Yerevan, 26.March.2026,
00
:
00
BREAKING


Ռուսաստանը ժամկետից շուտ կդադարեցնի Հայաստանի երկաթուղու սպասարկումը. պատճառը քրգործն է

ECONOMICS

Past.am

«Ռուսական երկաթուղիներ» (ՌԵՈւ) պետական ընկերությունը պատրաստվում է խզել համաձայնագիրը Հայաստանի իշխանությունների հետ՝ պնդելով, որ նրանք խանգարում են «Հարավկովկասյան երկաթուղի» (ՀԿԵՈւ) դուստր ձեռնարկության աշխատանքին, որը կառավարում է հայկական երկաթուղիները։ Այս մասին RTVI-ին ասել է Ռուսաստանի եւ Հայաստանի բանակցությունների ընթացքին ծանոթ աղբյուրը։ Տեղեկատվությունը հաստատել են Ռուսաստանի տրանսպորտի նախարարությունում։

ՌԵՈւ հարաբերությունները Հայաստանի իշխանությունների հետ սրվել են խուզարկությունների եւ քրեական գործերի պատճառով, որոնք Երեւանը հարուցել է ՀԿԵՈւ-ի դեմ։

2018 թվականի օգոստոսին ընկերության գրասենյակում խուզարկություն է իրականացվել 19 հազար դոլար հարկերի չվճարման կասկածանքով։ ՀԿԵՈւ-ում ասել են, որ ուժայիններն առգրավել են իրենց փաստաթղթերը։ Երկրի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այն ժամանակ ասում էր, որ ընկերության շուրջ «տեղի են ունենում իրավաբանական գործընթացներ», բայց կոչ էր արել «ողբերգություն չսարքել»։

Դեկտեմբերին Հայաստանի Քննչական կոմիտեի հատկապես կարեւոր գործերի վարչությունում հայտարարեցին հանրապետության տրանսպորտի նախկին նախարարի դեմ քրեական գործի մասին։ Քննության վարկածով՝ նա թաքցրել էր չարաշահումները, որոնք ի հայտ էին եկել «Հարավկովկասյան երկաթուղու» ստուգումների ժամանակ։

Նույն ամսվա վերջին հանրապետության ՔԿ-ն տեղեկացրեց, որ հետաքննում են ՀԿԵՈւ-ի 10 տարվա գործունեությունը՝ ստուգելով 226,8 մլն դոլարի ներդրումների արդյունավետությունը։ Ընկերությունում ի պատասխան հայտարարեցին քննության «կողմնակալության» մասին։

RTVI աղբյուրի տվյալներով՝ ՀԿԵՈւ-ի դեմ յոթ գործ է հարուցվել, որոնք միավորվել են մեկ վարույթում։ Խուզարկությունների ժամանակ ընկերությունից առգրավել են փաստաթղթերի ամբողջ արխիվը՝ ընկերության աշխատանքի սկզբից մինչեւ 2018 թվականը, ինչը խիստ դժվարացնում է ՀԿԵՈւ-ի ընթացիկ գործունեությունը, ասում է RTVI-ի զրուցակիցը։ Ընկերությունը փորձել է վերադարձնել փաստաթղթերը դատարանի միջոցով, բայց նրան մերժել են։

«Հարավկովկասյան երկաթուղու» ղեկավարությունում ֆինանսական պահանջներն անհիմն են համարում։ Այնտեղ ընդգծում են, որ «ՀԿԵՈւ 10 տարվա աշխատանքի ընթացքում հարկային մարմինների ստուգումների ընդհանուր ժամանակը ընկերությունում կազմել է 3 տարի»։ Բացի այդ, վերջին տարիներին ձեռնարկության հաշվեքննությունը իրականացնում է PricewaterhouseCoopers ընկերությունը։

RTVI-ի զրուցակցի խոսքով, եթե Հայաստանը ցանկանար ճնշում չգործադրել Ռուսաստանի վրա, այլ պարզեր իրավիճակը, կդիմեր միջազգային դատարան։ «Պայմանագրով նախատեսված է, օրինակ, դիմել արբիտրաժ Փարիզում պայմանագրի կատարման վիճելի հարցերը լուծելու համար, բայց դրա փոխարեն հայկական կողմը նախընտրել է ճնշումը քրեական գործերի «դամոկլեսյան սրով»,- նշում է աղբյուրը։

Կոնֆլիկտային իրավիճակը փորձել են լուծել կառավարական մակարդակով: Ռուսաստանի տրանսպորտի նախարարությունը բանակցություններ է վարել  պրոֆիլային նախարարության եւ ՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի հետ: Մոսկվան առաջարկել է փակել քրեական գործը: Դրա փոխարեն Երեւանին առաջարկել են օգնել հավելյալ ներդրումների հարցում: Ռուսաստանը նաեւ առաջարկել է նոր անկախ ստուգում անցկացնել, եթե ՀՀ իշխանությունները պատրաստ չեն հրաժարվել իրենց պահանջներից: Երկխոսությունը որեւէ արդյունք չի տվել, քանի որ Մոսկվան քննարկում է Հայաստանի հետ համաձայնագրից դուրսբերումը, պատմում է RTVI-ի աղբյուրը:

ՌԴ տրանսպորտի նախարարությունը պաշտոնապես խոստովանում է, որ բանակցություններն արդյունք չեն տվել:

«Հայաստանը մի իրավիճակ է ստեղծել, երբ «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ն չի կարողանում նորմալ գործել. առգրավվել են 10 տարվա բոլոր փաստաթղթերը, անապացույց մեղադրանքներ են առաջադրվել եւ որեւէ երաշխիք չի տրվել: Մեր փաստարկները հետեւյալն են՝ ավելի վաղ անցկացված ստուգումները խախտում չեն հայտնաբերել, կոնցեսիայի պայմանների իրականացման մասին փաստարկներն անտեսվում են»,- RTVI-ին ասել է ՌԴ տրանսպորտի փոխնախարար Վլադիմիր Տոկարեւը: Նա նաեւ նշել է, որ ռուսական կողմը «հարցի լուրջ քննարկում» է սկսել:

«Ռուսական երկաթուղիներ»-ը այդ տեղեկությունը ո՛չ հաստատել է, ո՛չ հերքել: Ընդ որում, սեպտեմբերի 18-ին «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ի աշխատակազմի հետ հանդիպման ժամանակ «Ռուսական երկաթուղիների» գործադիր տնօրենի առաջին տեղակալ Ալեքսանդր Միշարինն ասել է, որ ընկերության համար կարեւոր է Հայաստանում աշխատանքը, եւ նշել է, որ «Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ը Հայաստանում ամենախոշոր գործատուներից է, ընկերությունում աշխատում է ավելի քան 3 հազար մարդ:

Հայկական կողմը նախկինի պես պնդում է «Հարավկովկասյան երկաթուղիների» դեմ քննության իրավաչափության մասին: Սեպտեմբերի 16-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նշեց, որ ՀԿԵՈւ-ում ստուգումներն անցկացվում են հանրապետության շահերը պաշտպանելու համար եւ հավելեց, որ այս կապակցությամբ ակտիվ բանակցություններ են վարվում ռուսաստանցի գործընկերների հետ: RTVI-ի մեկնաբանելու խնդրանքին Հայաստանի տարածքային կառավարման եւ ենթակառուցվածքների նախարարությունից չէին պատասխանել օպերատիվորեն:

«Հարավկովկասյան երկաթուղիներ» ընկերությունը ստեղծվել է 2008 թվականին, երբ Երեւանը «Հայկական երկաթուղին» փոխանցեց «Ռուսական երկաթուղիների» կառավարմանը: Հայաստանի երկաթուղու աշխատակիցներն անցան աշխատանքի նոր ձեռնարկության հաստիքներով:

Ըստ կոնցեսիոն պայմանագրի պայմանների՝ ռուսական պետական ընկերությունը կարող է հայկական ուղիները կառավարել 30 տարի: Դրանից բացի, «Ռուսական երկաթուղիների» «դուստր» ձեռնարկությանն են պատկանում բոլոր գնացքները:

Կողմերից մեկը կարող է նախաձեռնել պայմանագրի լուծարում, եթե մյուսը կոպտորեն չի կատարում իր պարտավորությունները: Օրինակ՝ ՀԿԵ-ն իրավունք ունի դա անել, եթե Հայաստանի իշխանություններն իրականացնում են «որեւիցե այնպիսի գործունեություն, որն ակնհայտորեն զգալի վնաս է հասցնում երկաթուղու շահագործմանը կամ երկաթուղային փոխադրումներով ծառայությունների իրականացմանը»:

Olympic sport should unite people, not become an arena for political campaigns USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in ArmeniaStatement by Archbishop Bagrat Galstanyan Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBankAmeriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine IDBank warns about scams disguised as remote workAraratBank Donates Proceeds from "Armenian Legends and Poems" to the City of Smile Foundation The Power of One Dram Joins the Final Phase of the Symphonic Forest ProjectIdram&IDBank’s Special Offer at Dalma Garden MallUcom’s Management Team Marks International Client’s Day with Subscribers IDBank and Idram Continue Cooperation with the “ZARK” Educational FoundationIDBank issued the 2nd and 3rd tranches of bonds of 2026Ucom Issues Warning on New Wave of Phone Scams IDBank Launches Special Campaign for SWIFT TransfersConverse Bank shares its capital market expertise at the IV Conference Capital Markets ArmeniaUcom’s Level Up+ Packages with the Fastest Mobile Internet in Armenia The Badalyan Brothers Group of Companies Paid about 33.2 Billion AMD in Taxes and Duties to the State in 2025IDBank Announces the Launch of the IDDistributor Financial ToolSafe Workplace as a Guarantee of DevelopmentSpring Promotion at Megamall from Idram&IDBank“We want to buy your item, please provide your card details.” IDBank warns about fraud on classified platforms Ucom Fellowship 2025 Concludes as Top Eco-Startups Secure FundingIDBank Goes International: Mher Abrahamyan's Interview with the Los Angeles TimesAraratBank Earns RIA Money Transfer’s Partner of the Year in Armenia for the Seventh Consecutive YearUcom Supports the “DemArDem 2026” Regional Youth Forum ZCMC еstablishes Sustainability, ESG and Risk Committee Parallels Between the “Real Armenia Ideology” and Soviet and Turkish Approaches to the Diaspora New Offer - Up to AMD 5 Million - Consolidate your Loans and Switch to AraratBankNew Promotion at Yerevan Mall Ahead of March 8: Idram&IDBankUBPay and MoneyTO Launch Money Transfers from Armenia to the UK In Celebration of the Spring Holidays Ucom Offers Unity Packages on Special Terms Ameriabank Becomes the First Armenian Company in the List of the 100 Largest Companies on the London Stock Exchange as a Member of Lion Finance GroupIDBank Expands Travel Benefits of Premium CardsFree Calls and SMS Messages from Ucom for Subscribers in the Middle EastLove Is… Card by Unibank – An Iconic Design and a Romantic Trip for Two to Paris Customer Appreciation Day at IDBank’s Echmiadzin BranchUcom Fellowship Incubation Program Participants Visit Ucom Individuals and businesses, near and far, all welcomeTrust and reach across the globeChoosing the Best Gifts for March 8 and Paying with the Idram&IDBank AppUcom Spring Offer: HONOR X7d 5G Smartphone and Valuable GiftsAraratBank: Update+ - New Loan Offer with 2% Cashback “My phone rang…”: IDBank warns about a rise in fraud using the “call from the bank” scheme.Ucom Is Recognized as Armenia’s No. 1 Operator for the Fastest Mobile Internet and the Best Fixed Network Unibank’s perpetual bonds have been listed on the Armenia Securities Exchange Armenian Company E-auto to Officially Represent HONGQI Vehicles in Georgia2% Cashback on Payments Made with AraratBank Arca CardsOrder an IDBank Arca Classic card and enjoy up to 2% cashbackIDBank has summed up the raffle held within the framework of IDsalary payroll package: 55 lucky winners have received their prizes Ucom and Hero House Yerevan Continue Cooperation