«Ավելի դժվար մարտեր են եղել, բայց Շուշիի ազատագրումը շրջադարձային եղավ». Ժորա Ֆարյան

INTERVIEW 9 May, 2020 13:46

Ավելի դժվար մարտեր էլ են եղել, բայց Շուշիի նշանականությունն այլ էր. մեր անկախ պետության բանակը կարողացավ ոչ միայն պաշտպանել, այլև ազատագրել: Շուշիի ազատագրումը շրջադարձային եղավ: Past.am-ի հետ զրույցում ասաց Շուշիի առանձնակի գումարտակի 3-րդ դասակի հրամանատար, ազատամարտիկ Ժորա Ֆարյանը:

«1992-ը արդեն շրջադարձային էր: Եթե մինչև այդ տեղային ընդհարումներ էին գնում, ապա Շուշիից հետո գծերը ռազմաճակատի վերածվեցին: Ինչքան էլ տարիներ անցնեն, միևնույն է, ես կշարունակեմ համարել, որ Շուշիի ազատագրումը պատմության շատ երկար ընթացքի մեջ մեր բանակի առաջին լիարժեք հաջողությունն էր: Անընդհատ մտածում էինք, որ մինչև Շուշին չազատագրվի, մյուս տեղերում քիչ հաջողություններ կլինեն: Եվ իրականում հենց այդպես էր: Շուշիից հետո ռազմաճակատի գիծն ընդգծվեց»,-ասաց Ժ. Ֆարյանը:

Խոսելով հաղթանակի կարևորության մասին՝ նա շեշտեց. «Հաղթանակները պետք է իրենց ամբողջ էությամբ գնահատել: Ես Շուշիի ազատագրման մասնակից եմ, բայց չի նշանակում, որ ինձ պետք է մեծարեն: Պատերազմի մասնակիցներն այդ իրավունքը գուցեև ունեն, բայց պետք չէ վեր կենալ՝ ասել՝ ես պատերազմի մասնակից եմ, ես պետք է ունենամ սա,՛ սա,՛ սա՛, ու ես ավելի լավ ապրելու իրավունք ունեմ, քան նա, ում ձեռքին ավտոմատ չի եղել: Ես համարում եմ, որ պատերազմել ենք, հաղթել ենք, որ մնացածներն ավելի արժանավայել ու երջանիկ ապրեն: Եթե մեր նպատակը դա չի եղել, ուրեմն վերածվում ենք առևտրականի՝ «ես արել եմ, դուք պարտավոր եք…» տրամաբանության մեջ: Եթե մասնակցել եմ պատերազմին, երկու անգամ վիրավորվել, դա չի նշանակում, որ ինձ ինչ-որ մեկն ինչ-որ բան է պարտք: Այլ հարց է, որ պետությունը պետք է օրենքներ մշակի, որ վետերանները ոչ թե ֆինանսական, այլ հոգեբանական առումով իրենց ավելի հպարտ զգան»:

Ազատամարտիկը նշեց, որ այսօրվա բանակը մարտունակ է, զինվորները պատրաստված: Ասում է՝ նոր սերունդն այդ առումով անգամ գերազանցել է իրենց:

«Ընդհանրապես, թե՛ նախկին զինվորականներս, թե՛ նաև դուք՝ լրագրողներդ, միշտ պետք է մատնանշենք թերությունները: Բայց այն իրավիճակը, որը կա այսօր բանակում, համեմատելի չէ նախորդ 3-4 տարիներին առկա վիճակի հետ: Սկսած զինվորին տրվող սննդի սպասարկման մակարդակից, վերջացրած սպառազինությամբ: Լինելով նախկին զինվորական՝ ես գոհ եմ այսօրվա վիճակից»,-ասաց նա:

Անդրադառնալով Արցախյան հարցի շուրջ քննարկվող գործընթացների հնարավորությանը՝ Ժորա Ֆարյանը շեշտեց, որ թե՛ նախորդ, թե՛ այսօրվա իշխանությունների ժամանակ ոչ հայանպաստ զարգացումների մասով մտահոգություններ չունի:

«Ես չեմ պատկերացնում, որ որևէ մեկը կհամարձակվի Արցախի՝ հայկական երկրորդ պետության հարցն այդ տեսանկյունից դնել սեղանի շուրջ ու քննարկել: Բացի այդ, ես մնում եմ իմ այն կարծիքին, որ Արցախյան հարցը լուծվել է դեռ 1994 թվականից: Մենք առայժմ այդքան տարածքներ ենք ազատագրել, կգան ուժեղ սերունդներ, ավելի շատ տարածքներ կազատագրեն, իսկ մնացածը պարզապես խոսակցություններ են»,-հավելեց մեր զրուցակիցը:

Ժորա Ֆարյանը բացառում է, որ այսօր թե՛ արտաքին, թե՛ ներքին վտանգի պարագայում մեր միասնականությունը կարող է վտանգվել:

«Ներքին խնդիրները միշտ լինելու են: Ստահակներ, սրիկաներ ևս լինելու են: Նժդեհն էր ասել՝ «հայի տականքը անկրկնելի է»: Բայց չմոռանանք մյուս՝ ավելի մեծ հատվածին, որն իր վարքագիծը ցույց տվեց դեռ 2016թ. ապրիլյան օրերին: Կարևորն այն է, թե նրանք ինչպես պահեցին իրենց: Կարևորը հենց այդ հատվածն է: Գնահատականը սա է և ոչ թե այն, թե սոցցանցերում ով ում ինչ անեծք կտա, ինչպես կհայհոյեն իրար, ինչ պատճառ կփնտրեն միմյանց վիրավորելու համար: Իրականում սրանք երկրորդական են. թե՛ արտաքին, թե՛ անգամ ներքին վտանգի պարագայում բացառվում է, որ միասնականություն չցուցաբերվի»,-եզրափակեց մեր զրուցակիցը:

Աննա Բադալյան