«Կարծես «դեժավյու» լինի». The Christian Science Monitor-ի թղթակիցը համեմատել է արցախյան նախորդ և այժմյան պատերազմները
SOCIETY
Միջազգային The Christian Science Monitor թերթի հոդվածագիր Դանիել Սնայդեր եղել է առաջին արտասահմանցի լրագրողներից մեկը, որը 1990-ականներին մեկնել է Ստեփանակերտ և այնտեղից լուսաբանել Արցախյան ազատամարտը:
Այս օրերին հեղինակը կրկին անդրադարձել է Լեռնային Ղարաբաղում ընթացող հակամարտությանը և համեմատականներ տարել 30 տարի առաջվա դեպքերի հետ:
«Հայերը կծկվում են նկուղում մինչ ադրբեջանական հրթիռներն անձրևի պես թափվում են Ստեփանակերտի երկնքից: Հայկական ուժերը պատասխան հարվածներ են հասցնում: Հրադադարները խափանվում են գրեթե չսկսված: Նավթով հարուստ Կովկասում Թուրքիայի և Ռուսաստանի ազդեցության համար մղվող պատերազմը սպառնում է դուրս գալ սահմաններից»,-գրում է Սնյադերը:
«Այսպիսին են լուրերն այսօր Լեռնային Ղարաբաղից: Սակայն, փաստացի, սարսափելի նման են այն լուրերին, որոնք ես այնտեղից ներկայացնում էի The Christian Science Monitor թերթին մոտ 30 տարի առաջ: Տեսնելով Կովկասում տեղի ունեցող ներկայիս իրադարձությունները՝ ես «դեժավյու» եմ ունենում: Պատերազմը, որը ես լուսաբանում էի մոտավորապես մի քանի տարի, սկսվել է ճիշտ այնտեղից, որտեղ ես այն թողել էի, գրեթե առանց փոփոխության: Երկու կողմ, միջազգային հանրություն, որը ձախողում է հակամարտության լուծումը, և նոր սերունդ, որը վճարում է դրա գինը»,- գրել է լրագրողը:
Ղարաբաղ կատարած իր առաջին այցի ժամանակ 1992թ. մարտին տեղացի հայերը հուսահատ մարտնչում էին գոյատևման համար՝ իրենց թիկունքում ունենալով նորանկախ Հայաստանի Հանրապետությունը:
«Ընդամենը մի փոքրիկ օդային կամուրջ էր կապում նրանց: Ստեփանակերտում չկար էլեկտրանէներգիա և շատ քիչ քանակությամբ սնունդ և դեղորայք: Հայաստանը, մինչդեռ, ամբողջությամբ մեկուսացված էր, ամբողջությամբ փակ էին նրա ճանապարհները հարևան Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Վրաստանի հետ: Սարսափելի ձմռան ընթացքում մայրաքաղաք Երևանը, ինչպես ես էի նշել, հետընթաց էր ապրել և վերածվել գյուղի: Ամեն օր տեղացող ձյան պայմաններում քաղաքը կուչ էր գալիս ցուրտ բնակարաններում առանց ջեռուցման կամ հոսող ջրի: Հոսանքը լինում էր միայն օրական 2 ժամով, և վերջ: Արդյունաբերությունը կանգնած էր»,- հիշում է Սնայդերը:
Նա վերհիշում նաև, որ վճռական հայ մարտիկները հայկական մեծ սփյուռքից ֆինանսավորմամբ և կամավորներով վերջապես կարողացան փոխել ընթացքը: 1993-ին նրանք ԼՂ-ն միացրեցին Հայաստանին նեղ միջանցքով և իրենց հսկողության տակ վերցրեցին գրեթե ամբողջ տարածքը:
1993թ. աշնանը Ադրբեջանը հայտարարեց հակահարձակման մասին՝ օգտագործելով հազարավոր աֆղանստանցի իսլամիստ վարձկաններ: Լրագրողը նշում է, որ ինքն առաջին արևմտյան լրագրողն էր, որ նրանց մասնակցության մասին հաստատուն ապացույցներ գտավ առգրավված փաստաթղթերում:
«Վերջիվերջո, արտաքին աշխարհն արթնացավ: Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի միջնորդները ապահովեցին հրադադարը, սակայն նրանք չկարողացան ստիպել հակամարտող կողմերին հասնել դիվանագիտական լուծման: Շատ քիչ բան է փոխվել այն ժամանակից ի վեր»,- գրում է հեղինակը:
Սնայդերի կարծիքով՝ ներկայիս հակամարտությունը, որը սկսվել է սեպտեմբերի վերջին, շատ ավելի վատն է, քան այն պատերազմը, որի ականատեսն է ինքը եղել 1990-ականներին: Ադրբեջանցիներն իրենց նավթային հարստությունն օգտագործում են Ռուսաստանից, Թուրքիայից և Իսրայելից զենք, այդ թվում՝ ժամանակակից անօդաչուներ և հրթիռներ գնելու համար:
«Ինչպես և 30 տարի առաջ, երկու կողմի բնակիչները այս պատերազմի հիմնական զոհերն են. զոհերը հաշվում են հարյուրներով, և այդ թիվն աճում է»,- եզրափակում է Սնյայդերը:
The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest Project
Idram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden Mall
Ucom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers
IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational Foundation
IDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026
Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams
IDBank Launches Special Campaign for SWIFT Transfers
Converse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets Armenia
Ucom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia
The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025
IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial Tool
Safe Workplace as a Guarantee of Development
Spring Promotion at Megamall from Idram&IDBank
“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms
Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure Funding
IDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles Times
AraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive Year
Ucom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum
ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee
Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora
New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBank
New Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBank
UBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK
In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms
Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance Group
IDBank Expands Travel Benefits of Premium Cards
Free Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle East
Love Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris
Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin Branch
Ucom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom
Individuals and businesses, near and far, all welcome
Trust and reach across the globe
Choosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank App
Ucom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable Gifts
AraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback 
“My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.
Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network
Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange
Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia
2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards
Order an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashback
IDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes
Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation
KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBank
Ameriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New Customers
Dangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online Surveys
Justice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe Hakobya
Idram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving Day
AraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” Award
IDBank has opened a representative office in Glendale, California 
