Yerevan, 15.May.2026,
00
:
00
English
Հայերեն Русский
BREAKING
Lavrov: Russia intends to outline concrete steps to resolve issues in Karabakh Armenia President signs decree on calling snap parliamentary elections on June 20 Armenia President petitions to Constitutional Court Armenia legislature convenes special session to consider new Electoral Code Latvia parliament recognizes Armenian Genocide 145 new cases of COVID-19 confirmed in Armenia Armenia acting Deputy PM receives Iran Ambassador Azerbaijanis advance in territory of Nor Ghazanchi village of Karabakh's Martakert again, negotiations underway Lebanon official to Armenians: You were killed by sword, we—by famine, blockade, but culprit is one Al-Arabia: 10,000 people parade with torches in Yerevan in memory of 1.5 million Armenians killed in Ottoman Turkey Greek PM expects to meet with Erdogan in the near future Armenia Ombudsman on protest held in front of Prosecutor General's Office


Սուդոկու. ո՞վ է այն ստեղծել և ի՞նչ կապ ունի Ճապոնիայի հետ

ՀԱՆՐԱՀԱՅՏ ՄՈԼՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Կիսվել

Սուդոկուն թվերով գլուխկոտրուկ է: Այսօր այն այնքան է տարածված, որ մարդկանց մեծ մասը եթե անգամ ծանոթ չէ դրան, գոնե պարզապես տեսած կլինի տպագիր հանդեսներում, թերթերում, օնլայն հարթակներում, այդ թվում՝ ամեն օր «Փաստ» օրաթերթում: 

Իսկ որտեղի՞ց է հայտնվել այս խաղգլուխկոտրուկը: Չնայած իր ճապոնական անվանմանը, սուդոկուի պատմությունը չի սկսվել Ճապոնիայում: 18-րդ դարում ապրած հայտնի մաթեմատիկոս Լեոնարդ Էյլերի լատինական քառակուսիներն են համարվում այդ գլուխկոտրուկի նախատիպը: 

Այնուամենայնիվ, այն տեսքով, որով այն այսօր հայտնի է, ստեղծել է Հովարդ Գարնսը: 

Մասնագիտությամբ լինելով ճարտարապետ՝ Գարնսը ձեռքի հետ հանելուկներ և գլուխկոտրուկներ էր մտածում ամսագրերի և թերթերի համար: 1979 թվականին ամերիկյան մի հրատարակություն, որը կոչվում էր «Dell Pencil Puzzles and Word Games», առաջին անգամ հրապարակել է նրա «Number Place» անունով ( թարգմանաբար՝ «թվերի տեղ») գլուխկոտրուկը: 

Սակայն այդ ժամանակ այդ գլուխկոտրուկը չի առաջացրել ընթերցողների հետաքրքրությունը: 

Առաջինը հենց ճապոնացիներն են գնահատել այն: 1984 թվականին ճապոնական տպագիր հրատարակություններից մեկը հրատարակել է այն, որը անմիջապես տարածում է ստացել: Հենց այդ ժամանակ էլ այդ գլուխկոտրուկը ստացել է իր անվանումը՝ սուդոկու: Ճապոներենում «սու» նշանակում է «թիվ», «դոկու»՝ «առանձին դրված», այսինքն` «առանձին թիվ»: 

Որոշ ժամանակ անց, այս գլուխկոտրուկը սկսել է հայտնվել ճապոնական բազմաթիվ այլ թերթերում և ամսագրերում: Անգամ սկսել են տպագրել սուդոկուի առանձին հավաքածուներ: 

2004 թվականին սուդոկուներ սկսել են տպագրել բրիտանական թերթերը: Ընդ որում, ստեղծվել է այնպիսի տպավորություն, որ այդ խաղ-գլուխկոտրուկի հայրենիքը Ճապոնիան է: Սուդոկուն 9×9 չափի քառակուսի է, որը բաժանված է 3×3 չափի քառակուսիների։ Քառակուսին ընդհանուր ունի 81 վանդակ։ 

Պետք է ազատ վանդակները լրացնել 1-9 թվերով այնպես, որ թվերը չհամընկնեն ո՛չ հորիզոնական, ո՛չ ուղղահայաց և ո՛չ էլ 3×3 չափի քառակուսու մեջ։ 

Սուդոկուները լինում են տարբեր բարդությունների, բայց դրանց բարդությունը կախված է ոչ միայն նախօրոք լրացված թվերի քանակից, այլ նաև լուծման մեթոդից։ Ամենահեշտ լուծման մեթոդը դեդուկցիայի մեթոդն է՝ միշտ կա գոնե մեկ վանդակ, որին համապատասխանում է միայն մեկ թիվ։ 

Ճիշտ կազմված սուդոկուն ունի միայն մեկ լուծում։ Սուդոկուն բազմաթիվ տարատեսակներ ունի, կան լրացուցիչ պայմաններով, գումարային՝ ըստ տողերի կամ սյուների, անկյունագծերի, զույգ կամ կենտ, եռանկյան, վեցանկյան, կամ այլ տեսքով սուդոկուներ և այլն։ 

Ներկայումս անգամ գոյություն ունեն սուդոկուներ օնլայն հարթակներում, այդ թվում՝ բջջային հեռախոսների և սմարթֆոնների համար։ 

Այս տարբերակները հարմար են նրանով, որ ցույց են տալիս սխալները, կամ կարող են հուշել որևէ թիվ։ 

Վերջում ասենք, որ սուդոկու խաղն ունի մոտ 6 671 սեքստիլիոն կոմբինացիա, և այդ խաղի պատմությունը ներկայումս էլ հաջողությամբ զարգանում է։

 

Նյութը հրապարակման պատրաստեց Past.am-ը

Կիսվել
Timeline
IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” CampaignUnibank provided cashback to more than 2 000 reliable SME borrowers AraratBank Supports Another Successful Entry into the Capital Market“Cannot deliver your package”. IDBank warns about fake messages from ‘’HayPost’’Ucom and SunChild Continue Joint Initiatives for a Greener Future Grant Akopian has been elected to the AmCham Board Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer
All Timeline »
Most Popular
1 The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ Foundation 2 IDBank supports the Opening Event of Wizz Air’s “Let’s Get Lost” Campaign 3 Grant Akopian has been elected to the AmCham Board 4 EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee 5 Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue”
Poll