Yerevan, 02.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Օտարերկրացիներն ավելի շատ անշարժ գույք են վաճառել, քան ձեռք բերել. ո՞րն է «փուչիկի» գաղտնիքը

ANALYSIS

Անշարժ գույքի շուկան տնտեսական չափազանց կարևոր դերակատար է։ Տնտեսական ընդհանուր վիճակի վրա մեծ ազդեցություն ունի նաև անշարժ գույքի շուկայի կայունությունը։ Կարծիք կա, թե անշարժ գույքի շուկան ինդիկատոր է՝ երկրի տնտեսական զարգացումների վերաբերյալ ընդհանուր կարծիք կազմելու համար: Եվ պատահական չէ, որ 2008 թվականին սկսված համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամը սկիզբ առավ հենց ԱՄՆ-ի անշարժ գույքի շուկայում տիրող իրավիճակից։

Նիկոլ Փաշինյանը, հայտարարելով «տնտեսական հեղափոխության» մասին, գիտակցում էր, որ այն պետք է տարածվի նաև անշարժ գույքի շուկայի վրա։ Դրանով էր պայմանավորված, որ վերջինս պարբերաբար դիմում էր (է) սփյուռքի ներկայացուցիչներին Հայաստան տեղափոխվելու և բնակարան ձեռք բերելու կապակցությամբ։ Օրինակ՝ բոլորն են հիշում, թե ինչպես էր Փաշինյանը համոզում երգիչ Սերժ Թանկյանին Հայաստանում բնակարան գնել։ Ընդհանուր առմամբ, Փաշինյանը հույս ուներ, որ իր իշխանության գալուց հետո «դրսի» հետաքրքրությունը Հայաստանի անշարժ գույքի շուկայի նկատմամբ կմեծանա։ Վերջինս Nouvelle d'Armnie պարբերականին տված ընդարձակ հարցազրույցում հայտարարում էր. 

«Գալիս եք, անշարժ գույք եք գնում, եթե ուզում եք, և սկսում եք ապրել։ Այն, ինչ անում են մեր հայրենակիցներից շատերը։ Եթե համեմատենք այս տարվա ցուցանիշները նախորդ տարվա ցուցանիշների հետ, ապա մենք տեսնում ենք անշարժ գույքի գործարքների ծավալների 11,1% աճ: Անշարժ գույքի գները կայուն աճում են, քանի որ բնակարանների պահանջարկը մեծ է»:

 

Եվ այս առումով 2019 թվականը պետք է լիներ բեկումնային տարի, քանի որ Փաշինյանի գլխավորած քաղաքական ուժը իշխանություն ստացավ ոչ միայն գործադիրում, այլև Ազգային ժողովում, և անհրաժեշտ պայմանները կային ՀՀ անշարժ գույքի շուկայի նկատմամբ դրսի հետաքրքրության ավելացման համար։

Սակայն վիճակագրական կոմիտեի հրապարակած «Հայաստանի Հանրապետության սոցիալ-տնտեսական վիճակը 2019թ. հունվարդեկտեմբերին» տեղեկագրի մեջ արձանագրված է, որ 2019թ. օտարերկրյա քաղաքացիները գնել են 674 անշարժ գույք: Իսկ նույն ժամանակահատվածում օտարերկրյա քաղաքացիները վաճառել են 1266 անշարժ գույք: Ստացվում է, որ օտարերկրացիները ավելի շատ գույք են վաճառել, քան ձեռք են բերել։ Այսինքն՝ Հայաստանում անշարժ գույք ձեռք բերելու նկատմամբ հետաքրքրությունը նվազել է։

Եվ հետաքրքրական է, որ այսպիսի իրավիճակում Հայաստանում անշարժ գույքի գները շարունակում են բարձր մնալ, ինչը նշանակում է, որ շուկայում պետք է անշարժ գույքի նկատմամբ մեծ պահանջարկ լինի, իսկ պահանջարկի ավելացումը, բացի վարկավորման հասանելիության ընդլայնումից, պետք է տեղի ունենա բնակչության եկամուտների և վճարունակության մակարդակի ավելացման պայմաններում, որպեսզի քաղաքացիներն ի վիճակի լինեն համապատասխան վճարումներ կատարել։

Սակայն բնակչության եկամուտներն ավելացել են միայն չնչին չափերով, և մի քանի հազարական դրամներով աշխատավարձերի և թոշակների բարձրացումը չի կարող էական ազդեցություն ունենալ բնակչության վճարունակության ավելացման վրա։ Եվ պատահական չէ, որ տարբեր մասնագետներ այն կարծիքին են, որ անշարժ գույքի գների բարձրացումն արհեստական է, և այն նման է փուչիկի, որը կարող է ամեն պահի պայթել։ Մյուս կողմից՝ այսպիսի իրավիճակը կարող է պայմանավորված լինել նաև Հայաստանում անշարժ գույքի հարկերի բարձրացմամբ։ Դեռևս անցած տարվանից կառավարությանն առընթեր անշարժ գույքի կադաստրի կոմիտեի նախագահը խոսում էր այն մասին, թե անշարժ գույքի հարկը կբարձրանա առնվազն 2,5-3 անգամ։ 

Իսկ 2019 թվականի նոյեմբերին Ազգային ժողովն ընդունեց «Անշարժ գույքի հարկով հարկման նպատակով անշարժ գույքի շուկայական արժեքին մոտարկված կադաստրային գնահատման կարգը սահմանելու մասին» օրենքի նախագիծը, որով նախատեսվում է ունենալ անշարժ գույքի հարկման տարբերակված մոտեցում և ավելացնել հարկային մուտքերը, որոնք կստացվեն հատկապես բարձրարժեք գույքերի կադաստրային գնահատման արդյունքում: Կարճ ասած՝ ավելացվում է անշարժ գույքի հարկումը։

Իսկ անշարժ գույքի հարկի բարձրացումը ազդելու է ոչ միայն հասարակ քաղաքացու, այլև բնակչության գործարար հատվածի՝ արտադրամասերի, առևտրի կենտրոնների, հյուրանոցների, ռեստորանային համալիրների, բիզնես կենտրոնների վրա՝ պատճառ դառնալով, որպեսզի բարձրանան այս հատվածի կողմից մատուցվող ծառայությունների գները, և սա կարող է թանկացումների ալիք առաջացնել նաև անշարժ գույքի շուկայից դուրս։

ԱՐՏԱԿ ԳԱԼՍՏՅԱՆ

Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation KardaLove 5th Anniversary Festival Held under the Title Sponsorship of AraratBankAmeriabank Opens a New Branch in Artashat: Special Offers for New CustomersDangerous Generosity: IDBank Warns of a Rise in Fake Online SurveysJustice Turned Into a Show: The Real Purpose Behind the Case Against Vahe HakobyaIdram, Mediamax and Hayordi Foundation Launch Initiative Ahead of Book Giving DayAraratBank Receives Mastercard “Excellence in Strategic Marketing” AwardIDBank has opened a representative office in Glendale, CaliforniaTeam Holding Announces the Launch of the Second Tranche of Its USD Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker ArmeniaUcom Services Can Now Be Paid Via Fast Shift Team and the French University in Armenia Help 120 Students Gain Real-World ExperienceUcom Offers Comprehensive Internal Network (LAN) Building Services for Corporate Clients Unibank Became an A-Level Member of the Armenia British Business Chamber Winter adventures continue at Myler: Idram&IDBankWith the Support of AraratBank, KardaLove 5th Anniversary Festival Returns in a New FormatThe Power of One Dram — to Mathemik NGOIDBank’s Nor Nork branch has reopenedOn the impossibility of making payments via Idram for telecommunication operators’ services and the current situationWhen CSR Becomes a Driving Force for Business Development: Lala Bakhshetsyan Five-Year Partnership Between AraratBank and 4090 Charity Foundation Comes to Successful Close Idram and Weixin Pay (WeChat Pay) Launch Strategic Partnership in ArmeniaThe Winners of the Third Round of the Junius Competition Have Been AnnouncedWhat to gift men on January 28: Idram&IDBankIdram Conducted a Financial Literacy Class for Roboton ParticipantsRegarding Payments for Viva Armenia Services via IdramVahe Hakobyan Is a Political Prisoner: Past.amUp to 2% Cashback with IDBank Mastercard and ARCA CardUp to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalaryAraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with MastercardBook by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29 AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone EventAraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank Idram Summarizes 2025The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement