Yerevan, 14.October.2026,
00
:
00
BREAKING


«Մենք ավելի խորը փոսի մեջ ենք հայտնվելու, որից դուրս գալն ավելի դժվար է լինելու»

INTERVIEW

Հայաստանի մարդու իրավունքների առաջին պաշտպան, «Ընդդեմ իրավական կամայականությունների» ՀԿ նախագահ Լարիսա Ալավերդյանը ներհայաստանյան իրավիճակի, մասնավորապես քաղաքական ու իրավական հարթություններում առկա խնդիրները դիտարկում է երկու տարի առաջ տեղի ունեցած զարգացումների տրամաբանության ներքո:

«Նախևառաջ պետք է խոսեմ արմատի մասին, ինչի մասին քիչ են խոսում: Հեղափոխությունն ինքնին հակադրվում է ժողովրդավարությանը, հակադրվում է բազմակարծությանը, հակադրվում է որևէ այնպիսի զարգացման, որոնք հակասում են իշխանության եկած խմբի պատկերացումներին: Մենք քիչ ենք ուզում դրան անդրադառնալ, բայց խնդիրն այստեղից է սկսվում: 

Բազմակարծություն, բազմակուսակցություն, տարբեր մոտեցումներ, այդ ամենն ընդունված չեն հետհեղափոխական ժամանակահատվածներում: Այս առումով մենք կարող ենք դիտարկել պատմության ցանկացած պահ, որը հաջորդել է հեղափոխություններին: Հիմա այն, ինչ տեղի է ունենում մեզ մոտ, այսպես կոչված, հեղափոխության ու հեղափոխական մեթոդների արտացոլումն է, և մենք չպետք է զարմանանք»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասաց Լ. Ալավերդյանը:

Նա շեշտեց, որ Հայաստանում առկա ընթացքի վերաբերյալ հասարակագետների ուսումնասիրությունների կարիքը կա:

«Որովհետև ստացվում է, որ մենք շատ լավ կատարում ենք իշխանության սցենարով նախատեսված դերակատարությունը: Ամեն անգամ կոնկրետ սյուժե ենք քննարկում, ամեն անգամ մի թարմ դրվագ: Սրա հետևանքով մենք ավելի խորը փոսի մեջ ենք հայտնվելու: Սա ոչ թե շրջապտույտ է, և մենք վերադառնում ենք ինչ-որ կետի, որից դեպի ժողովրդավարություն ենք շարժվել, այլ պտույտ է, որով ավելի խորը փոսի մեջ ենք հայտնվում: Այն, ինչ տեղի է ունենում, մեզ ավելի խոր անդունդ է տանում, որից դուրս գալն ավելի դժվար է լինելու: 

Մեզ մոտ այսօր խմբապետություն է, որովհետև մեզ խոստացել էին, որ որևէ իզմ չի լինելու, և, ինչպես իրենք են ճիշտ գտնում, այդպես էլ անելու են: Սա է խնդիրը: Այն, ինչ 2 տարի տարի կա, դրանով է բացատրվում: Ի՞նչ իրավական գործընթացների մասին է խոսքն այս պայմաններում, երբ անտեսվում են ոչ միայն ՀՀ նորմերը կամ կիրառվում են զուտ ընտրովի, այլ անտեսվում են միջազգային իրավունքի սկզբունքները, որոնք վերաբերում են մարդու իրավունքներին, իշխանությունների տարանջատմանը: Իշխանական խումբը որևէ առումով այլակարծություն չի ընդունում: Ու երբ անգամ գրագետ մոտեցումներ են հնչում, անմիջապես իշխանական խմբից, մասնավորապես վարչապետի կողմից հնչեցվում է «ժողովրդի թշնամի» եզրույթը: 

Մարդու իրավունքների և, առհասարակ, կառավարման բոլոր աքսիոմները ամբողջովին խեղաթյուրվել են: Իրավունքը ամբողջովին կա՛մ անտեսվում է, կա՛մ օգտագործվում է ընտրովի, կա՛մ պարզապես նոր օրենքներ են գրվում, նորմեր են ընդունվում, որոնցով կոտնահարվեն մարդու իրավունքները: Լավագույն օրինակը հավաքների արգելքի մասին նորմն է»,-շեշտեց մեր զրուցակիցը:

Հաշվի առնելով նշված խնդիրները՝ այդ համատեքստում Լ. Ալավերդյանը նաև հասարակական հատվածում տարբեր մասնագետների կողմից իշխանությանը հարցեր ուղղելու անհրաժեշտության մասին է ընդգծում: Մինչ այդ՝ նա կարևորում է այդ առումով միասնական հարթակ ստեղծելու անհրաժեշտությունը:

«Պետք է քննարկումներ լինեն, եթե չի ստացվում, ուրեմն նոր իշխանությունները հասել են իրենց ամենաառաջնային նպատակներին, որը ենթադրում է կառավարելի քաոս և քայքայող էֆեկտ՝ հասարակության մեջ: Մենք տարբեր ոլորտներում հրաշալի մասնագետներ ունենք: 

Կա՛մ մենք հասկանում ենք, կա՛մ չենք հասկանում: Առհասարակ, մարդու իրավունքները իրավունքի մեջ բարձր կատեգորիա են: Այդ բանալին օգտագործելով՝ ես կարողանում եմ տեսնել իրողությունը: Ու ես ափսոսում եմ, որ անգամ խեղաթյուրում են մարդու իրավունքների ամենակարևոր սկզբունքները: 

Օրինակը «բոլորը հավասար են» սկզբունքն է: Եթե բոլորը հավասար են, բոլորին պետք է փռել ասֆալտի՞ն: Հակառակը, եթե բոլորը հավասար են, պետք է բոլորին իրենց արժանապատվությունը չխախտելով վերաբերվել: 

Սա մեր Սահմանադրության նորմն է»,- ասաց մեր զրուցակիցը՝ նշելով, որ սա այն կետը չէ, որը մեզ այսօր հույսեր կներշնչեր, մինչդեռ ապրելու մեթոդների հիմքում պարզաբանելը, չվիրավորելով հակադրվելը պետք է լինի:

«Ի վերջո, պետք է հստակեցնել, որ պետությունը և երկիրը որևէ իշխանական ուժի չի պատկանում: Բայց կարելի՞ է արդյոք ժողովուրդ եզրույթն այդքան օգտագործելով՝ տապալել ազգ հասկացությունը: Ի դեպ՝ դա տեղի է ունեցել 1991 թվականից, ու այդ ռեսուրսը օգտագործվում է նաև հիմա: 

Մեզ տեսնում են բնակչություն, անդեմ, ոչ միասնական միավոր, ժողովուրդ, որին կարող են դիմել ու որին պոպուլիզմով կարող են դուր գալ, այնինչ՝ կա ազգ: Ամեն դեպքում, լավատեսությունն ինձ չի դավաճանում: Երևի պետք է անցնեինք նաև սրա միջով, որովհետև հասարակության քայքայումը, սխալ ճանապարհը սկսվել է առաջին նախագահից, իսկ երկրորդի ու երրորդի ժամանակ իշխանությունները այդպես էլ չգտան լայն հասարակական խավերի հետ շփվելու ձևը: Համոզված էին, որ մեղմ ավտորիտար միջոցներով կարելի է շարունակել: 

Նույն վիճակում նաև հիմա ենք: Այսօրվա ղեկավարն էլ է հավակնում նույն էշը քսան տարի քշել»,-եզրափակեց Լ. Ալավերդյանը:

ԱՆՆԱ ԲԱԴԱԼՅԱՆ

“From Classroom to Orbit”: With Ucom’s Support, “Space 1.0” Is Being Introduced in 15 Schools Across ArmeniaAfeyan Initiatives for Armenia Awards Grant to the Armenia Education Initiative to Expand the Teach For Armenia’s Seroond School Turnaround Program Ucom to Participate in COP17 Together with FPWC, Showcasing Their Environmental Partnership“The Golden Hour”: IDBank explains how to respond effectively to a scam attackNelli Kocharyan Presents Converse Bank’s Vision for Development of International Relations at the BACEE Conference BACEE International Conference Kicks Off with Converse Bank as Lead Sponsor Unibank has issued perpetual bonds with an annual coupon yield of 13.2% Ucom Measures the Environmental Impact of Its OperationsUnibank Offers USD-Denominated Bonds with an Annual Coupon Rate of 6% Ucom Becomes an Official Partner of the Armenia-UK Business Forum 2026Ucom Sales and Service Center at 20/52 Erebuni Reopens After Renovation Unibank Joins the Armenian Solar Energy AssociationThe Widely Discussed Dvin Crown Project. A New Visibility Platform for Brands Has Emerged in the Heart of YerevanAmeriabank named Most Innovative Digital Bank in Armenia, alongside 9 Global Finance Digital Banking AwardsUnibank and Picsart Academy Host Kids Day for ChildrenUnibank Issues AMD and USD Bonds with Annual Coupon Rates of 10.3% and 6%Artur Hovhannisyan and the Ambassador of Bulgaria to Armenia discussed a number of programs of mutual interest to Armenia and Bulgaria A new and fantastic story was born in the heart of Yerevan—the spirit of the old city at Hayasa Hotel Old YerevanConverse Bank is Lead Sponsor of the BACEE International Banking Conference Ralph Yirikian on the Cost of Digital Transformation at the 13th Regional HR Conference You Can Now Pay with Idram on Glovo: The Long-Awaited Partnership Is Now a RealityRate.Trading: Currency Exchange on a New Digital PlatformIdram's "City of Good Deeds": From Teamwork to Real Charitable Projects Ucom and FAST Bring Together Artificial Intelligence and Green Innovation From Car Selection to Purchase – All in One Place: Ameriabank to Present its Myar.am Platform and Special Offers at Armenian Auto Show IDBank and the “Dekavva Fund” Stand with People from Artsakh Ucom Supports AI-Powered Camera Installation for Nature Conservation Dmitry Ishkhanov Opens the New Steinway’s Concert Life in Pardubice Ucom Fellowship Participants Meet Ralph Yirikian at UcomUnibank Becomes Title Sponsor of Alashkert Football ClubSergey Smbatyan’s Music for Future Foundation and the Lang Lang International Music Foundation Invite Young Pianists to Apply for the Prestigious Lang Lang Young Scholars ProgramUnibank Call Center Now Available 24/7 on Weekdays Ralph Yirikian Discusses the Challenges of Modern Leadership with Leadership School ParticipantsUnibank Becomes Lead Sponsor of AGBU’s Global Run in Support of Camp NairiUnibank’s Renamed “Tumanyan” Branch Opens at a New LocationUcom Continues Large-Scale Network Modernization, Expanding 5G Coverage and Enhancing Connectivity EBRD’s AMD-denominated bonds listed on AMX; Converse Bank acted as underwriterBecome a Unibank shareholder and acquire perpetual bonds with a 13.25% yieldThe Unprecedented Educational Summer of the 'Armenian Virtuosos'All Armflix Content Is Once Again Available on UplayHayk Melikyan Opens the 5th Festival of Armenian Culture in KatowiceHarutyun Harutyunyan: “The Government Has No Intention of Applying for EU Membership and Adopted the Law to Prevent a Referendum”Ucom Supports Coca-Cola Fest 2026 “Orran” Students Start the New Academic Year with Support from “The Power of One Dram”It is with deep awareness of the seriousness of this supposition as well as concern that we pose the question of the above headline“Armenian Virtuosos” Scholarship Recipients Take the Stage at the 4th International Festival of Youth Orchestras of the WorldUnibank Launches a New Promotion "U-Teenager": Grand Prize — a Summer Course at One of the Top Universities AbroadSEROOND Begins: Armenia’s First Authored School Model Based on Whole-Child Development, Enabled by AI"Unisport" Advances to the Main Round of the UEFA Futsal Champions League Cybersecurity Course Graduates Take Part in Ucom’s “Junior Academy” Program