյալներ են ստեղծում, որպեսզի բուհական համակարգում իրենցից դժգոհություններն ավելի աճեն, ինչի վկայությունն է, որ, չնայած արհեստականորեն, զուտ քաղաքական նկատառումներով պահվող ռազմական դրությանը, երկուշաբթի օրվանից սկսում են բուհական դասադուլներ և գործադուլներ: Մի իրողություն կարելի է հստակ արձանագրել, որ կրթական համակարգն այսօր այնպիսի ծանր իրավիճակում է, որ հսկայական ջանքեր են պահանջվելու այն վերականգնելու համար։ Թերևս սա կարող է լինել գալիք կառավարության կարևորագույն խնդիրներից մեկը՝ փաշինյանական ավերակներից ևս մի համակարգ ոտքի կանգնեցնելու համար։

Արթուր Կարապետյան

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Կիսվել
Timeline
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, California
All Timeline »
Most Popular
1 Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall 2 The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project 3 The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the Stat... 4 Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia 5 Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia
Poll