Yerevan, 21.September.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


«Թվա­խեղդ» չկա. ասե­լու և ցույց տա­լու բան էլ չկա

ANALYSIS
Կիսվել

Գաղտնիք չէ, որ հանրությանը հուզող հիմնական խնդիրների մեջ առաջնայինը տնտեսությունն է, իսկ եթե ավելի հստակ արտահայտվենք, սոցիալ-տնտեսական վիճակը։ Եվ պատահական չէ, որ ներքաղաքական բանավեճերի թեմա են դառնում տարբեր տնտեսական հարցեր, իսկ տնտեսական զարգացման նախաձեռնությունները կատարում են այն հիմնական շարժիչ ուժի դերը, որի միջոցով քաղաքական ուժերը կարողանում են շահել հանրության վստահությունը։ 

Վարչապետ Փաշինյանի ողջ պաշտոնավարման ընթացքում նույնպես տնտեսական գործոնը հատուկ կարևորություն է ունեցել։ Վերջինս խոստանում էր, թե իր քաղաքական թիմն այնպիսի ծրագրեր է առաջ քաշելու, որ Հայաստանի տնտեսությունն աննախադեպ զարգացում է ապրելու, բարձրանալու է քաղաքացիների կենսամակարդակը, բարելավվելու են կենսապայմանները։ 

Այդ պատճառով էլ ներքաղաքական բառապաշար ներմուծվեց «տնտեսական հեղափոխություն» եզրույթը, ըստ որի՝ Փաշինյանի կառավարման օրոք տնտեսությունը պետք է սրընթաց զարգացում ապրեր։ 

Պետք է խոստովանել, որ տնտեսական առումով 2018 և 2019 թվականները բարենպաստ տարիներ էին, անցյալից եկող իներցիայով տնտեսությունը շարունակում էր աճել։ Սակայն, միևնույն ժամանակ, իշխանությունները ջանք ու եռանդ չէին խնայում՝ ցույց տալու համար, թե աննախադեպ աճեր են գրանցվում։ Իսկ վարչապետն իր ֆեյսբուքյան էջում գրեթե ամենօրյա ռեժիմով կիսվում էր ցուցանիշներով։ 

Փաշինյանի էջում տեղ էին գտնում նույնիսկ ամենաաննշան թվացող ցուցանիշները և ներկայացվում որպես աննախադեպ երևույթ, ինչին անցյալում նույնիսկ ուշադրություն չէին դարձնում։ Այնինչ աննախադեպության մասին ոչ մի խոսք չէր կարող լինել։

Իրավիճակն այլ է 2020 թվականի համար։ Եթե անցած տարի իշխանությունները կարող էին առանց հատուկ ջանքեր գործադրելու հետևել տնտեսության շարժին, ապա այս տարի այդ կերպ վարվել հնարավոր չէ, քանի որ կորոնավիրուսի համաճարակը լուրջ վնասներ է հասցրել տնտեսությանը։

Հենց այսպիսի իրավիճակում էլ կարող է դրսևորվել տնտեսությունը կառավարելու և զարգացնելու իշխանությունների տաղանդը։ Սակայն այդ տաղանդը բավարարեց միայն այն բանի համար, որ կառավարությունը որոշեց անտոկոս վարկեր տրամադրել բիզնեսի ներկայացուցիչներին՝ շուկայից դուրս չմղվելու և գոյատևելու համար։

Իշխանությունների նախաձեռնողականությունը սրանից այն կողմ չի անցնում։ Իսկ այդպիսի աջակցության գործիքի կիրառման համար հատուկ խելք ու եռանդ չի պահանջվում։ Իշխանությունների կողմից չկան այլ էական նախաձեռնություններ, սակայն դա չի խանգարում, որ շարունակվեն պարգևավճարներն ու դրանց անհրաժեշտության մասին պաթետիկ ճառերը։

Բայց նկատե՞լ եք, որ հիմա (խոսքը վերջին երեք օրերի մասին չէ) Փաշինյանը ոչ միայն չի շարունակում հանրությանը «թվախեղդ» անելու իր գործելակերպը, այլև հետևողականորեն լռում է տնտեսական ցուցանիշների հարցում։ 

Ու պատահական չէ, որ վերջինս ավելի շատ սկսել է խոսել կորոնավիրուսից ու հակահամաճարակային կանոններից, քան տնտեսությունից։ Ավելին, 2019 թ.-ի բյուջեի կատարողականի քննարկման շրջանակներում իր եզրափակիչ ելույթում Փաշինյանը գեթ մեկ բառ չխոսեց ո՛չ բյուջեի, ո՛չ էլ տնտեսության մասին: Ասելիք չկար:

Խնդիրն այն է, որ այս ընթացքում իրավիճակը տնտեսության տարբեր ճյուղերում, մեղմ ասած, բարվոք չէ։ Շատ մեղմ ասած:

Եվ տնտեսական ակտիվության նվազումը կապված է ոչ միայն արտակարգ դրության պայմաններում սահմանափակումների, ոչ միայն համաշխարհային տնտեսության միտումների հետ, որտեղ կտրուկ անկումներ են արձանագրվում, այլև կառավարության անձեռնհասության ու անկարողության:

Եվ եթե այս տարեսկզբի մի քանի ամիսների կտրվածքով Նիկոլ Փաշինյանը հպարտանում էր, որ իր կառավարությանը հաջողվել է հարկերի հավաքման աննախադեպ բարձր աճեր ապահովել, ապա ներկայումս բիզնեսի և ամբողջ տնտեսության անկումն իր լավագույն արտացոլումն է գտել պետական բյուջե վճարվող հարկերի վիճակագրության մեջ։

Այս տարվա ապրիլին հարկային մուտքերի անկումը նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատությամբ կազմել է 9,1%: Սակայն այդ նվազման տեմպը մայիսին ոչ միայն չի կոտրվել, այլև կրկնակի խորացել է։

Եվ այս տրամաբանության ներքո պետք է դիտարկել, որ 2020 թվականի մայիսին Հայաստանի պետական բյուջե հաշվեգրված հարկային եկամուտներն ու պետական տուրքը կազմել են 82,9 մլրդ դրամ՝ նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ նվազելով 21,8 մլրդ դրամով կամ մոտ 20,8%-ով։ Ելնելով ստեղծված իրավիճակից՝ հարկային մուտքերի թերակատարումը շարունակություն կունենա հետագա ամիսներին, իսկ իշխանությունները այլ տարբերակ չունեն, քան տնտեսության վերականգնման համար լուծումներ գտնելն է։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Կիսվել
Timeline
Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” ProgramUcom Introduces Green Tariff Plans, Turning Everyday Connectivity into Environmental Impact Ucom Launches “Unity Back to School” Special Offer for the New School YearUcom’s Sales and Service Center Reopens at 7 Sayat-Nova Street in Gyumri "Unisport" Competes in the UEFA Futsal Champions LeagueAram Barseghyan Appointed CEO of Team Telecom Armenia, Hayk Yesayan to Lead Team GroupLetter of Congratulations to His Holiness Karekin II on His 75th Birthday “Side by Side” Program for Artsakh Families in the Sevan Community: IDBankArega Hovsepyan is our candidate for Chair of the Committee on European IntegrationThe Final Round of the Junius Tournament Has BegunAwards Ceremony for the “Top 100 Students of Armenia” Competition: Presentation of CertificatesNew Samsung Galaxy A27 as Part of Ucom’s Special “Back to School 2026” OfferMillennials, Gen Z, or Gen Alpha: How Different Generations Prepare for the New School Year: Idram&IDBankFinancial Literacy at the Republican Center for Children and Youth Tent Camp: Idram & IDBankUnlocking the Secrets of the Financial World at ''Hayordi'' Camp with Idram&IDBankUcom Supports the Second Phase of ArmDrone’s FPV Drone Educational Program "The Power of One Dram" to "Orran" Charitable Non-Governmental OrganizationUcom and Microsoft Innovation Center’s Cybersecurity Education Program Concludes with a Mini CTF CompetitionCustomer Appreciation Day - This Time at IDBank’s “Erebuni” BranchResults of the Junius Tournament Announced: The Next Round AheadUcom Expands International Roaming Capabilities"Urgently Confirm Your Card Details": IDBank Warns of Hotel Booking ScamsMher Ananyan joins Unibank's Management Board Ucom Supports the Launch of "Remember the Animals" Educational Game Moody’s changes the outlook on IDBank’s ratings to positive IDBank Introduces the New Mastercard World Card with Exclusive Travel Benefits and a Special Launch CampaignConverse Bank and Visa expand their strategic partnership to introduce new customer solutions Ucom and FPWC Ensure Round-the-Clock Wildlife Monitoring in Gnishik Through Solar Energy
All Timeline »
Most Popular
1 Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice 2 Unibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football Club 3 Unibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays 4 Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School Participants 5 Sergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invit...
Poll