Yerevan, 10.May.2026,
00
:
00
BREAKING


ԱՄՆ-ում Շնոբելյան մրցանակ է շնորհվել

INTERNATIONAL NEWS

Past.am

Պարզվում է, որ եթե մագնիսացնես սատկած ուտիճներին, դրանք զգալիորեն ավելի երկար կպահպանեն մագնիսային հատկությունները, քան ողջ միջատները։ Այսպիսի զարմանալի եզրահանգման է եկել վեց երկրների՝ Սինգապուրի, Չինաստանի, Ավստրալիայի, Լեհաստանի, ԱՄՆ-ի եւ Բուլղարիայի գիտնականների միջազգային թիմը։

Զարմանալի չէ, որ այս զվարճալի հետազոտության արդյունքներով կատարված «Ամերիկյան ողջ ուտիճների կենսամագնիսական բնութագրերը» գիտական աշխատանքն արժանացել է 2019 թվականի Շնոբելյան մրցանակին «Կենսաբանություն» անվանակարգում։

Կատակ-մրցանակի հանձնման հերթական՝ 29-րդ արարողությունը տեղի ունեցավ հինգշաբթի երեկոյան Հարվարդի համալսարանում, Սանդերսի թատրոնում, տեղեկացնում է BBC-ն։

Դրա դափնեկիրներ, ինչպես միշտ, դարձան 10 ամենատարօրինակ եւ անսովոր գիտական աշխատանքները՝ ծիծաղելի անուններով եւ անհավանական գործնական կիրառությամբ։ Հետազոտությունները, ինչպես գրված է մրցանակի կանոնադրությունում, «ստիպում են ձեզ սկզբում ծիծաղել, իսկ հետո մտորել»։ Միեւնույն ժամանակ, մրցանակը շնորհում են իսկական նոբելյան մրցանակակիրները։ Այս տարի մրցանակ շնորհողները Էրիկ Մասկինը, որը 2007-ին «Նոբել» ստացել էր տնտեսության գծով, Ռիչ Ռոբերտսը (1993, բժշկություն եւ ֆիզիոլոգիա) եւ Ջերոմ Ֆրիդմանն (1990, ֆիզիկա) էին։

Մրցանակի հիմնադիրը՝ AIR («Անհավանական հետազոտությունների անալներ») ամսագրի խմբագիր եւ «Շնոբելի» հանձնման արարողության անփոփոխ հաղորդավար Մարկ Աբրահամսը, ամեն տարի մրցանակաբաշխությունը վերածում է կատակերգական շոուի՝ աբսուրդի տարրերով։ Այս տարվա աբսուրդի թեման «Սովորություններն» էին։

Համապատասխան տեսք ուներ նաեւ մրցանակը՝ պարզ գեղարվեստական ինստալյացիայում կարելի էր տեսնել սուրճի բաժակ, մաստակի փաթեթ, ծխախոտ, ատամի խոզանակ եւ էլի մի քանի իր, որոնք խորհրդանշում են այս կամ այն սովորությունը։

Մրցանակին կցվում էին վկայականն ու դրամական պարգեւատրումը՝ 10 տրլն դոլար։ Իհարկե, դոլարները զիմբաբվեական էին եւ տրվում էին մեկ թղթադրամով (թղթադրամի շուկայական արժեքը թողարկման պահին կազմում էր ԱՄՆ 40 սենթ)։

Նոր դափնեկիրները

«Ֆիզիկա» անվանակարգում մրցանակն ստացավ հետազոտությունն այն մասին, թե ինչու (եւ որ գլխավորն է՝ ինչպես) են վոմբատները կղում խորանարդիկներով։

Միջազգային այս աշխատանքի բազմաթիվ հեղինակների թվում էր գիտնականների մի զույգ Թայվանից, որոնք դարձան Շնոբելյան մրցանակակիրներ երկրորդ անգամ (մրցանակի 30-ամյա պատմության մեջ առաջին անգամ)։

Իրենց առաջին «Շնոբելը» Պատրիսիա Յանը եւ Դեւիդ Հուն ստացել են 2015-ին մի հետազոտության համար, որն ապացուցում էր, որ միզելու տեւողությունը բոլոր կաթնասունների մոտ մոտավորապես նույնն է եւ կազմում է մոտ 21 վայրկյան։

Բժշկության ոլորտում մրցանակն ստացավ իտալացի Սիլվանո Գալոսը, որն ապացուցել է, որ սննդի մեջ պիցայի օգտագործումը պահպանում է առողջությունը եւ նվազեցնում մահացությունը մարսողական օրգանների քաղցկեղից, բայց միայն այն դեպքում, եթե պիցան պատրաստված է Իտալիայում։

«Տնտեսություն» անվանակարգում հաղթանակը Նիդեռլանդների գիտնականներինն էր, որոնք ուսումնասիրել են տարբեր երկրների արժույթները՝ փնտրելով հարցի պատասխանը, թե որ պետության թղթադրամն է ամենից լավ դիմանում ցավագին մանրէներին։ Պարզվել է, որ ամենակեղտոտ թղթադրամները, բառի բուն իմաստով, Ռումինիայինն են։

Բժշկական կրթության ոլորտում մրցանակն ստացավ հետազոտությունը, որը պատմում է այն մասին, թե ինչպես սովորեցնել ուսանող բժիշկներին ձայնային ազդանշանների օգնությամբ, որոնցով սովորաբար վարժեցնում են շներին, ասենք՝ լեզվով ճտտացնելը։ Հոդվածն այդպես էլ կոչվում է՝ «Պայմանական ռեֆլեքսի մարզում օրթոպեդիկ գործողությունների անցկացման միջոցով»։

Դահլիճում հավաքվածների ծիծաղն առաջացրեց անատոմիայի ոլորտի դափնեկրի հայտարարումը։ Ֆրանսիացի հետազոտողներն ուսումնասիրել են «մերկ եւ հագնված մարդկանց ամորձապարկի ջերմաստիճանային ասիմետրիան»։ Պարզվել է, որ ձախ ձվիկը սովորաբար ավելի տաք է, քան աջը, միայն եթե տղամարդը հագնված է։

Ինժերենային գործի ոլորտում մրցանակը բաժին հասավ իրանցի գիտնական Իման Ֆարաբահշին, որը տակդիրները փոխող սարք էր ստեղծել։

«Քիմիա» անվանակարգում «Շնոբել» ստացավ ճապոնացի պրոֆեսորը, որը հաշվել էր երեխայի ամենօրյա թքի ծավալը։ Գիտնականն ասել է, որ փորձը կատարել է իր երեխաների վրա. կշռել է բանանները, դրանք ծամել տվել երեք որդիներին եւ նորից կշռել ծամված մասսան։ Պարզվել է, որ հինգ տարեկան երեխան օրական արտադրում է մոտ կես լիտր թուք։

Եվ վերջապես, խաղաղության մրցանակն ստացան Բրիտանիայի եւ Սինգապուրի գիտնականները հաճույքի քանակը չափելու փորձի համար, որը մարդն ստանում է, երբ նրան հաջողվում է քորել քոր եկող մասը։ 

 

Unibank was a partner of the international forum “Yerevan Dialogue” EIB Group and Ameriabank strengthen support for Armenian businesses through EU-backed guarantee The Power of One Dram to ‘’Vahe Meliksetyan’’ FoundationThe international chess tournament supported by IDBank has concludedAraratBank and Urartu Football Club Team Up to Promote Financial LiteracyFINTECH360 International Conference Held in Armenia Ucom Upgrades Internet Speed for Unity Packages Two Milestones, One Celebration: Moneytun Turns 20, Partnership with AraratBank Marks 10 YearsBell Ringing Ceremony at the London Stock Exchange marks Ameriabank’s inclusion in the FTSE 100 as part of LFG AraratBank Announces Change in Executive Leadership Brilliant Performance of Khachaturian’s Piano Concerto by the Thessaloniki Symphony Orchestra — Dedicated to the Memory of the Victims of the Armenian GenocideAraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar “Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone ScamsSoft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26 Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with OracleInternational Mother Earth Day. Idram&IDBankUcom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management ProgramUnibank issues USD bonds with a 5.6% yieldAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 ProjectsIDBank and Idram participate in Career City FestAraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBankThe Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGOUcom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation FellowshipUnibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia. “A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient EquipmentUcom Offers Virtual Cloud Server (VPS) ServiceIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME SectorUp to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium CardsAcba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreementIDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGOIDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of ArmeniaConverse Bank Receives STP Excellence Award Once AgainUnibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offerAraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic DevelopmentIDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSUUnibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)Safe environment – Equal opportunitiesAraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank AGWorld Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one another