Yerevan, 23.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Haaretz. Իսրայելի ՊՆ-ն թաքցնելու բան ունի, երբ խոսքը Ադրբեջանի հետ չափազանց սերտ հարաբերությունների մասին է․ news.am

SOCIETY

Լեռնային Ղարաբաղում ռազմական գործողությունների սկսվելուց մի քանի օր անց Amnesty International-ը հայտարարել է, որ Ստեփանակերտ քաղաքի մոտակայքում հայտնաբերվել է իսրայելական կասետային ռումբ: Հայտարարության համաձայն, ռումբն ընկել է բնակելի թաղամասում այն բանից հետո, երբ, ըստ ամենայնի, այն արձակել են ադրբեջանական զորքերը, գրում է Haaretz-ը։

«Կասետային ռումբերի օգտագործումը ցանկացած պարագայում արգելված է միջազգային մարդասիրական օրենսդրությամբ, ուստի դրանց օգտագործումը քաղաքացիական բնակավայրերի վրա հարձակվելու համար հատկապես վտանգավոր է եւ կհանգեցնի նոր զոհերի եւ վնասվածքների»,- ասել է Amnesty International-ի Արեւելյան Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Եվրոպայի հարցերով ղեկավարի պաշտոնակատար Դենիս Կրիվոշեեւը:

«Կասետային ռումբերն իրենց բնույթով անխտիր գործողության զենք են, եւ բնակելի տարածքների դեմ օգտագործելը բացարձակ սարսափելի է ու անընդունելի: Քանի որ մարտերը շարունակում են սրվել, քաղաքացիական բնակչությանը պետք է պաշտպանել, այլ ոչ թե ենթարկել կանխամտածված հարձակումների»:

Հեղինակը դիմել է Իսրայելի Պաշտպանության նախարարությանը, Պաշտպանության ուժերին եւ Արտաքին գործերի նախարարությանը` հետաքրքրվելով, թե արդյոք Իսրայելը կասետային ռումբեր է մատակարարել, եւ եթե այո, ապա երբ, սակայն ոչ մի գերատեսչությունից պատասխան չի ստացել:

Կասետային ռումբը մի տեսակ տարա է, որտեղ պահվում է ոչ մեծ ռումբերի կապոց: Հիմնական ռումբը պայթում է որոշակի բարձրության վրա եւ ավելի փոքր ռումբեր է ցրում մեծ տարածքի վրա, որոնք կարճ ժամանակ անց պայթում են:

Իսրայելի կասետային ռումբերի երկու հիմնական արտադրողներից է Israel Military Industries-ը, որը դրանք մատակարարում էր ՑԱԽԱԼ-ի զրահատանկային եւ հրետանային կորպուսներին եւ Rafael Advanced Defense Systems-ը, որը դրանք տրամադրում է ռազմաօդային ուժերին:

Նախկինում Իսրայելը հաճախ է կասետային զինամթերք վաճառել այլ երկրներին: Տարբեր տվյալներով, դրանց թվում են՝ ԱՄՆ-ը, Գերմանիան, Հնդկաստանը, Ռումինիան, Շվեյցարիան, Թուրքիան, Մեծ Բրիտանիան, Ավստրիան, Դանիան, Նորվեգիան, Չիլին, Կոլումբիան եւ Վենեսուելան:

Բայց ըստ արտասահմանյան հաղորդագրությունների՝ կասետային ռումբերի ամենամեծ արտաքին շուկան Ադրբեջանն է՝ տարբեր թնդանոթներով եւ հրթիռային կայանքներով հանդերձ, որոնց մի մասը նույնիսկ ՑԱԽԱԼ-ը չի գնել: Այս վաճառքների մեծ մասը, եթե ոչ բոլորը, իրականացվել են նախքան միջազգային կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելը: Հաղորդվել է նաեւ, որ Իսրայելը վաճառում է երկակի օգտագործման զինամթերքի մասեր, որոնք նույնպես կարող են օգտագործվել կասետային ռումբերի մեջ այնպես, որպեսզի Իսրայելը կարողանա շրջանցել կոնվենցիան:

Միջազգային ճնշման ֆոնին, հատկապես՝ իրավական,  2018 թվականին ռազմաօդային ուժերը որոշել են վերանայել իրենց կասետային ռումբերի պաշարների ոչնչացման հնարավորությունը:

Այդ նպատակով նա տենդեր է կազմակերպել՝ CBU այսպես կոչված կասետային ռումբերի վնասազերծման նպատակով: Չնայած նրան, որ որոշման ընդունման պահից 2 տարի է անցել, գործընթացը, կարծես, չի սկսվել: Հակառակ դեպքում որեւէ բացատրություն չկա, որ ՑԱԽԱԼ-ը եւ ՌՕՈւ-ն չեն պատասխանում պարզ հարցերի՝ ո՞ր ընկերությունն է շահել տենդերը, արդյո՞ք գործընթացը մեկնարկել է, եւ եթե այո, ապա քանի՞ ռումբ է արդեն ոչնչացվել: Elbit Systems-ը, որը մոտ 2 տարի առաջ ձեռք է բերել Israel Military Industries-ը, հայտարարել է. «2018 թվականի նոյեմբերին IMI-ի գնումից հետո Elbit-ը դադարեցրել է կասետային զինամթերքի հետ կապված IMI-ի գործունեությունը»: Մինչ այդ IMI-ի սեփականատերն էր պաշտպանության նախարարությունը, որը հրաժարվում էր քննարկել կասետային ռումբերը, ներառյալ ցանկացած կապ Ադրբեջանի հետ: Rafael Advanced Defense Systems-ը հայտարարել է. «Որպես կանոն՝ մենք հաճախորդների հետ չենք քննարկում տրանզակցիաների դետալները, ինչ վերաբերում է հարցի վերանայմանը, ապա ընկերությունը նման տեսակի համակարգեր չի վաճառում»:

Պաշտպանության նախարարությունը ղեկավարվում է որպես պետություն պետության մեջ: Իսկ ավելի հստակ՝ նրան ղեկավարում է պետությունը, որը չի սիրում բացատրություններ տալ եւ հրաժարվում է հարցերից, որոնք նրան դուր չեն գալիս: Կարծես, գերատեսչությունը ինչ-որ բան է թաքցնում, հատկապես երբ խոսքը Ադրբեջանի հետ սերտ հարաբերությունների մասին է:

Ակնկալվում է, որ չորեքշաբթի ակտիվիստ Էլի Ջոզեֆը, ով մասնակցում է բռնապետական ռեժիմներին Իսրայելի կողմից զենքի վաճառքն արգելելու հարցով ջանքերին, խնդրագիր կներկայացնի Գերագույն դատարան՝ պահանջելով բացահայտել Բաքվի եւ Իսրայելի ռազմական կապերը: Բացի այդ, Ջոզեֆն ու «Հրեական սիրտ» կազմակերպությունից նրա գործընկերները ելույթ կունենան Քնեսեթում Ադրբեջան զենքի արտահանման դեմ՝ «Ո՛չ ռազմական հանցագործություններին, ո՛չ անմեղ զոհերին» կարգախոսով: Այդ կապակցությամբ կազմակերպությունը հիշեցրել է, որ Թուրքիան վարձկանների է ուղարկել Ադրբեջան Լեռնային Ղարաբաղում մարտի դաշտում կռվելու համար»:

AraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” Award