Yerevan, 25.June.2026,
00
:
00
BREAKING


ԱՄՆ-ում Շնոբելյան մրցանակ է շնորհվել

INTERNATIONAL NEWS

Past.am

Պարզվում է, որ եթե մագնիսացնես սատկած ուտիճներին, դրանք զգալիորեն ավելի երկար կպահպանեն մագնիսային հատկությունները, քան ողջ միջատները։ Այսպիսի զարմանալի եզրահանգման է եկել վեց երկրների՝ Սինգապուրի, Չինաստանի, Ավստրալիայի, Լեհաստանի, ԱՄՆ-ի եւ Բուլղարիայի գիտնականների միջազգային թիմը։

Զարմանալի չէ, որ այս զվարճալի հետազոտության արդյունքներով կատարված «Ամերիկյան ողջ ուտիճների կենսամագնիսական բնութագրերը» գիտական աշխատանքն արժանացել է 2019 թվականի Շնոբելյան մրցանակին «Կենսաբանություն» անվանակարգում։

Կատակ-մրցանակի հանձնման հերթական՝ 29-րդ արարողությունը տեղի ունեցավ հինգշաբթի երեկոյան Հարվարդի համալսարանում, Սանդերսի թատրոնում, տեղեկացնում է BBC-ն։

Դրա դափնեկիրներ, ինչպես միշտ, դարձան 10 ամենատարօրինակ եւ անսովոր գիտական աշխատանքները՝ ծիծաղելի անուններով եւ անհավանական գործնական կիրառությամբ։ Հետազոտությունները, ինչպես գրված է մրցանակի կանոնադրությունում, «ստիպում են ձեզ սկզբում ծիծաղել, իսկ հետո մտորել»։ Միեւնույն ժամանակ, մրցանակը շնորհում են իսկական նոբելյան մրցանակակիրները։ Այս տարի մրցանակ շնորհողները Էրիկ Մասկինը, որը 2007-ին «Նոբել» ստացել էր տնտեսության գծով, Ռիչ Ռոբերտսը (1993, բժշկություն եւ ֆիզիոլոգիա) եւ Ջերոմ Ֆրիդմանն (1990, ֆիզիկա) էին։

Մրցանակի հիմնադիրը՝ AIR («Անհավանական հետազոտությունների անալներ») ամսագրի խմբագիր եւ «Շնոբելի» հանձնման արարողության անփոփոխ հաղորդավար Մարկ Աբրահամսը, ամեն տարի մրցանակաբաշխությունը վերածում է կատակերգական շոուի՝ աբսուրդի տարրերով։ Այս տարվա աբսուրդի թեման «Սովորություններն» էին։

Համապատասխան տեսք ուներ նաեւ մրցանակը՝ պարզ գեղարվեստական ինստալյացիայում կարելի էր տեսնել սուրճի բաժակ, մաստակի փաթեթ, ծխախոտ, ատամի խոզանակ եւ էլի մի քանի իր, որոնք խորհրդանշում են այս կամ այն սովորությունը։

Մրցանակին կցվում էին վկայականն ու դրամական պարգեւատրումը՝ 10 տրլն դոլար։ Իհարկե, դոլարները զիմբաբվեական էին եւ տրվում էին մեկ թղթադրամով (թղթադրամի շուկայական արժեքը թողարկման պահին կազմում էր ԱՄՆ 40 սենթ)։

Նոր դափնեկիրները

«Ֆիզիկա» անվանակարգում մրցանակն ստացավ հետազոտությունն այն մասին, թե ինչու (եւ որ գլխավորն է՝ ինչպես) են վոմբատները կղում խորանարդիկներով։

Միջազգային այս աշխատանքի բազմաթիվ հեղինակների թվում էր գիտնականների մի զույգ Թայվանից, որոնք դարձան Շնոբելյան մրցանակակիրներ երկրորդ անգամ (մրցանակի 30-ամյա պատմության մեջ առաջին անգամ)։

Իրենց առաջին «Շնոբելը» Պատրիսիա Յանը եւ Դեւիդ Հուն ստացել են 2015-ին մի հետազոտության համար, որն ապացուցում էր, որ միզելու տեւողությունը բոլոր կաթնասունների մոտ մոտավորապես նույնն է եւ կազմում է մոտ 21 վայրկյան։

Բժշկության ոլորտում մրցանակն ստացավ իտալացի Սիլվանո Գալոսը, որն ապացուցել է, որ սննդի մեջ պիցայի օգտագործումը պահպանում է առողջությունը եւ նվազեցնում մահացությունը մարսողական օրգանների քաղցկեղից, բայց միայն այն դեպքում, եթե պիցան պատրաստված է Իտալիայում։

«Տնտեսություն» անվանակարգում հաղթանակը Նիդեռլանդների գիտնականներինն էր, որոնք ուսումնասիրել են տարբեր երկրների արժույթները՝ փնտրելով հարցի պատասխանը, թե որ պետության թղթադրամն է ամենից լավ դիմանում ցավագին մանրէներին։ Պարզվել է, որ ամենակեղտոտ թղթադրամները, բառի բուն իմաստով, Ռումինիայինն են։

Բժշկական կրթության ոլորտում մրցանակն ստացավ հետազոտությունը, որը պատմում է այն մասին, թե ինչպես սովորեցնել ուսանող բժիշկներին ձայնային ազդանշանների օգնությամբ, որոնցով սովորաբար վարժեցնում են շներին, ասենք՝ լեզվով ճտտացնելը։ Հոդվածն այդպես էլ կոչվում է՝ «Պայմանական ռեֆլեքսի մարզում օրթոպեդիկ գործողությունների անցկացման միջոցով»։

Դահլիճում հավաքվածների ծիծաղն առաջացրեց անատոմիայի ոլորտի դափնեկրի հայտարարումը։ Ֆրանսիացի հետազոտողներն ուսումնասիրել են «մերկ եւ հագնված մարդկանց ամորձապարկի ջերմաստիճանային ասիմետրիան»։ Պարզվել է, որ ձախ ձվիկը սովորաբար ավելի տաք է, քան աջը, միայն եթե տղամարդը հագնված է։

Ինժերենային գործի ոլորտում մրցանակը բաժին հասավ իրանցի գիտնական Իման Ֆարաբահշին, որը տակդիրները փոխող սարք էր ստեղծել։

«Քիմիա» անվանակարգում «Շնոբել» ստացավ ճապոնացի պրոֆեսորը, որը հաշվել էր երեխայի ամենօրյա թքի ծավալը։ Գիտնականն ասել է, որ փորձը կատարել է իր երեխաների վրա. կշռել է բանանները, դրանք ծամել տվել երեք որդիներին եւ նորից կշռել ծամված մասսան։ Պարզվել է, որ հինգ տարեկան երեխան օրական արտադրում է մոտ կես լիտր թուք։

Եվ վերջապես, խաղաղության մրցանակն ստացան Բրիտանիայի եւ Սինգապուրի գիտնականները հաճույքի քանակը չափելու փորձի համար, որը մարդն ստանում է, երբ նրան հաջողվում է քորել քոր եկող մասը։ 

 

Business registration is now available at UnibankUp to 20% idcoin for International Shopping with IDBank Visa CardsAI Solutions, Expanded Geography and Much More. Eventhub's New Features and Offers Unibank and Unisport took part in the "Tricolor" Yerevan Beat Run. Moody’s affirms IDBank’s Ba3 rating with a stable outlookUcom’s Sales and Service Center Reopens at 16 Bagratunyats Street Unibank's annual general meeting of shareholders will be held today: the bank's net profit amounted to 9.8 billion drams Telecom Armenia OJSC and AzerTelecom OJSC Sign Internet Traffic Transit Agreement AraratBank: A New Rhythm of Life for Children with Hearing ImpairmentsUcom Is the Technology Partner of the Street Ball Armenia Cup 2026 Idram and Glovo Sign Memorandum of Cooperation in BarcelonaTop Travel Destinations of 2026: IDBank Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBankMoody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook ''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram'' Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026 Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBankWildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase ServiceZCMC Joins the United Nations Global Compact Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6Junius is back — with a new tournament and valuable prizes Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading PlatformCustomer Appreciation Day in Gyumri: IDBankSolis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026Idram Becomes a Partner of “Little Mher”Unibank has launched instant transfers by phone number Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League ChampionOn May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian championWith IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBankUnibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1 Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in ArmeniaLove Is… card from Unibank can win a trip to Paris