Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Թուրքիան պատուհաս ու սպառնալիք է բոլոր երկրների համար

ANALYSIS
Կիսվել

Past.am

Խորհրդային Միության փլուզման արդյունքում առաջ եկած հակամարտություններից Արցախյան հիմնախնդիրը տարբերվում է նրանով, որ դրա կարգավորմանը նպաստելու համար յուրահատուկ միջազգային ձևաչափ է գործում։ Բանակցային գործընթացը տեղի է ունենում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության միջնորդական ջանքերի ներքո։

 1994 թվականի զինադադարից հետո հակամարտող կողմերի միջև բազմաթիվ հանդիպումներ և բանակցություններ են տեղի ունեցել, քննարկվել են տարբեր առաջարկներ և հակամարտության լուծման ուղիներ, սակայն պետք է նկատի ունենալ, որ հակամարտության կարգավորման գործում արտաքին գործոնների ազդեցությունը միշտ մեծ է եղել։

 Ճիշտ է՝ Արցախյան հիմնախնդիրն այն հարցերից մեկն է, որի շուրջ, անկախ իրենց միմյանց հարաբերություններում ունեցած խութերից, համանախագահող երկրները՝ ԱՄՆ-ն, Ռուսաստանն և Ֆրանսիան, համագործակցում են, սակայն պետք է նկատել, որ նույնիսկ բանակցային գործընթացում երեք միջնորդ պետությունների միջև միշտ էլ մրցակցություն է նկատվել։

 Եղել են ժամանակներ, որ հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթացում հիմնական նախաձեռնությունն իր ձեռքն է վերցրել Ռուսաստանը, մեկ այլ շրջանում ԱՄՆ-ն է ակտիվ ջանքեր ներդրել, իսկ որոշակի փուլում էլ իր նախաձեռնողականությամբ աչքի է ընկել Ֆրանսիան։

 Մյուս կողմից՝ տարածաշրջանային ուժերը ևս իրենց ազդեցությունն ունեն հակամարտության շուրջ տեղի ունեցող գործընթացներում։ Օրինակ՝ հակամարտության գոտում տեղի ունեցող յուրաքանչյուր տեղաշարժի նկատմամբ շատ զգայուն է Իրանը, քանի որ այն գտնվում է անմիջական իր հարևանությամբ։

 Իսկ Թուրքիան, որը ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի անդամ երկիր է, միշտ աչքի է ընկել իր միակողմանի և ադրբեջանամետ դիրքորոշմամբ։ Սակայն վերջին տարիներին այս երկիրը, օգտագործելով իր ռազմական, տնտեսական և մարդկային ներուժը, մեծացրել է իր ազդեցությունն Ադրբեջանում և, ըստ այդմ, նաև հակամարտության գոտում։

Թերևս պատահական չէ, որ տարբեր վերլուծաբաններ հիմնախնդրի շուրջ բանակցային գործընթացի կասեցումը և ռազմական գործողությունների ծավալումը պայմանավորում են հենց թուրքական գործոնով։

 Եվ հատկանշական է, որ 1994 թվականի զինադադարից հետո հակամարտության գոտում ընդգրկուն ծավալով ռազմական գործողություններ տեղի ունեցան հենց 2016 թվականի ընթացքում, երբ Սիրիայում տեղի ունեցող գործընթացների արդյունքում ռուս-թուրքական հարաբերություններում մեծ լարվածություն էր նկատվում, իսկ Թուրքիան ցանկություն էր դրսևորում հակամարտության գոտում հրահրել նոր ռազմական բախում՝ նպատակ ունենալով թուլացնել Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի ազդեցությունը։

 Այս դեպքում ի՞նչ գործոններ է հաշվի առել Թուրքիան, որ հենց սեպտեմբերի վերջին է որոշել լայնածավալ պատերազմ հրահրել Արցախում։ Ըստ երևույթին, թուրքական կողմը փորձել է հարմար պահ ընտրել ռազմական գործողությունների համար։

 Այսօր ողջ աշխարհի ուշադրությունը սևեռված է կորոնավիրուսի համավարակի և դրա արդյունքում առաջ եկած տնտեսական դժվարությունների վրա, ուստի կարելի է բնակչությունը ուշադրությունը թուրքական իշխանությունների նկատմամբ դժգոհություններից շեղել այլ ուղղությամբ։

 Բացի այդ, Թուրքիան փորձեց որսալ նպաստավոր միջազգային իրավիճակը։ Ռուսաստանը ներկայումս լուրջ խնդիրներ ունի Բելառուսում ստեղծված ներքաղաքական իրավիճակի լարման և ընդդիմադիր գործիչ Նավալնու թունավորման շուրջ ստեղծված իրավիճակում։

 Այս ամենի արդյունքում սրվել են ԵՄ-Ռուսաստան հարաբերությունները։ ԵՄ-ն քննարկում է ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների սահմանման հարցը, իսկ «Հյուսիսային հոսք 2» գազատարի նախագծի կյանքի կոչումը հարցականի տակ է դրվել։

 Երբ այս հյուսիսային էներգետիկ նախագծի իրականացումը դառնում է անհեռանկար, ապա մեծանում է Ռուսաստանի կախվածությունը Թուրքիայից, որի տարածքով անցնում է «Թուրքական հոսք» կոչվող գազատարը, որը Եվրոպային ռուսական գազի մատակարարման հիմնական ուղղություններից է։

 Սրան զուգահեռ Ռուսաստանը ավելի զգայուն է դառնում Թուրքիայի նկատմամբ, քանի որ թուրքական կողմը հայտարարում է, թե Սև ծովում գազի պաշարներ է հայտնաբերել, որոնք կարող է առանձին գազատարով մատակարերել դեպի Եվրոպա։

 Այս շրջանում ԱՄՆ-ը հիմնականում ներքին խնդիրներով է զբաղված։ Այդ երկրում նոյեմբերին խորհրդարանական ընտրություններ են սպասվում, և Թրամփի վարչակազմը ավելի շատ կենտրոնացած է ընտրություններում հաղթանակ տանելու հարցի վրա, իսկ արտաքին հարաբերություններին վերաբերող հարցերից շատերը երկրորդ պլան են մղվել։

Թուրքիան նաև օգտվեց այն հանգամանքից, որ ԵՄ-ում միասնական դիրքորոշում չկա Արևելյան Միջերկրականի հակամարտության մասով Թուրքիայի նկատմամբ պատժամիջոցներ սահմանելու հարցում։ Դրա համար էլ Կիպրոսը դեմ է քվեարկում Բելառուսի դեմ սահմանվելիք պատժամիջոցների փաթեթին՝ պահանջելով, որ նախ և առաջ պատժամիջոցներ սահմանվեն Թուրքիայի նկատմամբ, որից հետո միայն անցնել Բելառուսի հարցի քննարկմանը։

 Ուստի Անկարայի նման պահվածքի պատճառը, շատ քաղաքագետների կարծիքով, այն է, որ եթե ԵՄ-ին չի հաջողվում Արևելյան Միջերկրականի շուրջ հակամարտության հարցում իր դեմ պատժամիջոցներ սահմանել, ապա Արցախյան հիմնախնդրի դեպքում իր դեմ սանկցիաների մասին անգամ խոսք լինել չի կարող։ Սակայն այստեղ Թուրքիայի հաշվարկները կարող են մեծապես սխալ լինել: Բանն այն է, որ աշխարհի գերտերություններն արդեն իսկ կոշտ հռետորաբանությամբ արձանագրում են Թուրքիայի կողմից ահաբեկչական խմբավորումների ներգրավումը Հայաստանի դեմ ռազմական գործողություններում: Իսկ սա նշանակում է, որ Թուրքիան պատուհաս ու սպառնալիք է դարձել աշխարհի համար...

 ԱրթուրԿարապետյան

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Կիսվել
Timeline
Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement
All Timeline »
Most Popular
1 Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia 2 “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme. 3 2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca Cards 4 Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange 5 Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Ne...
Poll