Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները հրադադարի հասնելու համար պետք է կոշտ միջոցներ ձեռնարկեն Թուրքիայի ու Ադրբեջանի նկատմամբ.«Փաստ»

ANALYSIS

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Տևական ժամանակ է, ինչ Արցախը դարձել է ռազմական գործողությունների թատերաբեմ։ Ռազմական գործողությունների սկզբնական փուլում թուրք-ադրբեջանական տանդեմը հույս ուներ արագընթաց պատերազմի՝ բլիցկրիգի միջոցով վերահսկողություն սահմանել Արցախի ողջ տարածքի նկատմամբ։ Սակայն հակառակորդը հուժկու դիմադրության է հանդիպում և, մեծ հաշվով, ձախողել է իր պլանները՝ կրելով զինտեխնիկայի և զինուժի ահռելի կորուստներ: Նաև սրա արդյունքում է, որ ադրբեջանական կողմը ոտնահարում է պատերազմի վարման մարդասիրական կանոնները և թիրախավորում է Արցախի խաղաղ բնակավայրերը։ Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը փորձում է անել հնարավորը սեփական հասարակությանը որոշակի հաջողություններ ցույց տալու համար՝ անգամ եթե դրանք լինեն թվացյալ։

Խնդիրն այն է, որ այս ռազմական գործողությունները շատ թանկ են նստում ադրբեջանական հասարակության համար, և երբ ռազմական գործողությունները դադարեն, ու պարզ դառնա, որ ադրբեջանական բանակը չի կատարել իր գլխավոր խնդիրը, նույնիսկ ընդհակառակը, ապա հասարակական ընդվզումներ կսկսվեն։ Դրանով է պայմանավորված, որ հակառակորդը չի պահպանում հրադադարը և կրկին փորձում է լարել իր ուժերը ռազմական գործողությունները շարունակելու ուղղությամբ։ Իսկ հրադադարի անտեսումը ցույց է տալիս, որ Ադրբեջանի համար Արցախյան հիմնախնդրի խաղաղ կարգավորման տարբերակն ընդունելի չէ։ Այսպիսով Ադրբեջանը ի ցույց է դնում իր ապակառուցողական դիրքորոշումը նաև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների ցուցաբերած ջանքերի նկատմամբ, որովհետև խնդրի խաղաղ կարգավորման գործընթացն ընթանում է հենց այս միջազգային ֆորմատի հովանու ներքո։

Հոկտեմբերի 10-ին Մոսկվայի և անձամբ նախագահ Պուտինի միջնորդությամբ հակամարտող կողմերի միջև ձեռք բերվեց համաձայնություն կրակը դադարեցնելու վերաբերյալ։ Ընդ որում, այս պայմանավորվածությունը ֆիքսվեց արտգործնախարարների համատեղ հայտարարության մեջ, որում, բացի ռազմական գործողությունների դադարեցման պայմաններից, նշվում էր նաև այն մասին, որ Հայաստանը և Ադրբեջանը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների միջնորդությամբ ձեռնամուխ են լինելու առարկայական բանակցությունների` խաղաղ կարգավորմանը շուտափույթ հասնելու նպատակով։ Սակայն Ադրբեջանը պայմանավորվածության ձեռքբերումից քիչ անց ջուրը գցեց Ռուսաստանի միջնորդական ջանքերը՝ չպահպանելով հրադադարը և շարունակելով ռազմական գործողությունները։

Այս անգամ փորձեց հրադադարի հաստատմանը հասնել համանախագահ մյուս երկիրը՝ Ֆրանսիան։ Հոկտեմբերի 17-ին Ֆրանսիայի նախագահ Մակրոնի միջնորդությամբ հակամարտող կողմերի միջև ձեռք բերվեց հերթական համաձայնությունը՝ այս անգամ հոկտեմբերի 18-ից մարդասիրական զինադադար հաստատելու վերաբերյալ։ Սակայն Ադրբեջանը շարունակեց ռազմական գործողությունները՝ չպահելով զինադադարի մասին պայմանավորվածությունը։ Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի՝ կրակը դադարեցնելու ուղղությամբ ցուցաբերված ջանքերից հետո փորձեց նախաձեռնությունն իր ձեռքը վերցնել ԱՄՆ-ը, որտեղ նախընտրական քարոզարշավ է ընթանում։ ԱՄՆ նախագահ Թրամփը փորձեց անձամբ հասնել հրադադարի մասին պայմանավորվածության ձեռքբերմանը, որը նաև ներքաղաքական իմաստով հնարավորություն կստեղծեր իր իմիջի բարձրացման համար։

Եվ այս անգամ ևս հակամարտող կողմերի միջև ձեռք բերվեց համաձայնություն, ըստ որի՝ հոկտեմբերի 26-ի առավոտյան 08։00-ից ուժի մեջ էր մտնում ԱՄՆ միջնորդությամբ ձեռք բերված կրակի դադարեցման համաձայնությունը։ Սակայն Ադրբեջանն իր ուխտադրուժ գործելակերպով ցույց տվեց, որ թքած ունի հրադադարի հերթական համաձայնության վրա։ Ըստ էության, Ադրբեջանի ռազմաքաղական ղեկավարությունը ռազմական գործողությունների միջոցով միջնորդներին հասկացնում է, որ զանց է առնում նրանց ջանքերը, և Ադրբեջանի համար խնդրի կարգավորման միակ ընդունելի տարբերակը հակամարտության՝ ռազմական ճանապարհով լուծումն է։

Ավելին՝ օգտվելով այն հանգամանքից, որ միջնորդները Ադրբեջանի գործողությունները բացահայտ չեն դատապարտում և դեռևս հավասարության նշան են դնում հակամարտող կողմերի միջև, հակառակորդը այնքան է լկտիացել, որ ոչ միայն շարունակում է կրակի տակ պահել Արցախի խաղաղ բնակավայրերը, այլև հրետակոծում է հայիրանական սահմանի ուղեկալի դիրքերը։ Կասկած չկա, որ Ադրբեջանի այսպիսի պահվածքը պայմանավորված է նաև Թուրքիայի ռազմաքաղաքական սատարումով։ Ուստի Թուրքիայի միջամտության արդյունքում մեծ հարված է հասցվում միջնորդ երկրների՝ ԱՄՆ-ի, Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի միջազգային հեղինակությանը։

Եվ եթե միջնորդ երկրները ցանկություն ունեն բարձրացնել իրենց հեղինակությունը և հասնել հրադադարի ռեժիմի պահպանմանը, ապա պետք է համատեղ ձևով կոշտ միջոցներ ձեռնարկեն Թուրքիայի ու Ադրբեջանի նկատմամբ։ Միայն այդ դեպքում Թուրքիան պարտադրված կլինի իր քիթը չխոթել Արցախյան հակամարտության գոտի, իսկ Ադրբեջանն էլ ստիպված կլինի համաձայնել սահմանային միջադեպերի հետաքննության մեխանիզմների ստեղծմանը, որի դեպքում միջնորդներին պատասխան է տալու հրադադարի յուրաքանչյուր խախտման համար։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement