ՊՈ­ԱԿ-ը կօժտ­վի պատ­շաճ վե­րահս­կո­ղա­կան գոր­ծի­քա­կազ­մով

Արդարադատության նախարարությունն առաջարկում է լրացումներ կատարել կառավարության 2006 թ.-ի մայիսի 26-ի N 825-Ն որոշման մեջ: Նախագծի հիմնավորման մեջ նշվում է՝ բանտային առողջապահության ոլորտում բարեփոխումների իրականացումը կառավարության քաղաքականության առանցքային ուղղություններից մեկն է: 

Քրեակատարողական հիմնարկներում գտնվող անձանց առողջության պահպանման և բժշկական օգնության իրավունքների երաշխավորումը դիտարկվում է որպես առաջնային և հրատապ լուծում պահանջող հարց: 

Կարևորելով նշված ոլորտում բարեփոխումների իրականացման անհրաժեշտությունը և հիմքում ունենալով այն, որ ՔԿՀ-ներում բժշկական ծառայությունների արդիականացման խնդրի լուծումը մեծապես կախված է քրեակատարողական առողջապահական համակարգի ինստիտուցիոնալ արդյունավետության ապահովման հետ՝ արդարադատության նախարարությունը մշակել, իսկ 2019 թ.-ի օգոստոսի 15-ին կառավարության հավանությանն է արժանացել «ՀՀ կառավարության 2006 թ.-ի մայիսի 26-ի N 825-Ն որոշման մեջ փոփոխություն կատարելու մասին» կառավարության որոշման նախագիծը: Այդ որոշմամբ նախատեսվել են մի շարք փոփոխություններ.

- Կալանավորված անձանց և դատապարտյալների բժշկական օգնությունը և սպասարկումը կազմակերպելու է «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը: 

-Կալանավորված անձինք և դատապարտյալները կցագրվելու են ՔԿՀ-ին տարածքային առումով առավել մոտ գտնվող ամբուլատոր-պոլիկլինիկական բժշկական օգնություն և սպասարկում իրականացնող բժշկական հաստատությանը, որտեղ իրականացվելու են նեղ մասնագիտական ծառայությունները:

-Հեշտացվել է կալանավորված անձանց և դատապարտյալների ուղեգրումը քաղաքացիական բժշկական հաստատություններ՝ այն կազմակերպելով բացառապես բժիշկների կողմից տրված ուղեգրերի վրա:

- Սահմանվել է կալանավորված անձի կամ դատապարտյալի կողմից սեփական միջոցների հաշվին բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու կարգը:

- Հիվանդությունների դասակարգման միջազգային չափանիշին է համապատասխանեցվել պատիժը կրելուն խոչընդոտող ծանր հիվանդությունների ցանկը, առաջարկվում է այն տարածել նաև կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելուն խոչընդոտող հիվանդությունների վրա:

-Նախատեսվել է արդարադատության նախարարությանը կից ստեղծել բժշկական հանձնաժողով, որը կտրամադրի եզրակացություն՝ կալանավորված անձանց ծանր հիվանդության հետևանքով խափանման միջոցը փոխելու նպատակահարմարության, ինչպես նաև ՔԿՀ-ներում պահվող դատապարտյալներին ծանր հիվանդության հետևանքով պատժից ազատելու վերաբերյալ:

Այդուհանդերձ, փաստվում է, որ է «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը ներկայումս հնարավորություն չունի վերահսկել ազատությունից զրկված անձանց տեղաշարժը քրեակատարողական հիմնարկներից և, ըստ այդմ, կանխատեսելի դարձնել իր գործունեության ծավալներն ու քաղաքացիական հիվանդանոցների վրա դրվող «բեռի» ծավալներն ու ժամկետները: 

Նման պայմաններում կարող են առաջ գալ նաև հնարավոր չարաշահման ռիսկեր, որոնց կառավարումն օբյեկտիվորեն հնարավոր չէ՝ վերահսկողական գործիքակազմի բացակայությամբ պայմանավորված:

Հաշվի առնելով նշյալը՝ արդարադատության նախարարության ներկայացրած նախագծով առաջարկվում է.

1) բարձրացնել կալանավորվածներին և դատապարտյալներին բժշկական օգնություն տրամադրող քաղաքացիական հաստատությունների հաշվետվողականությունը,

2) կալանավորված անձանց և դատապարտյալներին պատշաճ բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների մատուցման համար ստեղծված մասնագիտական կառույցին հնարավորություն տալ վերահսկել կալանավորված անձի կամ դատապարտյալի առողջության պահպանման իրավունքի իրացման շրջանակներում իրականացվող գործընթացը,

3) քաղաքացիական բժշկական հաստատությունում մնալու անհրաժեշտությունը պարզելու նպատակով ՊՈԱԿ-ի տնօրենի կողմից առողջապահության նախարարին դիմելու միջոցով անհրաժեշտության դեպքում հրավիրել բժշկական կոնսիլիում,

4) կոնսիլիումի արդյունքներով որոշել անձին քաղաքացիական բժշկական հաստատությունում պահելու անհրաժեշտությունը:

Նշվում է, որ նախագծի ընդունման արդյունքում կալանավորված անձանց և դատապարտյալներին պատշաճ բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների մատուցման համար ստեղծված «Քրեակատարողական բժշկության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ը կօժտվի պատշաճ վերահսկողական գործիքակազմով:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ