Yerevan, 01.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Երբ «նախաձեռնությունների» հիմնական նպատակը փիառվելն է

ANALYSIS

Մեր ազգի առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ սեփական հայրենիքում բնակվում է հայության միայն փոքր հատվածը, իսկ սփյուռքում ապրում է հայերի մեծամասնությունը։ Սփյուռքի գոյությունը յուրահատուկ ռեսուրս է Հայաստանի համար և մրցակցային առավելություններ է տալիս մեր երկրին։ Մեզանում շատ հաճախ դիտարկվում է այն հարցը, թե ինչպես կարելի է օգուտներ քաղել սփյուռքից, բայց քիչ է ուշադրության արժանանում այն խնդիրը, թե Հայաստանն ի՞նչ քայլեր պետք է ձեռնարկի սփյուռքի համար։

Չէ՞ որ ժամանակակից զարգացումների պայմաններում տարբեր երկրներում մեր ունեցած համայնքները կարող են կարճ ժամանակահատվածում ուղղակի տարրալուծվել տեղական բնակչության հետ և կորցնել հայությանը բնորոշ գծերը։ Սփյուռքի կենսունակությունը ապահովելու տեսանկյունից առավել քան կարևոր է հայկական համայնքների կազմակերպվածության և հայապահպանման կառույցների գոյության հարցը։ Մեծ տեղ ունի նաև մատաղ սերնդի շրջանում հայեցի դաստիարակությունը և հայկական կրթական բաղադրիչի պահպանությունը։ Հայապահպանության հարցում չպետք է թերագնահատել նաև հայրենիք-սփյուռք կապերի ամրապնդման և համատեղ ծրագրերի իրականացման նշանակությունը։

Ուստի անհրաժեշտ է, որ ժամանակի ընթացքում հայրենիք-սփյուռք համագործակցությունը ավելի խորանա ու բարձրանա դրա արդյունավետությունը։ Հայաստանը պետք է թարմ ուժերով ապահովի սփյուռքին, իսկ սփյուռքը՝ Հայաստանին։ 2018 թվականին տեղի ունեցած իշխանափոխությունից հետո Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ բարձրացվեց սփյուռքի հետ կապերի ամրապնդման հարցը, ընդ որում՝ նախկինում գործող ձևաչափերը համարվեցին չաշխատող, դրա համար էլ որոշվեց սփյուռքի հետ աշխատանքի նոր ձևաչափ ներդնել։ Արդյունքում լուծարվեց սփյուռքի նախարարությունը, դրա փոխարեն ստեղծվեց սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը, իսկ հանձնակատար նշանակվեց Զարեհ Սինանյանը՝ հաշվի առնելով, որ Գլենդելի քաղաքապետ աշխատելու արդյունքում սփյուռքում աշխատելու փորձ է ձեռք բերել։

Սակայն սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը մեծ հաշվով ոչինչ չփոխեց սփյուռքի հետ համագործակցության տեսանկյունից։ Ճիշտ է՝ մի շարք ծրագրեր իրականացվում են, Սինանյանն այցեր է կատարում տարբեր հայաշատ երկրներ, սակայն դրանց արդյունավետության մակարդակը շատ ցածր է, և ավելի շատ տպավորություն է առաջանում, որ այդ նախաձեռնությունների նպատակն ավելի շատ փիառն է, որ հետո հանձնակատարի գրասենյակը կարողանա պարգևավճարներ ստանալն արդարացնել։ Այսպես, օրինակ՝ ՀՀ սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակը մեկնարկում է «իԳործ» բացառիկ ծրագիրը և սփյուռքահայ մասնագետներին հրավիրում աշխատելու Հայաստանի պետական մարմիններում:

Ենթադրենք մի քանի սփյուռքահայ եկավ Հայաստանի պետական մարմիններում աշխատելու, սրանով ոչ մի գլոբալ հարց չի լուծվելու։ Առավել մեծ մասշտաբի ծրագրեր են անհրաժեշտ, որի միջոցով սփյուռքում ներկայացված լավագույն մասնագետները իրենց գիտելիքները և փորձը կներդնեն Հայաստանի զարգացման համար, իսկ Հայաստանն էլ իր ունեցած հնարավորությունները կներդնի սփյուքահայ համայնքների հզորացման համար։ Իսկ Նիկոլ Փաշինյանի խոստացած մեծ հայրենադարձությունն այդպես էլ մնաց որպես անիրականանալի երազանք։ Սակայն սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարը դեռևս հավատում է, որ ներգաղթը տեղի է ունենալու։

Ու զավեշտն այն է, որ վերջինս կարծես սփյուռքահայերի ներգաղթի թեմայի հարցերը լուծել, վերջացրել է, հիմա էլ սկսել է խոսել Լիբանանից քրիստոնյա արաբներին Հայաստան տեղափոխելու անհրաժեշտության մասին, թե իբր նրանք կարող են հեշտությամբ ինտեգրվել հայ հասարակությանը։ Նախ՝ այս խնդիրն առաջին հերթին սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի լիազորություններից դուրս է, քանի որ գործ չունենք սփյուռքի հետ, իսկ մյուս կողմից էլ իշխանությունները չեն կարողանում կենսագործունեության անհրաժեշտ պայմաններ ապահովել անգամ երկրի բնակչության համար, ուր մնաց Հայաստան եկող այլ ազգերի համար պայմաններ ստեղծվեն։

Ուստի հանրության մեջ տրամաբանական հարց է առաջանում, թե ե՞րբ պետք է մեր իշխանությունները վերջ դնեն էժան պոպուլիզմին և ռեալ գործով զբաղվեն։ Հասկանում ենք՝ հարցը գուցե հռետորական է, սակայն պատասխան, այնուամենայնիվ, ակնկալվում է...

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement